Πανεπιστήμια: Αβεβαιότητα για τις αμοιβές ερευνητικών έργων λόγω ΜΤΠΥ

Με άμεση νομοθετική παρέμβαση ζητά η ΠΟΣΔΕΠ να κλείσει οριστικά το ζήτημα των κρατήσεων υπέρ του ΜΤΠΥ στις αμοιβές και αποζημιώσεις που καταβάλλονται μέσω των ΕΛΚΕ των Πανεπιστημίων, προειδοποιώντας ότι η συνεχιζόμενη αβεβαιότητα δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην ακαδημαϊκή κοινότητα.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι κρατήσεις 2% που παρακρατούνται από ΕΛΚΕ σε αρκετά Ιδρύματα, αλλά και οι έλεγχοι για αναδρομικά ποσά που, σύμφωνα με την ΠΟΣΔΕΠ, αφορούν την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 2005 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Η Ομοσπονδία τονίζει ότι οι συγκεκριμένες αμοιβές προέρχονται από ερευνητικά και αναπτυξιακά έργα, δεν επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δαπάνες που υπάγονται σε κρατήσεις υπέρ ΜΤΠΥ.

Για τις κρατήσεις υπέρ Μ.Τ.Π.Υ. επί των αμοιβών και αποζημιώσεων των Ε.Λ.Κ.Ε. και την ανάγκη άμεσης νομοθετικής επίλυσης του ζητήματος

Το ζήτημα των κρατήσεων υπέρ του Μετοχικού Ταμείου Πολιτικών Υπαλλήλων (Μ.Τ.Π.Υ.) επί των αμοιβών και αποζημιώσεων που καταβάλλονται μέσω των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) των Πανεπιστημίων έχει αναδειχθεί σε μείζον θέμα για την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Σήμερα, οι Ε.Λ.Κ.Ε. πολλών Πανεπιστημίων παρακρατούν ποσοστό 2% επί των σχετικών δαπανών και το αποδίδουν στο Μ.Τ.Π.Υ., ενώ σε άλλα Ιδρύματα το Ταμείο επιχειρεί να διενεργήσει ελέγχους και να αναζητήσει αναδρομικά ποσά που αφορούν κρατήσεις επί πρόσθετων αμοιβών και αποζημιώσεων του προσωπικού για το χρονικό διάστημα από 1.1.2005 έως 31.12.2024.

Η ΠΟΣΔΕΠ επισημαίνει ότι η συμμετοχή των μελών ΔΕΠ σε ερευνητικά έργα μέσω των Ε.Λ.Κ.Ε. είναι προαιρετική και η σχετική αμοιβή αποτελεί αντιστάθμισμα για πρόσθετη παροχή υπηρεσιών, διακριτή και ανεξάρτητη από τα κύρια ακαδημαϊκά και διοικητικά τους καθήκοντα ως δημόσιων λειτουργών. Οι αμοιβές αυτές δεν βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό των Α.Ε.Ι. ούτε τον κρατικό προϋπολογισμό, αλλά προέρχονται από ερευνητικά, αναπτυξιακά και λοιπά έργα που διαχειρίζονται οι Ε.Λ.Κ.Ε. στο πλαίσιο του ειδικού θεσμικού καθεστώτος λειτουργίας τους.

Οι Ε.Λ.Κ.Ε. διαθέτουν διακριτή οικονομική και λογιστική αυτοτέλεια, λειτουργούν βάσει ειδικών διατάξεων και διαχειρίζονται πόρους που δεν αποτελούν μέρος του τακτικού προϋπολογισμού των Πανεπιστημίων ή του Κράτους. Ως εκ τούτου, δεν προκύπτει ότι οι δαπάνες τους υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του π.δ. 422/1981 περί κρατήσεων υπέρ Μ.Τ.Π.Υ.

Επιπλέον, το Μ.Τ.Π.Υ. δεν αποτελεί ασφαλιστικό φορέα και οι σχετικές κρατήσεις δεν έχουν ανταποδοτικό χαρακτήρα ούτε επηρεάζουν το ύψος της συνταξιοδοτικής παροχής των μελών ΔΕΠ και του λοιπού προσωπικού. Υπενθυμίζεται επίσης ότι η Γενική Διεύθυνση Κοινωνικής Ασφάλισης του Υπουργείου Εργασίας έχει ήδη διευκρινίσει, με την εγκύκλιο Φ10042/οικ.13567/329/8.6.2018, ότι οι αμοιβές και αποζημιώσεις που καταβάλλονται για πρόσθετο έργο ή υπηρεσία δεν υπόκεινται σε κρατήσεις υπέρ κύριας ή επικουρικής ασφάλισης, εφάπαξ παροχής ή υγειονομικής περίθαλψης.

Παράλληλα, σωρεία νομικών γνωμοδοτήσεων που έχουν εκδοθεί για λογαριασμό Πανεπιστημίων συγκλίνει στην άποψη ότι δεν υφίσταται νόμιμη βάση για την επιβολή των συγκεκριμένων κρατήσεων. Περαιτέρω, η πρόσφατη νομολογία, όπως αποτυπώνεται στην υπ’ αριθ. 1857/2024 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, κινείται προς την κατεύθυνση της μη υπαγωγής σε κράτηση υπέρ Μ.Τ.Π.Υ. αμοιβών που καταβάλλονται για πρόσθετη επαγγελματική δραστηριότητα δημοσίων λειτουργών εκτός του πυρήνα των κύριων καθηκόντων τους.

Η ΠΟΣΔΕΠ θεωρεί ότι η διατήρηση της υφιστάμενης αβεβαιότητας, καθώς και η απειλή αναδρομικών καταλογισμών σε Ιδρύματα και μέλη ΔΕΠ, υπονομεύουν τη λειτουργία των Ε.Λ.Κ.Ε., δημιουργούν σοβαρά προβλήματα στην υλοποίηση ερευνητικών έργων και πλήττουν αδικαιολόγητα το ακαδημαϊκό προσωπικό που συμβάλλει καθοριστικά στην ερευνητική και αναπτυξιακή δραστηριότητα των Πανεπιστημίων.
Για τους λόγους αυτούς, η ΠΟΣΔΕΠ ζητά από τα αρμόδια Υπουργεία την άμεση ανάληψη νομοθετικής πρωτοβουλίας, ώστε να αποσαφηνιστεί οριστικά ότι οι αμοιβές, αποζημιώσεις και εν γένει δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο των έργων των Ε.Λ.Κ.Ε. απαλλάσσονται από κάθε κράτηση υπέρ του Μ.Τ.Π.Υ. Η σχετική ρύθμιση πρέπει να έχει αναδρομική ισχύ, προκειμένου να αρθεί κάθε εκκρεμότητα και να αποτραπούν άδικοι καταλογισμοί σε βάρος Πανεπιστημίων και μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Η ΠΟΣΔΕΠ καλεί την Πολιτεία να επιλύσει άμεσα ένα ζήτημα που παραμένει ανοικτό επί σειρά ετών και δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου στον χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης και της έρευνας.
Σε διαφορετική περίπτωση, η ΠΟΣΔΕΠ, σε συνεννόηση με τους Συλλόγους Μελών ΔΕΠ των Πανεπιστημίων, θα εξετάσει και θα συντονίσει κάθε πρόσφορη νομική ενέργεια για την προάσπιση των δικαιωμάτων των μελών της και για την αποκατάσταση της οικονομικής ζημίας που έχει προκληθεί από την επιβολή των εν λόγω κρατήσεων.