Άδειες: Τι αλλάζει με τον νέο νόμο, πόσες ημέρες μπορεί να ζητήσει ο εργαζόμενος

Σε διαδικασία προγραμματισμού των καλοκαιρινών αδειών βρίσκονται επιχειρήσεις και εργαζόμενοι, με το φετινό καθεστώς να φέρνει αλλαγές στον τρόπο οργάνωσης της κανονικής άδειας.

Οι βασικές ημέρες άδειας που δικαιούνται οι εργαζόμενοι δεν αλλάζουν, καθώς εξακολουθούν να συνδέονται με τα έτη προϋπηρεσίας. Αυτό που διαφοροποιείται είναι ο τρόπος με τον οποίο η άδεια μπορεί να χορηγείται μέσα στο έτος, καθώς και η διαδικασία καταχώρισής της στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Τι παραμένει ίδιο

Ο αριθμός των ημερών κανονικής άδειας συνεχίζει να εξαρτάται από τα χρόνια εργασίας και την προϋπηρεσία του εργαζομένου.

Άδειες: Τι άλλαξε με τον κατώτατο μισθό – Τα νέα ποσά στο επίδομα αδείας

Παράλληλα, η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί με χρηματική αποζημίωση, εκτός από την περίπτωση λύσης της εργασιακής σχέσης.

Η υποχρέωση για άδεια το καλοκαίρι

Τουλάχιστον το 50% των εργαζομένων μιας επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει άδεια στο διάστημα από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου.

Η υποχρέωση αυτή εφαρμόζεται ανεξάρτητα από τον κλάδο δραστηριότητας και αφορά τις επιχειρήσεις που απασχολούν προσωπικό με σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Για όσους εργάζονται με πενθήμερο σύστημα, η κανονική άδεια κυμαίνεται από 20 έως 26 ημέρες, ανάλογα με τα έτη προϋπηρεσίας.

Για όσους εργάζονται με εξαήμερο σύστημα, η άδεια κυμαίνεται από 24 έως 31 ημέρες, επίσης ανάλογα με τα χρόνια εργασίας.

Η βασική αλλαγή στην κατάτμηση

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα κατάτμησης της κανονικής άδειας σε περισσότερα τμήματα μέσα στο ίδιο έτος.

Πλέον, η άδεια μπορεί να χορηγείται έως και σε τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους, ύστερα από συμφωνία μεταξύ εργαζομένου και εργοδότη.

Τι σημαίνει η «σπαστή» άδεια

Η δυνατότητα αυτή επιτρέπει στον εργαζόμενο να μη χρησιμοποιεί όλη την άδειά του μόνο μέσα στη θερινή περίοδο.

Για παράδειγμα, εργαζόμενος που δικαιούται 20 ημέρες άδειας μπορεί να λάβει 10 ημέρες τον Αύγουστο, 5 ημέρες το φθινόπωρο και άλλες 5 ημέρες την περίοδο των Χριστουγέννων.

Τα ελάχιστα όρια ανά τμήμα άδειας

Παρά τη δυνατότητα κατάτμησης, η άδεια δεν μπορεί να χορηγείται σε εντελώς μεμονωμένες ημέρες.

Στις επιχειρήσεις με πενθήμερη εργασία απαιτούνται τουλάχιστον 5 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες για κάθε τμήμα άδειας, ενώ στους εργαζομένους με εξαήμερη απασχόληση απαιτούνται τουλάχιστον 6 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες.

Η πρόβλεψη αυτή σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται η χρήση της κανονικής άδειας ως αποσπασματική απουσία από την εργασία.

Δεν μπορεί, δηλαδή, ένας εργαζόμενος να λαμβάνει μία ημέρα άδειας κάθε εβδομάδα ή να χρησιμοποιεί μεμονωμένες Παρασκευές κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Πώς γίνεται ο προγραμματισμός

Ο χρόνος λήψης της άδειας εξακολουθεί να καθορίζεται μετά από συνεννόηση μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου.

Κατά τον προγραμματισμό λαμβάνονται υπόψη τόσο οι λειτουργικές ανάγκες της επιχείρησης όσο και οι προσωπικές ανάγκες των εργαζομένων.

Τι γίνεται όταν πολλοί ζητούν τις ίδιες ημερομηνίες

Σε περιπτώσεις όπου αρκετοί εργαζόμενοι ζητούν άδεια την ίδια χρονική περίοδο, η επιχείρηση μπορεί να προχωρήσει σε διαφορετική κατανομή των ημερομηνιών.

Στόχος είναι να διασφαλιστεί η εύρυθμη λειτουργία της επιχείρησης, χωρίς να παραβιάζεται το δικαίωμα των εργαζομένων στην ετήσια κανονική άδεια.

Ο ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας

Η Επιθεώρηση Εργασίας εξακολουθεί να έχει αρμοδιότητα ελέγχου και παρέμβασης σε περιπτώσεις διαφορών για τη χορήγηση της άδειας.

Αυτό σημαίνει ότι, όταν προκύπτουν διαφωνίες ανάμεσα σε εργοδότη και εργαζόμενο, υπάρχει δυνατότητα ελέγχου και παρέμβασης από την αρμόδια αρχή.

Τι αλλάζει στο ΕΡΓΑΝΗ

Από το 2026 καταργήθηκε η υποχρέωση προαναγγελίας της κανονικής άδειας στο πληροφοριακό σύστημα ΕΡΓΑΝΗ.

Μέχρι σήμερα, οι επιχειρήσεις όφειλαν να δηλώνουν εκ των προτέρων τη χορήγηση της άδειας κάθε εργαζομένου.

Πότε γίνεται πλέον η δήλωση

Η καταχώριση της άδειας γίνεται πλέον μετά τη χορήγησή της.

Η δήλωση πρέπει να υποβάλλεται εντός του επόμενου μήνα από τη λήψη της άδειας, μειώνοντας έτσι τις διοικητικές υποχρεώσεις που συνδέονταν με την προαναγγελία.

Τι πρέπει να προσέξουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις

Οι εργαζόμενοι πρέπει να γνωρίζουν ότι η δυνατότητα κατάτμησης δεν σημαίνει ελεύθερη χρήση μεμονωμένων ημερών άδειας.

Από την πλευρά τους, οι επιχειρήσεις πρέπει να οργανώσουν εγκαίρως τον προγραμματισμό, ώστε να καλυφθεί η υποχρέωση χορήγησης άδειας σε τουλάχιστον το 50% του προσωπικού από την 1η Μαΐου έως τις 30 Σεπτεμβρίου και να τηρηθούν οι νέοι κανόνες καταχώρισης στο ΕΡΓΑΝΗ.