Κόκκινα δάνεια: Ανάσα για οφειλέτες με ενεργές ρυθμίσεις νόμου Κατσέλη

Ο νόμος Κατσέλη μπαίνει σε νέο πλαίσιο εφαρμογής, καθώς νομοθετική ρύθμιση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών φέρνει ελάφρυνση για χιλιάδες δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις του ν. 3869/2010.

Η παρέμβαση προβλέπει μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση, αναδρομική αναγνώριση υπερβάλλοντων ποσών και ταχύτερη αποπληρωμή, με βάση την καθολική εφαρμογή της απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Τι αλλάζει στον υπολογισμό των τόκων

Το βασικό σημείο της ρύθμισης αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα υπολογίζεται ο τόκος στις ρυθμίσεις διάσωσης κύριας κατοικίας.

Νόμος Κατσέλη: «Παγώνουν» οι τόκοι στα δάνεια – Διευκρινίσεις

Πλέον αποσαφηνίζεται ότι ο τόκος θα υπολογίζεται πάνω στη μηνιαία δόση που έχει οριστεί από τη δικαστική απόφαση και μόνο για το διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών καταβολών, και όχι πάνω στο συνολικό κεφάλαιο της οφειλής.

Για ποιες ρυθμίσεις ισχύει

Η νέα εφαρμογή αφορά ενεργές ρυθμίσεις από τις 5 Ιουνίου 2026, ημερομηνία δημοσίευσης της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.

Κάθε μηνιαία καταβολή θα περιλαμβάνει το μέρος του κεφαλαίου που έχει προσδιοριστεί από τη δικαστική απόφαση και τον τόκο που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα από την προηγούμενη έως την επόμενη δόση. Για την πρώτη δόση υπολογίζεται περίοδος τοκοφορίας τριάντα ημερών.

Αναδρομική αναγνώριση υπερβάλλοντων ποσών

Σημαντικό στοιχείο της παρέμβασης είναι ότι τα επιπλέον ποσά που έχουν ήδη καταβάλει συνεπείς δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις αναγνωρίζονται αναδρομικά.

Τα ποσά αυτά θεωρούνται ήδη καταβληθέν κεφάλαιο, μειώνουν το υπόλοιπο της οφειλής και περιορίζουν τον αριθμό των δόσεων που απομένουν μέχρι την πλήρη αποπληρωμή.

Πώς μειώνεται ο χρόνος αποπληρωμής

Για ενεργές ρυθμίσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί ή δεν έχουν κηρυχθεί έκπτωτες, η διαφορά ανάμεσα στο ποσό που έπρεπε να καταβληθεί και σε αυτό που πράγματι καταβλήθηκε αφαιρείται από τις τελευταίες δόσεις.

Έτσι, η ρύθμιση δεν οδηγεί μόνο σε μικρότερη επιβάρυνση από εδώ και πέρα, αλλά μπορεί να συντομεύσει και τον συνολικό χρόνο αποπληρωμής για όσους πλήρωναν μεγαλύτερα ποσά τα προηγούμενα χρόνια.

Ποιες υποθέσεις δεν ανοίγουν ξανά

Τυχόν ποσά που έχουν καταβληθεί για ρυθμίσεις οι οποίες έχουν ήδη περατωθεί ή για υποθέσεις όπου έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις ώστε να κηρυχθούν έκπτωτες δεν αναζητούνται αναδρομικά.

Η ρύθμιση αφορά τους συνεπείς δανειολήπτες με ενεργές ρυθμίσεις, ενώ δεν προβλέπει επανεξέταση υποθέσεων που έχουν ήδη κλείσει ή έχουν παραγάγει νομικά αποτελέσματα λόγω μη καταβολής δόσεων.

Παράδειγμα μείωσης δόσης

Στο παράδειγμα που παρατίθεται, δανειολήπτης με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ τον Ιανουάριο του 2024 θα πλήρωνε, με την προηγούμενη μέθοδο υπολογισμού, μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες.

Με τη νέα μέθοδο, η δόση διαμορφώνεται στα 483 ευρώ, από τα οποία τα 482 ευρώ αφορούν αποπληρωμή κεφαλαίου και το 1 ευρώ τόκο.

Τι γίνεται με τα ποσά που πληρώθηκαν επιπλέον

Αν ο ίδιος δανειολήπτης κατέβαλε 731 ευρώ από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούνιο του 2026, τότε έχει καταβάλει υπερβάλλον ποσό για 30 μήνες.

