Εξοικονομώ 2025: Αντίστροφη μέτρηση για χιλιάδες δικαιούχους

Στην τελική ευθεία περνά το «Εξοικονομώ 2025», με την προθεσμία ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων να λήγει στις 30 Ιουνίου 2026. Χιλιάδες δικαιούχοι έχουν πλέον περιορισμένο χρόνο για να ολοκληρώσουν εργασίες, να κλείσουν εκκρεμότητες και να υποβάλουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Η πίεση στην αγορά είναι έντονη, καθώς μηχανικοί, προμηθευτές και συνεργεία καλούνται να ανταποκριθούν σε μεγάλο αριθμό ενεργών έργων. Το πρόγραμμα συγκεντρώνει τον υψηλότερο προϋπολογισμό και τον μεγαλύτερο όγκο παρεμβάσεων από όλους τους τρέχοντες κύκλους εξοικονόμησης ενέργειας.

Οι αιτήσεις και οι πληρωμές του προγράμματος

Σύμφωνα με τα στοιχεία αποτίμησης των προγραμμάτων του Ταμείου Ανάκαμψης, το «Εξοικονομώ 2025» είχε καταγράψει 55.330 αιτήσεις. Από αυτές, 37.829 είχαν ήδη υπαχθεί στο πρόγραμμα.

Οι πληρωμές έχουν φτάσει τα 500 εκατ. ευρώ, ενώ η μέση επιδότηση ανά κατοικία διαμορφώνεται στα 21.921 ευρώ. Το ποσό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τους προηγούμενους κύκλους του προγράμματος.

Το μεγαλύτερο πακέτο για ενεργειακή αναβάθμιση

Σπίτι μου 2: Έρχονται νέες αιτήσεις

Ο συνολικός προϋπολογισμός επιχορηγήσεων του προγράμματος ανέρχεται σε 829,3 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη παρέμβαση ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη.

Από τους δικαιούχους που έχουν ήδη υπαχθεί, οι 28.968 ανήκουν σε ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά. Η κατηγορία αυτή απορροφά περίπου 699 εκατ. ευρώ επιδοτήσεων, με μέση ενίσχυση 24.133 ευρώ ανά κατοικία.

Οι δικαιούχοι και η διεύρυνση του προγράμματος

Το «Εξοικονομώ 2025» έχει διευρύνει σημαντικά την περίμετρο των δικαιούχων. Για πρώτη φορά προβλέπεται δυνατότητα συμμετοχής και για μισθωτές, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Παράλληλα, δεν υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια που να αποκλείουν τη συμμετοχή. Για πληγέντες και σεισμόπληκτους χαμηλού εισοδήματος, η επιδότηση μπορεί να φτάσει ακόμη και το 100% του επιλέξιμου κόστους.

Η αύξηση της μέσης επιδότησης

Τα στοιχεία δείχνουν μεγάλη αύξηση στη μέση επιδότηση ανά κατοικία τα τελευταία χρόνια. Στο «Εξοικονομώ 2021» η μέση ενίσχυση ήταν 13.242 ευρώ, ενώ στο «Εξοικονομώ 2023» είχε διαμορφωθεί στα 14.861 ευρώ.

Στο «Εξοικονομώ 2025» η μέση επιδότηση έχει ανέβει στα 21.921 ευρώ ανά κατοικία. Για τα ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά φτάνει στα 24.133 ευρώ, που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο ενίσχυσης μέχρι σήμερα στα σχετικά προγράμματα.

Ποιες παρεμβάσεις χρηματοδοτούνται

Οι πόροι του προγράμματος κατευθύνονται κυρίως σε παρεμβάσεις που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση των κατοικιών. Χρηματοδοτούνται αντικαταστάσεις κουφωμάτων, θερμομονώσεις, συστήματα θέρμανσης και ψύξης, αντλίες θερμότητας και συστήματα παραγωγής ζεστού νερού χρήσης.

Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται επίσης φωτισμός LED και έξυπνες ενεργειακές εφαρμογές. Το πρόγραμμα καλύπτει ακόμη ενεργειακές επιθεωρήσεις, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, αμοιβές συμβούλων έργου, βεβαιώσεις, άδειες και τεχνικές μελέτες.

Το ενεργειακό και οικονομικό όφελος

Το «Εξοικονομώ 2025» αναμένεται να έχει σημαντικό αποτύπωμα τόσο στην ενεργειακή κατανάλωση όσο και στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της αποτίμησης, η ετήσια μείωση εκπομπών θα φτάσει τους 467.218 τόνους διοξειδίου του άνθρακα.

Η εξοικονόμηση από τις εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου υπολογίζεται μεταξύ 57 και 102 εκατ. ευρώ ετησίως. Σε συνδυασμό με τους προηγούμενους κύκλους, η συνολική εξοικονόμηση ενέργειας αφορά περισσότερα από 136.100 νοικοκυριά.

Τα συνολικά μεγέθη των προγραμμάτων

Οι συνολικές επιχορηγήσεις που έχουν διατεθεί μέσω των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» προσεγγίζουν τα 1,9 δισ. ευρώ. Οι ωφελούμενοι ξεπερνούν τους 122.000.

Η συνολική μείωση εκπομπών από τα προγράμματα εκτιμάται σε 2,37 εκατ. τόνους ισοδύναμου διοξειδίου του άνθρακα. Το ετήσιο όφελος για τη χώρα από τη μείωση των εισαγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου υπολογίζεται μεταξύ 291 και 522 εκατ. ευρώ.

Η προθεσμία της 30ής Ιουνίου

Με την προθεσμία της 30ής Ιουνίου 2026 να πλησιάζει, το ενδιαφέρον στρέφεται στον ρυθμό ολοκλήρωσης των παρεμβάσεων. Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί και η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων μέσα στα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης.

Στην αγορά παρακολουθούνται με ενδιαφέρον οι αποφάσεις για έργα που ενδεχομένως δεν θα προλάβουν να ολοκληρωθούν εγκαίρως. Πηγές του κλάδου εκτιμούν ότι εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια χρηματοδότησης, ώστε να μη χαθούν επενδύσεις που βρίσκονται σε ώριμο στάδιο.

Τα σενάρια για έργα που καθυστερούν

Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται στην αγορά περιλαμβάνεται η πιθανότητα μεταφοράς μέρους των παρεμβάσεων ή των σχετικών χρηματοδοτήσεων σε πόρους του ΕΣΠΑ. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση.

Δεν υπάρχει επίσης οριστική απόφαση για τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν τυχόν καθυστερήσεις. Για τους δικαιούχους, το βασικό ζητούμενο παραμένει η έγκαιρη ολοκλήρωση των εργασιών και η υποβολή όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών.