Γιατί λείπουν τα σπίτια στην Ελλάδα – Οι αιτίες πίσω από τη στεγαστική πίεση

Το στεγαστικό πρόβλημα στην Ελλάδα εντείνεται συνεχώς, με την άνοδο των τιμών και τη μειωμένη διαθεσιμότητα κατοικιών να δημιουργούν ισχυρές πιέσεις στην κοινωνία και την αγορά ακινήτων. Η συζήτηση για τα αίτια της κρίσης, αλλά και για τις λύσεις που μπορούν να οδηγήσουν σε εξισορρόπηση της προσφοράς και της ζήτησης, αποκτά πλέον κεντρική σημασία, καθώς χιλιάδες πολίτες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην εύρεση προσιτής στέγης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, σε συνέντευξή του στο energodromio, αναλύει τις βασικές παθογένειες της ελληνικής κτηματαγοράς, από τη δραματική πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας και την εγκατάλειψη της αντιπαροχής έως το ζήτημα των κλειστών ακινήτων και την ανάγκη θέσπισης του Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας, προτείνοντας παράλληλα παρεμβάσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και τη βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς κατοικίας.

Διαβάστε επίσης Προστασία πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς: Πως θα λειτουργεί ο μηχανισμός

Το στεγαστικό και η αναζήτηση των αιτιών

Σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό ζήτημα μετεξελίσσεται σε μείζονα κοινωνική πληγή, η αναζήτηση των αιτίων πίσω από την κατακόρυφη άνοδο των τιμών και τη σπανιότητα διαθέσιμων ακινήτων καθίσταται επιτακτική. Σε μια αποκαλυπτική συνέντευξη, ο Πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, κ. Στράτος Παραδιάς, αναλύει τις δομικές στρεβλώσεις μιας αγοράς που επί δύο δεκαετίες παρέμεινε σε τέλμα, εγκλωβισμένη ανάμεσα στην υπερφορολόγηση, την απαξίωση του κτιριακού αποθέματος και την απουσία κρατικής πρόνοιας.

Σύμφωνα με τον κ. Παραδιά, η ρίζα του κακού εντοπίζεται στην εικοσαετή κάμψη της οικοδομικής δραστηριότητας. Ο παραδοσιακός θεσμός της αντιπαροχής, ο οποίος επί δεκαετίες υπήρξε ο βασικός αιμοδότης της ελληνικής στέγασης, έχει ουσιαστικά εκλείψει. «Η αγορά στράφηκε σε ακίνητα μεγάλου εμβαδού, αφήνοντας ακάλυπτη τη ζήτηση για μικρότερες κατοικίες», σημειώνει, τονίζοντας παράλληλα πως οι σύγχρονες κοινωνικές τάσεις, όπως η αστυφιλία και η αύξηση των διαζυγίων επιτείνουν την ανάγκη για μικρά, λειτουργικά διαμερίσματα.

Με το 51% των κατοικιών να έχει ανεγερθεί προ του 1970, η ανάγκη για λειτουργική και ενεργειακή αναβάθμιση είναι κάτι παραπάνω από επείγουσα. Παρά τα κυβερνητικά προγράμματα, ο κ. Παραδιάς υπογραμμίζει πως οι πόροι παραμένουν δυσανάλογα μικροί σε σχέση με το μέγεθος της απαιτούμενης παρέμβασης, καθιστώντας τον εκσυγχρονισμό των ακινήτων μια δαπανηρή και συχνά απρόσιτη διαδικασία για τον μέσο ιδιοκτήτη.

H παραδοξότητα των κενών σπιτιών

Στο δημόσιο διάλογο γίνεται συχνά αναφορά στα 2 εκατομμύρια κενά ακίνητα. Ο Πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, ωστόσο, αποσαφηνίζει πως ο αριθμός αυτός δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα στους αστικούς ιστούς της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Πολλά από αυτά τα ακίνητα παραμένουν εκτός αγοράς όχι λόγω ιδιοτροπίας, αλλά λόγω ανασφάλειας.

«Ο ιδιοκτήτης σήμερα δυσπιστεί. Ζητά εγγυήσεις για τη συναλλακτική συνέπεια του μισθωτή, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στο ενοίκιο, αλλά επεκτείνεται στους λογαριασμούς κοινής ωφελείας και τον σεβασμό στην ιδιοκτησία», αναφέρει χαρακτηριστικά. Ως απάντηση σε αυτή την αβεβαιότητα, η ΠΟΜΙΔΑ προτείνει τη θεσμοθέτηση του Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας, ένα εργαλείο που θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των συμβαλλομένων μερών.

Δείτε εδώ ΜΙΔΑ: Μεγάλη απογραφή για επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων – Όσα πρέπει να ξέρετε

Αναφορικά με το «Σπίτι μου 2», παρατηρεί ότι τελικά κατέληξε στην επιδότηση της ζήτησης και όχι της προσφοράς, με αποτέλεσμα οι τιμές να ωθούνται νομοτελειακά προς τα πάνω. Στο ελεύθερο εμπόριο, ο καθένας θα αναζητήσει το μέγιστο τίμημα, ωστόσο ο κ. Παραδιάς προειδοποιεί: «Αν οι απαιτήσεις είναι παράλογες, δεν θα βρεθεί αγοραστής. Είναι το κλασικό σχήμα “Έγκλημα και Τιμωρία”»…

Καταλήγοντας, ο κ. Παραδιάς καθιστά σαφές πως χωρίς τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, του φόρου εισοδήματος και την προστασία της ιδιοκτησίας, η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης θα συνεχίσει να ναρκοθετεί το δικαίωμα των πολιτών στη στέγαση.