Μαθητές της Ειδικής Αγωγής κινδυνεύουν να χάσουν πρόσβαση σε ειδικότητες – Τι ζητούν οι εκπαιδευτικοί

Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί στους εκπαιδευτικούς της τεχνικής επαγγελματικής εκπαίδευσης η εφαρμογή χωροταξικών περιορισμών στις εγγραφές μαθητών στις λυκειακές τάξεις των ΕΝΕΕΓΥ-Λ, καθώς, όπως επισημαίνεται, το ζήτημα δεν αφορά απλώς τον τόπο φοίτησης, αλλά την πρόσβαση των μαθητών σε συγκεκριμένους τομείς και ειδικότητες.

Η ΕΛΤΕΕ Ανατολικής Θεσσαλονίκης ζητά να εξεταστεί η μη εφαρμογή του μέτρου στις συγκεκριμένες βαθμίδες, τονίζοντας ότι οι σχολικές μονάδες επαγγελματικής εκπαίδευσης δεν προσφέρουν όλες τις ίδιες επιλογές. Όπως αναφέρει, η γεωγραφική δέσμευση μπορεί να στερήσει από μαθητές της Ειδικής Αγωγής τη δυνατότητα να φοιτήσουν σε σχολείο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες, τις κλίσεις και την επαγγελματική τους πορεία, αυξάνοντας ακόμη και τον κίνδυνο εκπαιδευτικού αποκλεισμού. Δείτε αναλυτικά το έγγραφο της ΕΛΤΕΕ Ανατ. Θεσσαλονίκης

Χωροταξικός περιορισμός των εγγραφών στις Λυκειακές βαθμίδες των ΕΝΕΕΓΥ-Λ

Κύριε Διευθυντά Περιφερειακής Εκπαίδευσης,

Με αφορμή το με αρ. πρωτ. 8779/29-04-2026 έγγραφό σας με θέμα: «Ορισμός Σχολικών Περιφερειών Σχολικών Μονάδων Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ) των Διευθύνσεων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κεντρικής Μακεδονίας για το σχολικό έτος 2026-2027.» εκφράζουμε τον προβληματισμό μας ως προς την εφαρμογή του μέτρου στις Λυκειακές τάξεις των σχολικών αυτών μονάδων.

Ο χωροταξικός καθορισμός των εγγραφών των μαθητών αποτελεί διαχρονικά ένα σημαντικό εργαλείο εκπαιδευτικού σχεδιασμού, το οποίο συμβάλλει στην ορθολογική κατανομή του μαθητικού πληθυσμού, στην ισόρροπη αξιοποίηση των διαθέσιμων εκπαιδευτικών πόρων και στην αποφυγή υπερσυγκέντρωσης μαθητών σε συγκεκριμένες σχολικές μονάδες.

Παράλληλα, διευκολύνει την καθημερινή πρόσβαση των μαθητών στη σχολική μονάδα και ενισχύει τη σύνδεση του σχολείου με την τοπική κοινωνία.

Ωστόσο, η εφαρμογή του χωροταξικού περιορισμού δεν είναι δυνατόν να αντιμετωπίζεται ως οριζόντια διοικητική πρακτική για όλους τους τύπους σχολείων.

Η σκοπιμότητα και η νομιμοποίησή του εξαρτώνται άμεσα από τη φύση της παρεχόμενης εκπαίδευσης και από τον βαθμό εκπαιδευτικής ισοδυναμίας των σχολικών μονάδων του ίδιου τύπου.

Βασική προϋπόθεση για τη θεμιτή εφαρμογή χωροταξικών περιορισμών είναι η συμβατότητά τους με την αρχή της ισότητας και της ίσης πρόσβασης στην εκπαίδευση.

Ο χωροταξικός περιορισμός είναι συμβατός με την αρχή αυτή μόνο όταν δεν επηρεάζει το ουσιαστικό περιεχόμενο του δικαιώματος στην εκπαίδευση και δεν περιορίζει τις εκπαιδευτικές ή επαγγελματικές επιλογές των μαθητών.

