Ηλεκτρονικές αγορές: Πώς θα επιβάλλεται ο νέος δασμός των 3 ευρώ

Νέο καθεστώς έρχεται στις διαδικτυακές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς από την 1η Ιουλίου ξεκινά η εφαρμογή νέου εισαγωγικού δασμού για δέματα χαμηλής αξίας.

Το μέτρο αφορά παραγγελίες αξίας έως 150 ευρώ και προβλέπει επιβάρυνση 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Τι αλλάζει από την 1η Ιουλίου

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το σχετικό «σήμα» στις εθνικές αρχές, προκειμένου να ξεκινήσει η εφαρμογή του νέου πλαισίου σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος είναι να περιοριστεί η μαζική εισροή μικροδεμάτων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών, κυρίως από την Ασία, που έχουν αποκτήσει μεγάλη παρουσία στις αγορές των Ευρωπαίων καταναλωτών.

Στην Ελλάδα, με εγκύκλιο του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, παρέχονται διευκρινίσεις και αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του νέου δασμού.

Η εγκύκλιος εξειδικεύει τις διαδικασίες και τις ενέργειες που πρέπει να ακολουθούνται, ώστε οι ρυθμίσεις να εφαρμόζονται ενιαία τόσο από τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και από τις τελωνειακές αρχές.

Ο νέος εισαγωγικός ειδικός δασμός ορίζεται στα 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται από τρίτες χώρες μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Το μέτρο θα έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028.

Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς.

Τότε ο εισαγωγικός δασμός θα υπολογίζεται με βάση τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής.

Πώς θα υπολογίζεται η επιβάρυνση

Η σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι ο νέος δασμός δεν θα υπολογίζεται ανά δέμα, αλλά ανά κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνονται σε κάθε παραγγελία.

Αυτό σημαίνει ότι αν ένας καταναλωτής αγοράσει πέντε ίδια μπλουζάκια, θα επιβαρυνθεί με 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για ένα είδος προϊόντος.

Πότε αυξάνεται το κόστος

Αν η ίδια παραγγελία περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, τότε η επιβάρυνση θα αυξάνεται ανάλογα.

Για παράδειγμα, αν ένας καταναλωτής αγοράσει μία μπλούζα, μία θήκη κινητού τηλεφώνου και μία τσάντα, ο συνολικός δασμός θα φτάσει τα 9 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε διαφορετική κατηγορία.

Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, ο ειδικός εισαγωγικός δασμός θα καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής.

Αυτός μπορεί να είναι η ηλεκτρονική πλατφόρμα, ο πωλητής, η μεταφορική εταιρεία ή οι εξουσιοδοτημένοι αντιπρόσωποί τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης κάθε αποστολής.

Σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος επειδή ο καταναλωτής άλλαξε γνώμη ή υπαναχώρησε από την αγορά, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν θα επιστρέφεται.

Αντίθετα, σε περιπτώσεις που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα είναι ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, θα μπορεί να επιστραφεί ο καταβληθείς δασμός μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών.

Η εφαρμογή του νέου δασμού δεν επηρεάζει τις διαδικασίες απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.

Ο ΦΠΑ θα συνεχίσει να καταβάλλεται είτε κατά την αγορά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα Import One Stop Shop, είτε κατά τον τελωνισμό του προϊόντος, όταν εφαρμόζονται οι ειδικές ρυθμίσεις ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

Ποιες αγορές δεν επηρεάζονται

Οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις αγορές και τις αποστολές αγαθών που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας.

Δεν επηρεάζονται επίσης οι αγορές μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς το νέο πλαίσιο αφορά εισαγωγές από τρίτες χώρες.

Ο στόχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το μέτρο θα βοηθήσει στον περιορισμό των δισεκατομμυρίων μικροδεμάτων που εισέρχονται κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά.

Παράλληλα, επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των μεγάλων διεθνών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.

Το θέμα έχει απασχολήσει έντονα τον εμπορικό κόσμο, καθώς οι πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρουν πολύ χαμηλές τιμές και έχουν αποκτήσει ισχυρή θέση στις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Σύμφωνα με την 26η Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου της ΕΣΕΕ, ο ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες αποσπά όλο και μεγαλύτερο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης, επηρεάζοντας φυσικά καταστήματα και εγχώριες επιχειρήσεις.

Οι ασιατικές πλατφόρμες στις προτιμήσεις των καταναλωτών

Στοιχεία έρευνας του ΣΕΛΠΕ δείχνουν ότι η διείσδυση των πλατφορμών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ελληνική αγορά είναι ιδιαίτερα υψηλή.

Το 94% των ερωτηθέντων πραγματοποίησε τουλάχιστον μία ηλεκτρονική αγορά το τελευταίο δωδεκάμηνο, ενώ από αυτούς το 85% έχει αγοράσει προϊόντα από τουλάχιστον μία πλατφόρμα με έδρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Temu, Shein, Trendyol και AliExpress

Οι πιο αναγνωρίσιμες πλατφόρμες παραμένουν η Temu και η Shein.

Σημαντική παρουσία καταγράφουν επίσης η Trendyol και η AliExpress, με την επιτυχία τους να αποδίδεται κυρίως στις πολύ χαμηλές τιμές και στην έντονη προβολή τους μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες προϊόντων που αγοράζουν οι Έλληνες από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι τα είδη μόδας και ένδυσης.

Ακολουθούν προϊόντα για το σπίτι, μικροαντικείμενα, ηλεκτρονικές συσκευές και gadgets, δηλαδή κατηγορίες με μεγάλη ζήτηση και συχνές επαναλαμβανόμενες αγορές.

Η χαμηλή τιμή παραμένει ο βασικός λόγος για τον οποίο οι καταναλωτές επιλέγουν τις ασιατικές πλατφόρμες.

Σύμφωνα με την έρευνα του ΣΕΛΠΕ, οι καταναλωτές που αγοράζουν από marketplaces εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης δαπανούν κατά μέσο όρο 244 ευρώ ετησίως σε αυτές τις πλατφόρμες, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% της συνολικής online δαπάνης τους.

Η νέα επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές των καταναλωτών, ειδικά σε παραγγελίες με πολλά διαφορετικά είδη.

Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο, σχεδόν τέσσερις στους δέκα δήλωσαν ότι θα σταματούσαν να αγοράζουν από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες αν οι τιμές αυξάνονταν λόγω πρόσθετων επιβαρύνσεων.

Το νέο καθεστώς αναμένεται να δοκιμαστεί στην πράξη τους επόμενους μήνες.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο νέος δασμός θα περιορίσει τη ροή φθηνών εισαγόμενων προϊόντων ή αν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να επιλέγουν τις ασιατικές πλατφόρμες, παρά το αυξημένο τελικό κόστος.