Πάντα ανοιχτοί και δημιουργικοί οι δρόμοι του γραψίματος…

Είναι, ως εκ τούτου, μια αναγκαστική δραστηριότητα αλλά παράλληλα είναι και η μοναδική και η βασιλική οδός στον κόσμο των Γραμμάτων και του Πνεύματος.

Του Νίκου Τσούλια

   
    Ποιος μπορεί να φανταστεί τον εαυτό του πώς θα ήταν χωρίς τη δεξιότητα της Γραφής, πώς θα ζούσε σε μια οργανωμένη πολιτεία που έχει παντού ως πεδίο συνεννόησης και επικοινωνίας τη Γραφή, πώς θα συμμετείχε στην κοινωνική και στην επαγγελματική του εξέλιξη, και τέλος πώς θα απαντούσε το ερώτημα: τι μορφή θα μπορούσαν να έχουν χωρίς αυτή οι πολιτισμοί όπου γης και όπου χρόνου;

    Και είναι τα γράμματα, αυτά τα μικρά σύμβολα, σε συνδυασμό μεταξύ τους και δημιουργώντας συλλαβές και λέξεις, βασικοί φορείς της σκέψης μας και του στοχασμού μας. Λίγο να αλλάξεις τη σειρά τους και τα πάντα ανατρέπονται. Γίνεται η Γραφή το βασικό στερέωμα επί του οποίου λειτουργούν θεσμικά οι πολιτείες αλλά και επί του οποίου ασκείται το μεγαλύτερο μέρος της επίσημης συνεννόησης πολιτών και πολιτείας και πολιτών μεταξύ των και, επίσης, επί του οποίου δρα η επιστήμη, η τέχνη, η φιλοσοφία – όλες οι επιμέρους όψεις του πολιτισμού. Ανάγεται δηλαδή ως το κύριο πεδίο αναφοράς της ιστορικότητας.

    Εξελίσσεται παράλληλα με τον Προφορικό Λόγο, είναι σε συνεχή αλληλοτροφοδότηση μεταξύ τους, αλλά παραμένει η βάση της εξέλιξης του ανθρώπου – scripta manem. Πέρασε από διάφορα υλικά έκφρασής της: πέτρα, περγαμηνή, πάπυρο, χαρτί και τώρα γίνεται ψηφιακή και άυλη συμμετέχοντας σε άπειρα πεδία υλοποίησής της.

    Υπάρχει ένα κρίσιμο ερώτημα. Σε αυτό το τόσο σημαντικό πεδίο η παρέμβαση του πολίτη θα εξαντλείται στη γραφή μόνο ανούσιων (σημειωμάτων κλπ) ή τυπικών κειμένων (αιτήσεων κλπ); Δεν θα πρέπει να υπάρχει κάποιου είδους συμμετοχής του σε αυτό το θαυμαστό ταξίδι της Γραφής και της ιστορίας; Γιατί η γραφή να αφορά μόνο τα πρόσωπα της εξουσίας, της τέχνης, της επιστήμης κλπ; Και, κάτι ακόμα, δεν είναι ισχυρή πνευματική ανάγκη το γράψιμο;

    Θεωρώ ότι κάθε άνθρωπος έχει μεταφυσικές και υπαρξιακές ανησυχίες, που ζητούν έκφραση. Έχει πηγές πνευματικής δημιουργικότητας, στοχασμούς και αναζητήσεις που θέλουν απελευθέρωση στον κόσμο. Δεν έχει σημασία αν όλα αυτά οδηγούν σε σημαντικά κείμενα, που θα απασχολήσουν ευρύτερες ομάδες πολιτών – αν και πιστεύω ότι πολλά σπουδαία δημιουργήματα θα εκδηλώνονταν στην περίπτωση αυτή.

    Σημασία έχει ακόμα και ο διάλογος που κάνει κάθε άνθρωπος με τον εαυτό του για τα μικρά και για τα μεγάλα ζητήματα της ζωής. Μπορεί να βλέπει απόψεις του να μετασχηματίζονται ή να αναθεωρούνται ή να ισχυροποιούνται με τη ροή του χρόνου, και να μελετά κατά πόσο όλα αυτά οφείλονται στην αλλαγή των πραγμάτων με τις αλλαγές των καιρών ή στη δική του μεταμορφωτική πορεία του. Μπορεί να μελετά και να συγκρίνει τις διαφορετικές νοοτροπίες του με την εξέλιξη της ηλικίας του, και να ανοίγει με αυτό τον τρόπο ξεχωριστά και μοναδικά μονοπάτια αυτογνωσίας του.

    Τώρα μάλιστα, που ο ψηφιακός κόσμος έχει κάνει την όλη υπόθεση εύκολη και ανέξοδη, η ανάγκη για γραφή μπορεί να γίνει μια πολύ δημιουργική καθημερινή ενασχόληση. Και άπαξ και αποκτήσει κανείς την κουλτούρα της – που μόνο με την άσκησή της μπορεί να αποκτηθεί –, τότε θα είναι η ίδια η γραφή που θα τον καλεί κάθε ημέρα για να πουν κάποια αφήγηση, κάποια απορία.