Κατατακτήριες στα ΑΕΙ: Κενές θέσεις, αποκλεισμοί και μπέρδεμα με τη βάση του 10

Κενές θέσεις στα ΑΕΙ, αποκλεισμένοι υποψήφιοι και διαφορετικά κριτήρια από τμήμα σε τμήμα συνθέτουν το σκηνικό σύγχυσης που καταγγέλλεται στις κατατακτήριες εξετάσεις 2025-2026. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκε το νέο πλαίσιο για την εισαγωγή πτυχιούχων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, καθώς υποψήφιοι φαίνεται πως κρίθηκαν με διαφορετικούς όρους ανάλογα με το πανεπιστημιακό τμήμα στο οποίο διαγωνίστηκαν.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η βάση του 10 σε κάθε εξεταζόμενο μάθημα. Σε ορισμένα τμήματα οι υποψήφιοι έπρεπε να έχουν γράψει τουλάχιστον 10 και στα τρία μαθήματα των κατατακτηρίων, ενώ σε άλλα εφαρμόστηκε η λογική της συνολικής βαθμολογίας, δηλαδή η συγκέντρωση τουλάχιστον 30 μονάδων στα 60. Έτσι, όπως καταγγέλλεται, δημιουργήθηκαν περιπτώσεις όπου υποψήφιοι με υψηλότερη συνολική επίδοση αποκλείστηκαν, ενώ άλλοι εισήχθησαν με χαμηλότερη ή οριακή συνολική βαθμολογία, επειδή τα κριτήρια δεν εφαρμόστηκαν ενιαία.

Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερη διάσταση επειδή η αλλαγή ήρθε σε μια χρονιά κατά την οποία είχε προβλεφθεί αύξηση των θέσεων μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων. Με τον νόμο 5224/2025 προβλέφθηκε αύξηση του ποσοστού εισαγωγής από 12% σε 15% για τα ΑΕΙ Αθήνας και Θεσσαλονίκης, με δυνατότητα επιπλέον αύξησης έως 20% με απόφαση Συγκλήτου, ενώ για τα περιφερειακά ΑΕΙ και τα Τμήματα Θεολογικών Σχολών προβλέφθηκε ποσοστό έως 30%.

ΑΕΙ: Ποιά Πανεπιστήμια παίρνουν χρηματοδότηση για συντήρηση υποδομών

Παρά τη θεσμοθετημένη αύξηση, όμως, καταγγέλλεται ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι διαθέσιμες θέσεις δεν καλύφθηκαν. Αυτό σημαίνει ότι, αντί η νέα ρύθμιση να οδηγήσει σε περισσότερες ευκαιρίες για πτυχιούχους που ήθελαν να συνεχίσουν τις σπουδές τους, η διαδικασία κατέληξε να αφήσει εκτός υποψηφίους και ταυτόχρονα να διατηρήσει κενές θέσεις σε πανεπιστημιακά τμήματα.

Κρίσιμο σημείο θεωρείται και ο χρόνος έκδοσης της εφαρμοστικής υπουργικής απόφασης. Η απόφαση δημοσιεύθηκε στις 8 Απριλίου 2026, μετά τις εξετάσεις για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, και προέβλεπε ως αναγκαία προϋπόθεση εισαγωγής τη βαθμολογία τουλάχιστον 10 σε κάθε ένα από τα τρία εξεταζόμενα μαθήματα. Η καθυστέρηση αυτή φέρεται να συνέβαλε στη διαφορετική ερμηνεία του πλαισίου από πανεπιστημιακά τμήματα.

Το θέμα έφτασε στη Βουλή με ερώτηση του ΣΥΡΙΖΑ προς την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, στην οποία γίνεται λόγος για «αλαλούμ» στις κατατακτήριες εξετάσεις 2025-2026 και για εκατοντάδες υποψηφίους που αντιμετωπίστηκαν με άνισο τρόπο λόγω διαφορετικής εφαρμογής του ίδιου νόμου από τα ΑΕΙ.

Στην κοινοβουλευτική παρέμβαση τίθενται ερωτήματα για τους λόγους αλλαγής των βαθμολογικών προϋποθέσεων εισαγωγής σε σχέση με όσα ίσχυαν έως το 2025, αλλά και για την καθυστέρηση στην έκδοση της υπουργικής απόφασης. Ζητείται επίσης να αποσαφηνιστεί σε τι ποσοστό καλύφθηκαν οι προβλεπόμενες θέσεις εισακτέων ανά πανεπιστημιακό ίδρυμα.

Το πιο σοβαρό ζήτημα, πάντως, αφορά την ίση μεταχείριση των υποψηφίων. Όταν το ίδιο πλαίσιο εφαρμόζεται με διαφορετικό τρόπο από τμήμα σε τμήμα, δημιουργείται ζήτημα αξιοπιστίας της διαδικασίας και εμπιστοσύνης των πολιτών στη διοίκηση. Για τους υποψηφίους που έμειναν εκτός, το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό, αλλά άμεσο, καθώς μπορεί να επηρεάζει τη δυνατότητά τους να συνεχίσουν τις σπουδές τους.

Οι βουλευτές ζητούν να εξεταστεί το ενδεχόμενο ειδικής μεταβατικής ρύθμισης για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, ώστε να διασφαλιστεί ίση μεταχείριση για όσους συγκέντρωσαν συνολική βαθμολογία τουλάχιστον 30 στα 60. Παράλληλα, θέτουν το ζήτημα επανεξέτασης των αποτελεσμάτων από τα ΑΕΙ, με στόχο την κάλυψη των κενών θέσεων σύμφωνα με τον σκοπό της αύξησης των εισακτέων.

Η υπόθεση αφήνει ανοιχτό το ερώτημα αν θα υπάρξει διορθωτική παρέμβαση ή αν οι υποψήφιοι που θεωρούν ότι αδικήθηκαν θα οδηγηθούν σε χρονοβόρες και δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες. Σε κάθε περίπτωση, οι κατατακτήριες εξετάσεις 2025-2026 αναδεικνύονται σε υπόθεση με σοβαρές εκπαιδευτικές και διοικητικές προεκτάσεις, καθώς η αύξηση των θέσεων συνοδεύτηκε τελικά από αποκλεισμούς, κενά και έντονη αμφισβήτηση για τον τρόπο εφαρμογής των κανόνων.