Εθνική Βιβλιοθήκη: Νέος Οργανισμός μετά από δεκαετίες – Τι αλλάζει

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος αποκτά νέο σύγχρονο Οργανισμό Διοίκησης και Λειτουργίας, με την έκδοση του Π.Δ. 28/2026 από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Πρόκειται για μια σημαντική θεσμική εξέλιξη για έναν από τους ιστορικότερους πνευματικούς θεσμούς της χώρας, καθώς ολοκληρώνεται εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή για περισσότερες από δύο δεκαετίες.

Τι αλλάζει για την Εθνική Βιβλιοθήκη

Με το νέο Προεδρικό Διάταγμα θεσπίζεται ο Οργανισμός Διοίκησης και Λειτουργίας της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να καλύψει ένα κενό που υπήρχε από τον ιδρυτικό νόμο 3149/2003, με τον οποίο η Εθνική Βιβλιοθήκη μετατράπηκε από δημόσια υπηρεσία σε Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου.

Ο συγκεκριμένος νόμος προέβλεπε την έκδοση Οργανισμού με Προεδρικό Διάταγμα, κάτι που πλέον υλοποιείται.

Το νέο πλαίσιο αποσκοπεί στη δημιουργία πιο σαφούς και λειτουργικής διοικητικής δομής για το κορυφαίο βιβλιοθηκονομικό και πνευματικό ίδρυμα της χώρας.

Η δήλωση της Σοφίας Ζαχαράκη

Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του νέου Οργανισμού σημαντική θεσμική τομή.

Όπως ανέφερε, με την έκδοση του Οργανισμού κλείνει οριστικά μια εκκρεμότητα δεκαετιών.

Η υπουργός υπογράμμισε ότι η Πολιτεία ενισχύει έμπρακτα έναν κορυφαίο εθνικό θεσμό, ο οποίος έχει κρίσιμο ρόλο στη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Παράλληλα, επισήμανε τη συμβολή της Εθνικής Βιβλιοθήκης στην προαγωγή της γνώσης και στην ενίσχυση της δημόσιας πρόσβασης στην έρευνα και τον πολιτισμό.

Γιατί κρίθηκε αναγκαίος ο νέος Οργανισμός

Η ανάγκη ολοκλήρωσης του θεσμικού πλαισίου έγινε ακόμη πιο έντονη μετά τη μετεγκατάσταση της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος το 2018.

Η λειτουργία ενός σύγχρονου εθνικού οργανισμού γνώσης απαιτούσε σαφή διοικητική δομή και αποτελεσματική κατανομή αρμοδιοτήτων.

Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα καλύτερου στρατηγικού σχεδιασμού και πιο οργανωμένης αξιοποίησης των δυνατοτήτων της Βιβλιοθήκης.

Στόχος είναι η Εθνική Βιβλιοθήκη να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στις απαιτήσεις της εποχής, προς όφελος της κοινωνίας, της επιστημονικής κοινότητας και των επόμενων γενεών.

Αύξηση οργανικών θέσεων

Με το νέο Προεδρικό Διάταγμα αυξάνονται σημαντικά οι θέσεις της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Οι οργανικές θέσεις αυξάνονται από 135 σε 286 συνολικά.

Από αυτές, οι 278 είναι οργανικές θέσεις, ενώ προβλέπονται επίσης 6 θέσεις ΙΔΑΧ.

Προβλέπεται ακόμη μία θέση Νομικού Συμβούλου με έμμισθη εντολή και μία θέση Γενικού Διευθυντή.

Η νέα διοικητική δομή

Ο νέος Οργανισμός διαμορφώνει νέο διοικητικό σχήμα για την Εθνική Βιβλιοθήκη.

Η δομή περιλαμβάνει 6 Διευθύνσεις, 21 Τμήματα, 2 Γραφεία, 4 Αυτοτελή Τμήματα και 1 Αυτοτελές Γραφείο.

Οι νέες Διευθύνσεις που συστήνονται είναι η Διεύθυνση Ανάπτυξης και Οργάνωσης Συλλογών, η Διεύθυνση Διαχείρισης και Διατήρησης Συλλογών και η Διεύθυνση Πληροφορικής.

Προβλέπονται επίσης Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης, Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών και Διεύθυνση Έρευνας, Προβολής και Δικτύωσης.

Ο ρόλος της Εθνικής Βιβλιοθήκης

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος αποτελεί θεματοφύλακα της εθνικής πνευματικής παραγωγής.

Παράλληλα, λειτουργεί ως εγγυητής της ισότιμης πρόσβασης στη γνώση, με αποστολή τη διαφύλαξη της ελληνικής γραμματείας και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Με τον νέο Οργανισμό, ενισχύεται η θεσμική και επιχειρησιακή της ικανότητα.

Η Βιβλιοθήκη καλείται να λειτουργήσει ως σύγχρονος οργανισμός γνώσης, έρευνας και πολιτισμού, ανοιχτός στους πολίτες και στην επιστημονική κοινότητα.

Ένα νέο πλαίσιο για τις ανάγκες της εποχής

Το νέο διοικητικό πλαίσιο αποτυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις διευρυμένες αρμοδιότητες της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερη λειτουργία και καλύτερη αξιοποίηση του εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Η θεσμική αλλαγή συνδέεται με τις σύγχρονες ανάγκες της έρευνας, της γνώσης και του πολιτισμού.

Με την ολοκλήρωση του Οργανισμού, η Εθνική Βιβλιοθήκη αποκτά το διοικητικό εργαλείο που χρειάζεται για να ενισχύσει τον ρόλο της στη νέα εποχή.