Προβληματισμός για την τεχνητή νοημοσύνη σε σχολεία και πανεπιστήμια: Πώς η AI φέρνει νέες προκλήσεις στην εκπαίδευση

Η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέα δεδομένα στην εκπαίδευση, καθώς πανεπιστημιακοί και εκπαιδευτικοί βλέπουν να αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονται φαινόμενα αντιγραφής σε εργασίες και εξετάσεις.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον στα παραδοσιακά σκονάκια. Η εκπαίδευση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, όπου οι παλιές μέθοδοι ελέγχου δεν επαρκούν πάντα για να αντιμετωπίσουν τα σύγχρονα μέσα αντιγραφής.

«Έξυπνα» ρολόγια, ειδικά γυαλιά, ακουστικά, κινητά τηλέφωνα και εφαρμογές AI διαμορφώνουν ένα πολύ πιο σύνθετο περιβάλλον, στο οποίο σχολεία και πανεπιστήμια καλούνται να αναζητήσουν νέες απαντήσεις.

Το νέο πρόβλημα στις πανεπιστημιακές εργασίες

Στα πανεπιστήμια, το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στις εργασίες, καθώς η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης φαίνεται να έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις. Ο αναπληρωτής καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης και Μηχανικής Μάθησης στο τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής του Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, Χρήστος Δίου, επισημαίνει στο powergame ότι υπάρχει σοβαρό ζήτημα, αναφέροντας πως περισσότερες από τις μισές εργασίες γίνονται με τη βοήθεια της AI.

Για τον λόγο αυτό, οι πανεπιστημιακοί επιχειρούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο διατυπώνουν τα θέματα, ώστε να διαπιστώνεται αν ο φοιτητής έχει πραγματικά μελετήσει, αν κατανοεί το περιεχόμενο και αν μπορεί να απαντήσει με κριτική σκέψη και όχι απλώς με τη βοήθεια ενός ψηφιακού εργαλείου.

Σχολεία: Έρχεται τεχνητή νοημοσύνη για τον μαθητικό χάρτη της χώρας

Γραπτές και προφορικές εξετάσεις ως ανάχωμα

Σε μικρότερα τμήματα, ένα από τα μέτρα που εφαρμόζονται είναι ο συνδυασμός γραπτών και προφορικών εξετάσεων, ώστε οι διδάσκοντες να μπορούν να ακούσουν απευθείας τις απαντήσεις των φοιτητών.

Σε μεγαλύτερα τμήματα, σύμφωνα με τον κ. Δίου, επιχειρείται διαφορετική κατανομή της βαθμολογίας. Οι εργασίες περιορίζονται σε ποσοστό περίπου 20% για την επιτυχία στο μάθημα, ενώ το υπόλοιπο 80% συνδέεται με την εξέταση, η οποία πλέον γίνεται με αυξημένη επιτήρηση.

Οι έξυπνες συσκευές που δυσκολεύουν τον έλεγχο

Η αντιγραφή στις εξετάσεις έχει αποκτήσει νέες μορφές, καθώς ειδικά γυαλιά με κάμερα μπορούν να μεταφέρουν θέματα σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο δίνει απάντηση και στη συνέχεια τη μεταδίδει μέσω τηλεφώνου ή άλλης συσκευής.

Αντίστοιχα, «έξυπνα» ρολόγια μπορούν να φωτογραφίσουν και να στείλουν θέματα, ενώ ακουστικά και μικροσυσκευές δυσκολεύουν την ανίχνευση. Ο καθηγητής σημειώνει ότι η νευρικότητα και οι κινήσεις ενός φοιτητή μπορεί συχνά να δείξουν πρόθεση χρήσης AI, ωστόσο η τεχνολογία έχει πλέον προχωρήσει πολύ.

Τεχνητή νοημοσύνη στα σχολεία: Οι αλλαγές που προωθεί το υπουργείο Παιδείας

Τι συμβαίνει στα σχολεία

Στην Ελλάδα, η κατάσταση στα σχολεία περιγράφεται ως καλύτερη σε σχέση με τα πανεπιστήμια, καθώς οι εργασίες στο σπίτι δεν επηρεάζουν τον τελικό βαθμό με τον τρόπο που συμβαίνει στο εξωτερικό ή σε διπλώματα τύπου ΙΒ.

Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν εμφανιστεί και στα σχολεία περιστατικά χρήσης εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, «έξυπνων» τηλεφώνων, ρολογιών και ακουστικών. Ενδεικτικά, αναφέρονται περιστατικά σε περσινές εξετάσεις σχολείων της Θεσσαλονίκης, τα οποία οδήγησαν σε μηδενισμό γραπτών.

Τα παραδείγματα από πανεπιστήμια και εξετάσεις

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλει, πανεπιστημιακοί έκοψαν πρόσφατα μεγάλο αριθμό φοιτητών, κρίνοντας ότι πέρασαν τις εξετάσεις με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης.

Στην Κρήτη, καθηγητής ανέφερε μέσω ανάρτησής του ότι 40 φοιτητές αντέγραψαν στις εξετάσεις με χρήση AI. Όπως εξήγησε, ακόμη και όταν ζητείται από τους φοιτητές να αφήσουν και να κλείσουν τα κινητά τους, υπάρχουν πλέον πολύ «έξυπνες» συσκευές που δεν εντοπίζονται εύκολα.

Το γαλλικό παράδειγμα και οι αυστηρότερες κυρώσεις

Στη Γαλλία, η συζήτηση για την αντιγραφή έχει ήδη οδηγήσει σε αυστηρότερη στάση. Σύμφωνα με τη γαλλική εφημερίδα LES ECHOS, ο υπουργός Εθνικής Παιδείας Édouard Geffray αποφάσισε να αυστηροποιήσει τις κυρώσεις για όσους αντιγράφουν στις εξετάσεις.

Η ίδια εφημερίδα αναφέρει ότι όλες οι εκπαιδευτικές περιφέρειες έχουν πλέον εξοπλιστεί με ανιχνευτές κινητών τηλεφώνων, ενώ οι επιτηρητές καλούνται να εντοπίζουν συσκευές όπως ρολόγια, γυαλιά και ακουστικά κατά τη διάρκεια των γραπτών εξετάσεων.

Τα στοιχεία για την αντιγραφή στη Γαλλία

Το 2025 καταγράφηκαν στη Γαλλία 1.208 περιπτώσεις αντιγραφής στις εξετάσεις του απολυτηρίου. Από αυτές, οι 833 οδηγήθηκαν στην πειθαρχική επιτροπή των εξετάσεων, αριθμός αυξημένος κατά 273 περιπτώσεις σε σχέση με το 2024, δηλαδή κατά 30% μέσα σε έναν χρόνο.

Από τις 833 υποθέσεις που διώχθηκαν, οι 634, δηλαδή το 76%, κατέληξαν σε τιμωρία, σε σύνολο 1,2 εκατομμυρίου υποψηφίων στην προτελευταία και την τελευταία τάξη. Οι νέες τεχνολογίες, όπως smartphones, τάμπλετ, συσκευές MP3 και MP4 και έξυπνα ρολόγια, εμφανίζονται ως η πιο διαδεδομένη μορφή αντιγραφής με ποσοστό 55%, ενώ ακολουθούν τα κλασικά σκονάκια με 24% και η χρήση τεχνητής νοημοσύνης με 8,5%.

Με πληροφορίες από powergame