Στο παράδειγμα, το υπερβάλλον ποσό φτάνει τα 7.440 ευρώ και αφαιρείται από τις δόσεις που απομένουν, με αποτέλεσμα ο δανειολήπτης να πληρώσει τελικά λιγότερες δόσεις. Αντί για 270 δόσεις που θα απέμεναν, θα καταβάλει 255 δόσεις των 483 ευρώ, με τελευταία δόση 266 ευρώ.

Η μεγάλη διαφορά στους τόκους

Σύμφωνα με το παράδειγμα, με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού ο δανειολήπτης θα πλήρωνε συνολικά 74.852 ευρώ σε τόκους.

Με τη νέα μέθοδο και τη νομοθετική εφαρμογή, το ποσό των τόκων περιορίζεται στα 411 ευρώ, ενώ η συνολική επιβάρυνση μειώνεται σημαντικά.

Ο ρόλος του προγράμματος «ΗΡΑΚΛΗΣ»

Η ρύθμιση προβλέπει δίκαιο επιμερισμό του οικονομικού βάρους ανάμεσα στις τράπεζες και στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «ΗΡΑΚΛΗΣ».

Τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν εισπράξει τα πιστωτικά ιδρύματα κατά την περίοδο πριν από τη μεταφορά των δανείων στον «ΗΡΑΚΛΗ» θα αποδίδονται από τα πιστωτικά ιδρύματα στο πρόγραμμα.

Το κόστος της παρέμβασης

Η μείωση των δόσεων συνεπάγεται χαμηλότερες μελλοντικές εισπράξεις για το πρόγραμμα «ΗΡΑΚΛΗΣ».

Η συνολική επίδραση εκτιμάται περίπου στα 500 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος 20ετίας, λόγω χαμηλότερων δόσεων σε δάνεια συνολικού ύψους 16,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, ενώ προστίθενται περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ από την αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης. Σημαντικό μέρος του κόστους των αναδρομικών δεν θα επιβαρύνει το Δημόσιο, καθώς θα καλυφθεί από τα πιστωτικά ιδρύματα.

Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό

Η νομοθετική παρέμβαση αποσαφηνίζει ότι οι ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού συνεχίζουν να διέπονται από το ισχύον πλαίσιο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μηνιαία δόση υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής και όχι επί της μηνιαίας δόσης.

Τι ισχύει για τον ν. 4605/2019

Η ίδια διευκρίνιση ισχύει και για τα λοιπά εργαλεία ρύθμισης οφειλών, μεταξύ των οποίων και ο ν. 4605/2019.

Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζεται ο τρόπος υπολογισμού που ήδη προβλέπεται από τον νόμο, τις κανονιστικές πράξεις, τις συμβάσεις ρύθμισης και τον υπολογισμό της εγκεκριμένης ρύθμισης τον οποίο έχει αποδεχθεί ο δανειολήπτης κατά την ένταξή του.

Γιατί χρειάστηκε νομοθετική παρέμβαση

Η απόφαση του Αρείου Πάγου έδωσε τη βασική κατεύθυνση, ωστόσο κατά την εφαρμογή της προέκυψαν διαφορετικές ερμηνείες για τη χρονική διάρκεια υπολογισμού των τόκων επί της μηνιαίας δόσης.

Η νομοθετική ρύθμιση έρχεται να κλείσει αυτή την ασάφεια, να ξεκαθαρίσει τον τρόπο υπολογισμού και να εφαρμόσει ενιαία τη λύση για όλους, χωρίς να χρειάζεται οι δανειολήπτες να προσφύγουν ξανά στη Δικαιοσύνη.

Τι κερδίζουν οι δανειολήπτες

Οι δανειολήπτες κερδίζουν μικρότερες μηνιαίες δόσεις, μικρότερη συνολική επιβάρυνση και ταχύτερη αποπληρωμή.

Παράλληλα, τα ποσά που πλήρωσαν επιπλέον τα προηγούμενα χρόνια αναγνωρίζονται υπέρ τους, μειώνοντας το υπόλοιπο της οφειλής ή τον αριθμό των δόσεων που απομένουν.

Η στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος

Η παρέμβαση εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και τη διεύρυνση των πραγματικών δυνατοτήτων ρύθμισης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με το κείμενο, στόχος είναι η ενίσχυση των εργαλείων διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, η θωράκιση των ευάλωτων οφειλετών και η δημιουργία πραγματικών συνθηκών δεύτερης ευκαιρίας για χιλιάδες δανειολήπτες.