Πανεπιστημιακοί: Απαράδεκτες στρεβλώσεις στη χρηματοδότηση των ΑΕΙ

Η Συσπείρωση Πανεπιστημιακών κάνει λόγο για «απαράδεκτες στρεβλώσεις» και υποστηρίζει ότι το συνολικό ποσό δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των ΑΕΙ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι κτηριακές εγκαταστάσεις πολλών ιδρυμάτων αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα συντήρησης λόγω της χρόνιας υποχρηματοδότησης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης, καθώς ΑΠΘ, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος εμφανίζονται ανάμεσα στα ιδρύματα με τη χαμηλότερη χρηματοδότηση ανά φοιτητή. Ενδεικτικά, για το ΑΠΘ η χρηματοδότηση διαμορφώνεται στα 208,8 ευρώ ανά ενεργό προπτυχιακό φοιτητή, όταν στο ΕΚΠΑ ανέρχεται σε 591,5 ευρώ, γεγονός που τροφοδοτεί νέες αιχμές για τα κριτήρια της κατανομής και την επάρκεια των υποδομών στα δημόσια πανεπιστήμια.

Αναλυτικά η ανακοίνωδη από την Συσπείρωση Πανεπιστημιακών:

Απαράδεκτες στρεβλώσεις στην χρηματοδότηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων

«μικρής κλίμακας για τη συντήρηση, επισκευή και λειτουργική αναβάθμιση κτηριακών εγκαταστάσεων, περιβαλλόντων χώρων και εξοπλισμού»

Η χθεσινή δημοσιοποίηση της κατανομής χρηματοδότησης ανά ΑΕΙ των 115,85 εκατ. ευρώ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ 2026-2030) για «παρεμβάσεις μικρής κλίμακας για τη συντήρηση, επισκευή και λειτουργική αναβάθμιση κτηριακών εγκαταστάσεων, περιβαλλόντων χώρων και εξοπλισμού, καθώς και για την εκπόνηση των αναγκαίων τεχνικών μελετών και την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών για την υλοποίηση των έργων σε όλα τα ιδρύματα της χώρας», αποτελεί μια ακόμα απόδειξη της στοχευμένης υποβάθμισης των δημόσιων πανεπιστημίων.

• Το συνολικό ποσό χρηματοδότησης των εν λόγω έργων (115,85 εκατ. Ευρώ) είναι ολότελα αναντίστοιχο των αναγκών. Οι κτηριακές εγκαταστάσεις της πλειοψηφίας των πανεπιστημίων παρουσιάζουν σοβαρά προβλήματα συντήρησης που έχουν επιδεινωθεί, ειδικά την τελευταία επταετία, λόγω της ελλιπούς κρατικής χρηματοδότησης.
• Ποια ακριβώς ήταν τα κριτήρια με τα οποία πραγματοποιήθηκε η κατανομή της χρηματοδότησης μεταξύ των πανεπιστημίων; Προφανώς, η κατανομή δεν βασίστηκε σε κάποιο αντικειμενικό και διαφανές κριτήριο, όπως για παράδειγμα η χρηματοδότηση ανά φοιτητή/τρια, καθώς τα σχετικά στοιχεία (βλ. Πίνακα) καταδεικνύουν εξαιρετικά μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των ιδρυμάτων. Η διαφαινόμενη απάντηση του Υπουργείου ότι «η κατανομή πραγματοποιήθηκε με βάση τα αιτήματα που υπέβαλαν τα ίδια τα πανεπιστήμια», επιστρέφεται ως απαράδεκτη. Μια τέτοια προσέγγιση δεν θεραπεύει τις υφιστάμενες ανισότητες του δημόσιου πανεπιστημιακού συστήματος, αλλά αντίθετα τις αναπαράγει και τις διευρύνει. Τα πανεπιστήμια που διαθέτουν ήδη στελεχωμένες τεχνικές και οικονομικές υπηρεσίες, μεγαλύτερη διοικητική επάρκεια και εκτεταμένες υποδομές έχουν αντικειμενικά μεγαλύτερη δυνατότητα να προετοιμάζουν ώριμες προτάσεις και να διεκδικούν περισσότερους πόρους. Αντίθετα, τα ιδρύματα που αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και υποδομών βρίσκονται σε μειονεκτική θέση, με αποτέλεσμα να λαμβάνουν αναλογικά μικρότερη χρηματοδότηση. Έτσι, η χρηματοδοτική πολιτική μετατρέπεται σε μηχανισμό αναπαραγωγής των ανισοτήτων αντί σε εργαλείο άμβλυνσής τους.
• Ανάμεσα στα 23 πανεπιστήμια της χώρας, τα 3 πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης «πετυχαίνουν» να καταταγούν ανάμεσα στα 7 με την χειρότερη χρηματοδότηση (βλ. πίνακα)! Η ανά ενεργό φοιτητή/τρια χρηματοδότηση του ΑΠΘ κυμαίνεται στο 35% της αντίστοιχης χρηματοδότησης που λαμβάνει το ΕΚΠΑ… Η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη για το ΠΑΜΑΚ και το ΔΙΠΑΕ. Οι υποσχέσεις από πλευράς κυβερνητικών στελεχών για ενίσχυση των υποδομών των πανεπιστημίων της Θεσσαλονίκης αποδεικνύονται κενές περιεχομένου. Επιπλέον, η κατανομή αυτή φανερώνει την αδυναμία διαχείρισης των Πρυτανικών Αρχών του ΑΠΘ, του ΠΑΜΑΚ και του ΔΙΠΑΕ ως προς τη στελέχωση των τεχνικών υπηρεσιών των πανεπιστημίων τους,  έστω και με συμβασιούχους μηχανικούς, ώστε να κατατεθούν φάκελοι με προμελέτες έργων.

Η ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ διεκδικεί:

• Στελέχωση των Τεχνικών Υπηρεσιών των Πανεπιστημίων με το απαραίτητο μόνιμο προσωπικό.
• Αύξηση της χρηματοδότησης του ΠΔΕ για τα πανεπιστήμια, τόσο στο σκέλος των «παρεμβάσεων μικρής κλίμακας» όσο και στις υπόλοιπες δράσεις του ΠΔΕ. Το συνολικό ποσό χρηματοδότησης πρέπει να προκύπτει από τις προτάσεις των πανεπιστημίων.
• Κατανομή της χρηματοδότησης βάσει των προτάσεων έργων των πανεπιστημίων και όχι βάσει των φακέλων μελέτης έργων.

Θεσσαλονίκη, 12 6 2026