Εκπαιδευτικοί: Γιατί η αυτοαξιολόγηση θεωρείται παρωδία γραφειοκρατίας

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης χαρακτηρίζει την αυτοαξιολόγηση, όπως εφαρμόζεται από το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., διαδικασία που παράγει περισσότερη γραφειοκρατία παρά ουσιαστική βελτίωση.

Όπως επισημαίνει, εκπαιδευτικοί και διευθυντές καλούνται να αφιερώνουν πολύτιμο χρόνο σε φόρμες, εκθέσεις, δείκτες και αποδεικτικά στοιχεία, την ώρα που τα πραγματικά προβλήματα των σχολείων παραμένουν ανοιχτά.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται η θέση ότι η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων δεν πρέπει να καταργηθεί ως έννοια, αλλά να αλλάξει πλήρως χαρακτήρα. Κατά τον ίδιο, η διαδικασία οφείλει να είναι λιτή, εσωτερική, παιδαγωγική και να αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Συλλόγων Διδασκόντων/ουσών, οι οποίοι γνωρίζουν από πρώτο χέρι τις ανάγκες, τις δυσκολίες και τις δυνατότητες κάθε σχολικής κοινότητας.

Ο Τηλέμαχος Κουντούρης τονίζει ότι η σημερινή μορφή της αυτοαξιολόγησης δεν δείχνει εμπιστοσύνη στους εκπαιδευτικούς, καθώς το Υπουργείο καθορίζει λεπτομερώς τι θα αξιολογηθεί, πώς θα καταγραφεί και με ποιους όρους θα παρουσιαστεί. Με αυτόν τον τρόπο, όπως αναφέρει, η αυτοαξιολόγηση παύει να είναι πραγματικά «αυτο-» και μετατρέπεται σε μια ετεροκαθοριζόμενη διαδικασία, η οποία συχνά αποτυπώνει μια εξωραϊσμένη εικόνα της σχολικής πραγματικότητας.

Το μήνυμα που εκπέμπει είναι σαφές: το σχολείο δεν χρειάζεται περισσότερες πλατφόρμες, εκθέσεις και διοικητικές επιβαρύνσεις, αλλά περισσότερο χρόνο για διδασκαλία, συνεργασία και παιδαγωγική δημιουργία. Όταν η αξιολόγηση δεν συνοδεύεται από ουσιαστική στήριξη, προσωπικό, υποδομές και πόρους, τότε, σύμφωνα με την παρέμβασή του, δεν υπηρετεί τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου, αλλά αναδεικνύει τις παθογένειες του ίδιου του συστήματος.

Πότε ανοίγουν τα σχολεία τον Σεπτέμβριο του 2026

Αναλυτικά το άρθρο που εξέδωσε ο Τηλέμαχος Κουντούρης , Πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ένωσης Διευθυντών/ντριών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης:

Γιατί η “αυτοξιολόγηση” παρωδία των σχολικών μονάδων του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. θα πρέπει να καταργηθεί και να αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Συλλόγων Διδασκόντων/ουσών

Η λεγόμενη «αυτοαξιολόγηση» των σχολικών μονάδων, όπως εφαρμόζεται σήμερα από το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., έχει μετατραπεί σε μια εξαντλητική γραφειοκρατική διαδικασία, η οποία σε μεγάλο βαθμό απομακρύνεται από τον αρχικό της σκοπό: τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου.

Ιδιωτικά σχολεία: Θύελλα αντιδράσεων για μισθούς, ωράριο και διακοπές των εκπαιδευτικών -Προειδοποίηση για κύμα αποχωρήσεων
Οι βασικοί λόγοι για τους οποίους θα έπρεπε να καταργηθεί στη σημερινή της μορφή και να αποτελέσει αποκλειστική αρμοδιότητα των Συλλόγων Διδασκόντων/ουσών είναι οι εξής:

1. Η γραφειοκρατία υποκαθιστά την ουσία.
Χιλιάδες ώρες εκπαιδευτικών και διευθυντών αναλώνονται στη συμπλήρωση φορμών, εκθέσεων, δεικτών και αποδεικτικών στοιχείων, χωρίς να προκύπτει ουσιαστική βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
2. Δεν εμπιστεύεται τους εκπαιδευτικούς.
Μια πραγματική αυτοαξιολόγηση προϋποθέτει εμπιστοσύνη στη σχολική κοινότητα. Όταν το Υπουργείο καθορίζει λεπτομερώς τι θα αξιολογηθεί, πώς θα αξιολογηθεί και πώς θα καταγραφεί, η αυτοαξιολόγηση παύει να είναι «αυτο-» και γίνεται ετεροκαθοριζόμενη διαδικασία.
3. Δημιουργεί εικονική εικόνα της πραγματικότητας.
Πολλά σχολεία αναγκάζονται να παράγουν εκθέσεις που περιγράφουν μια ιδανική κατάσταση, ενώ τα πραγματικά προβλήματα – ελλείψεις προσωπικού, υποδομών και πόρων – παραμένουν άλυτα.
4. Αποδυναμώνει τον Σύλλογο Διδασκόντων/ουσών
Ο Σύλλογος, ως το κορυφαίο παιδαγωγικό όργανο του σχολείου, πρέπει να έχει την ευθύνη να εντοπίζει αδυναμίες, να θέτει στόχους και να σχεδιάζει δράσεις χωρίς ασφυκτικό διοικητικό έλεγχο.
5. Δεν συνδέεται με ουσιαστική υποστήριξη.
Η καταγραφή προβλημάτων δεν έχει αξία όταν η Πολιτεία δεν παρέχει τους αναγκαίους πόρους για την αντιμετώπισή τους.
Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων είναι αναγκαία. Όμως χρειάζεται να είναι λιτή, ουσιαστική, παιδαγωγική και εσωτερική διαδικασία, σχεδιασμένη και υλοποιημένη από τον Σύλλογο Διδασκόντων/ουσών.
Το σχολείο δεν χρειάζεται περισσότερες εκθέσεις και πλατφόρμες· χρειάζεται περισσότερο χρόνο για διδασκαλία, συνεργασία και παιδαγωγική δημιουργία.
Όταν η αυτοαξιολόγηση παράγει περισσότερη γραφειοκρατία παρά πραγματική βελτίωση, τότε το πρόβλημα δεν είναι το σχολείο αλλά το ίδιο το σύστημα αξιολόγησης.