Τα μέτρα και οι ρυθμίσεις για το ιδιωτικό χρέος – Ποιους αφορούν

Οφειλέτες με κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς αναμένεται να βρεθούν μπροστά σε ένα νέο πλαίσιο ρυθμίσεων, καθώς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προωθεί αλλαγές που συνδέονται με το ακατάσχετο όριο, την άρση κατασχέσεων και τη ρύθμιση παλαιών χρεών. Οι παρεμβάσεις εντάσσονται στο πολυνομοσχέδιο που αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Ιούνιο, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή στη Βουλή ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Η βασική αλλαγή αφορά την αύξηση του ακατάσχετου ορίου τραπεζικού λογαριασμού από τα 1.250 ευρώ, που ίσχυε από το 2015, στα 1.600 ευρώ. Παράλληλα, για πρώτη φορά προβλέπεται δυνατότητα πλήρους άρσης της κατάσχεσης σε λογαριασμό, υπό συγκεκριμένους όρους, ενώ από τον Ιούλιο δρομολογούνται και νέα εργαλεία ρύθμισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που βρίσκονται υπό πίεση λόγω χρεών.

Το νέο όριο στο ακατάσχετο και η αλλαγή για τους λογαριασμούς

Η αύξηση του ακατάσχετου στα 1.600 ευρώ δημιουργεί πρόσθετο περιθώριο προστασίας ύψους 350 ευρώ τον μήνα για όσους έχουν οφειλές προς το Δημόσιο αλλά και προς τις τράπεζες και έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με κατασχέσεις. Πρόκειται για μέτρο που περιορίζει την πίεση στους τραπεζικούς λογαριασμούς και δίνει μεγαλύτερη δυνατότητα διαχείρισης των καθημερινών αναγκών.

Η παρέμβαση αυτή δεν λειτουργεί μεμονωμένα. Συνδέεται με ένα ευρύτερο πακέτο αλλαγών, το οποίο περιλαμβάνει ρύθμιση παλαιών οφειλών σε έως 72 δόσεις, αλλά και διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού. Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, το πλαίσιο για εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναμένεται να διαφοροποιηθεί σημαντικά.

Πώς θα μπορεί να αρθεί η κατάσχεση

Κεντρική πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης που έχει ήδη επιβληθεί σε τραπεζικό λογαριασμό. Για να ενεργοποιηθεί το μέτρο, ο οφειλέτης θα πρέπει να εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση και να υποβάλει σχετική αίτηση.

Παράλληλα, θα πρέπει να εντάξει σε ρύθμιση και τις υπόλοιπες βεβαιωμένες οφειλές του προς τη φορολογική διοίκηση. Με αυτόν τον τρόπο, αποκτά ξανά πρόσβαση στον τραπεζικό λογαριασμό του, μπορεί να πραγματοποιεί αναλήψεις και να εισπράττει κανονικά τα ποσά που κατατίθενται σε αυτόν.

Η δυνατότητα αυτή αφορά τόσο όσους βρίσκονται ήδη υπό κατάσχεση όσο και όσους αντιμετωπίσουν αναγκαστικά μέτρα στο μέλλον για χρέη στην εφορία. Ωστόσο, θα παρέχεται μόνο μία φορά σε κάθε οφειλέτη, καθώς η διάταξη προβλέπει ότι χορηγείται άπαξ.

Αυτό σημαίνει ότι όποιος κάνει χρήση του μέτρου θα πρέπει να τηρεί τις υποχρεώσεις του, καθώς δεν θα μπορεί να επανέλθει με νέα αίτηση για την ίδια δυνατότητα. Το μέτρο δεν εφαρμόζεται σε οφειλέτες που κατά την ημερομηνία υποβολής της αίτησης βρίσκονται σε καθεστώς πτώχευσης.

Ποιοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των μέτρων

Τα νέα μέτρα αφορούν άμεσα περίπου 2 εκατομμύρια οφειλέτες που βρίσκονται υπό την πίεση χρεών. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τον Μάρτιο του 2026, 4,7 εκατομμύρια ΑΦΜ, φυσικά και νομικά πρόσωπα, είχαν ληξιπρόθεσμα χρέη στην εφορία και δεν μπορούσαν να εκδώσουν φορολογική ενημερότητα.

Από αυτά, 1,685 εκατομμύριο ΑΦΜ, δηλαδή περίπου ένας στους τρεις οφειλέτες, τελούσε ήδη υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης και είχε υποστεί κατάσχεση τραπεζικών λογαριασμών από την ΑΑΔΕ. Στο ίδιο πεδίο κινδύνου βρίσκονταν και άλλοι 2,3 εκατομμύρια οφειλέτες, στους οποίους, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, μπορούσαν να επιβληθούν αναγκαστικά μέτρα.

Ρύθμιση έως 72 δόσεις για παλαιά χρέη

Το δεύτερο βασικό μέτρο αφορά τη νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεις για οφειλές που δημιουργήθηκαν την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. Στη ρύθμιση εντάσσονται χρέη προς τη φορολογική διοίκηση που δεν είχαν ρυθμιστεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, με ελάχιστη μηνιαία δόση 30 ευρώ.

Οι αιτήσεις υπαγωγής θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο myAADE μετά την ψήφιση του νέου νόμου τον Ιούλιο και η διαδικασία θα παραμείνει ανοικτή έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η αποπληρωμή μπορεί να φτάσει έως τα έξι έτη, σε αντίθεση με την πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων.

Με τη μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής, νοικοκυριά και επιχειρήσεις αποκτούν τη δυνατότητα να περιορίσουν τη μηνιαία επιβάρυνση και να ανακτήσουν φορολογική ενημερότητα. Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται και για ασφαλιστικές οφειλές προς το ΚΕΑΟ και τον ΕΦΚΑ.

Στο πεδίο των ασφαλιστικών χρεών, περίπου 1,5 εκατομμύριο εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι εμφανίζονται να έχουν απλήρωτες οφειλές άνω των 50 δισ. ευρώ. Η σχετική διαδικασία θα κινηθεί παράλληλα με τη ρύθμιση των φορολογικών οφειλών.

Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού

Το πολυνομοσχέδιο προβλέπει και αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε κούρεμα χρεών και σε αποπληρωμή έως 240 ή 420 μηνιαίες δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες. Η ένταξη γίνεται ευρύτερη, καθώς το ελάχιστο όριο οφειλών μειώνεται από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ.

Με τη μείωση του ορίου, αποκτούν πρόσβαση στον μηχανισμό και μικρότεροι οφειλέτες. Για πρώτη φορά, προβλέπεται επίσης δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων ακινήτων στο πλαίσιο της συνολικής ρύθμισης.

Οι οφειλέτες με πιο σύνθετο προφίλ χρεών θα μπορούν, μετά την αξιοποίηση των μέτρων για τις κατασχέσεις και τις 72 δόσεις, να προχωρήσουν σε συνολική αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους τους. Η διαδικασία αφορά συμφωνία με όλους τους πιστωτές και καλύπτει όχι μόνο χρέη προς το Δημόσιο, αλλά και οφειλές προς τράπεζες και χρηματοδοτικούς φορείς.

Οι νέες διαδικασίες για τον εξωδικαστικό μηχανισμό θα ξεκινήσουν δύο μήνες μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου. Έτσι, το νέο πλαίσιο διαμορφώνει μια συνολικότερη διαδρομή ρύθμισης για όσους βρίσκονται αντιμέτωποι με χρέη, κατασχέσεις και ανάγκη επαναφοράς της οικονομικής τους λειτουργίας.