Υπό το πρίσμα αυτό, η εφαρμογή χωροταξικών κριτηρίων μπορεί να δικαιολογηθεί στα Γυμνάσια, στα Γενικά Λύκεια και στις Γυμνασιακές τάξεις των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., καθώς οι σχολικές μονάδες των κατηγοριών αυτών παρέχουν κατ’ ουσίαν κοινό πρόγραμμα σπουδών και οδηγούν σε ισοδύναμο εκπαιδευτικό αποτέλεσμα.

Η επιλογή συγκεκριμένης σχολικής μονάδας δεν συνεπάγεται διαφοροποίηση της εκπαιδευτικής ή επαγγελματικής διαδρομής του μαθητή, αλλά αφορά πρωτίστως τον τόπο φοίτησης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η χωροταξική κατανομή εξυπηρετεί θεμιτούς διοικητικούς και παιδαγωγικούς σκοπούς χωρίς να περιορίζει ουσιώδη εκπαιδευτικά δικαιώματα.

Αντίθετα, διαφορετικά δεδομένα ισχύουν για τα Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑ.Λ.) και τις Λυκειακές τάξεις των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ.

Οι σχολικές μονάδες των κατηγοριών αυτών δεν είναι μεταξύ τους εκπαιδευτικά ισοδύναμες, καθώς δεν προσφέρουν το ίδιο φάσμα τομέων και ειδικοτήτων.

Στις δομές αυτές, η επιλογή σχολικής μονάδας δεν συνδέεται αποκλειστικά με τη γεωγραφική εγγύτητα, αλλά πρωτίστως με τη δυνατότητα πρόσβασης του μαθητή σε συγκεκριμένο τομέα ή ειδικότητα.

Κατά συνέπεια, η επιλογή σχολείου δεν αφορά τον τόπο φοίτησης αλλά αποτελεί επιλογή επαγγελματικής κατεύθυνσης και διαμόρφωσης της μελλοντικής εκπαιδευτικής και επαγγελματικής πορείας του μαθητή.

Η επιβολή χωροταξικών περιορισμών σε τέτοιες δομές θα είχε ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της πρόσβασης των μαθητών σε τομείς και ειδικότητες που ανταποκρίνονται στις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και τις δυνατότητές τους.

Επιπλέον, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναγκαστική φοίτηση σε σχολικές μονάδες που δεν παρέχουν την επιθυμητή ειδικότητα, υπονομεύοντας τον βασικό σκοπό της επαγγελματικής εκπαίδευσης, ο οποίος είναι η στοχευμένη ανάπτυξη επαγγελματικών δεξιοτήτων και η προετοιμασία για την κοινωνική και επαγγελματική ένταξη.

Ιδιαίτερα στις Λυκειακές τάξεις των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., όπου η επαγγελματική εκπαίδευση συνδυάζεται με τις αυξημένες ανάγκες υποστήριξης των μαθητών της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, η δυνατότητα επιλογής της κατάλληλης σχολικής μονάδας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η γεωγραφική δέσμευση μαθητών σε σχολεία που δεν προσφέρουν τις κατάλληλες ειδικότητες ή δεν ανταποκρίνονται στις εκπαιδευτικές τους ανάγκες ενδέχεται να λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη συνέχιση της φοίτησης, να αυξήσει τον κίνδυνο πρόωρης εγκατάλειψης της εκπαίδευσης και να δημιουργήσει συνθήκες εκπαιδευτικού αποκλεισμού.

Κατόπιν των ανωτέρω,

παρακαλούμε να εξεταστεί η μη εφαρμογή χωροταξικών περιορισμών στις εγγραφές μαθητών στις Λυκειακές τάξεις των ΕΝ.Ε.Ε.ΓΥ.-Λ., δεδομένου ότι η επιλογή σχολικής μονάδας συνδέεται άμεσα με την πρόσβαση σε συγκεκριμένους τομείς και ειδικότητες και επηρεάζει ουσιωδώς την εκπαιδευτική και επαγγελματική τους πορεία.