Έκρηξη στις online αγορές από Κίνα φέρνει νέους ελέγχους και επιβαρύνσεις στην Ευρώπη

Η εκρηκτική αύξηση των φθηνών δεμάτων που φτάνουν καθημερινά στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών αλλάζει τα δεδομένα στο εμπόριο και φέρνει νέα μέτρα ελέγχου από τις Βρυξέλλες.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα οποία επικαλείται ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πλεκτικής και Ετοίμου Ενδύματος, οι αποστολές δεμάτων χαμηλής αξίας προς τις χώρες της ΕΕ έφτασαν το 2025 τα 5,9 δισεκατομμύρια τεμάχια, σημειώνοντας αύξηση 26% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Τι είναι τα δέματα χαμηλής αξίας

Πρόκειται για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, οι οποίες φτάνουν απευθείας στους καταναλωτές μέσα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Αν και η αξία κάθε μεμονωμένου δέματος είναι μικρή, ο συνολικός όγκος των αποστολών έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας νέες πιέσεις στα τελωνεία και στις αρχές εποπτείας της αγοράς.

Η μέση αξία κάθε δέματος υπολογίζεται σε λιγότερο από 9 ευρώ. Για τον λόγο αυτό, παρά τον τεράστιο αριθμό αποστολών, τα συγκεκριμένα προϊόντα αντιστοιχούν μόλις στο 2,1% της συνολικής αξίας των εισαγωγών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η μεγάλη άνοδος των online παραγγελιών

Η αύξηση των αποστολών χαμηλής αξίας δεν είναι συγκυριακή. Την περίοδο 2022-2023 καταγράφηκε άνοδος 75%, ενώ από το 2023 έως το 2024 ο αριθμός των δεμάτων σχεδόν διπλασιάστηκε, φτάνοντας τα 4,7 δισεκατομμύρια.

Η τάση συνεχίστηκε και το 2025, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική που έχουν αποκτήσει οι διαδικτυακές αγορές στην ευρωπαϊκή αγορά.

Η ενίσχυση μεγάλων διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών, όπως η Temu και η Shein, συνδέεται άμεσα με αυτή την εικόνα, καθώς οι πλατφόρμες αυτές προσελκύουν καταναλωτές με χαμηλές τιμές, μεγάλη ποικιλία προϊόντων και εύκολη διαδικασία παραγγελίας.

Η κυριαρχία της Κίνας στις αποστολές

Η Κίνα έχει σχεδόν απόλυτη κυριαρχία στις συγκεκριμένες εισαγωγές. Σε επίπεδο όγκου, το 93% των δεμάτων χαμηλής αξίας που μπαίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από την κινεζική αγορά.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με ποσοστό 2%, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετέχουν με μόλις 1%. Όλες οι υπόλοιπες χώρες μαζί καλύπτουν το 4% των αποστολών.

Η εικόνα παραμένει αντίστοιχη και σε επίπεδο αξίας, αν και εκεί οι διαφορές είναι μικρότερες. Η Κίνα εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση με 78%, το Ηνωμένο Βασίλειο ακολουθεί με 7%, οι ΗΠΑ με 3% και οι υπόλοιπες χώρες με 12%.

Γιατί ανησυχούν οι ευρωπαϊκές αρχές

Ο τεράστιος αριθμός μικρών αποστολών έχει δημιουργήσει σημαντικές δυσκολίες στους ελέγχους. Τα τελωνεία καλούνται να διαχειριστούν εκατομμύρια δέματα καθημερινά, γεγονός που καθιστά την εποπτεία ιδιαίτερα σύνθετη.

Η παρακολούθηση τόσο μεγάλου όγκου προϊόντων δεν αφορά μόνο τη διαδικασία εισαγωγής, αλλά και την προστασία της αγοράς και των καταναλωτών.

Οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν πλέον τρόπους ώστε η ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου να συνοδεύεται από πιο αποτελεσματικούς ελέγχους και από πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Έρχεται τέλος 3 ευρώ ανά δέμα

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά στην επιβολή νέου τέλους για τα δέματα χαμηλής αξίας που εισάγονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Όπως αναφέρει ο ΣΕΠΕΕ, από τις αρχές Ιουλίου του 2026 θα επιβάλλεται τέλος ύψους 3 ευρώ σε κάθε δέμα χαμηλής αξίας που εισέρχεται στην ΕΕ.

Το μέτρο χαρακτηρίζεται μεταβατικό, καθώς η Κομισιόν εξετάζει ευρύτερες αλλαγές στο καθεστώς των συγκεκριμένων αποστολών.

Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο επιβολής δασμών στα προϊόντα αυτά, με στόχο την ενίσχυση των ελέγχων και τη διαμόρφωση πιο δίκαιων συνθηκών ανταγωνισμού.

Οι λόγοι που αυξήθηκαν οι αγορές

Η άνοδος των online αγορών από διεθνείς πλατφόρμες στηρίζεται σε συγκεκριμένους παράγοντες. Ο ΣΕΠΕΕ επισημαίνει τη μεγάλη γκάμα προϊόντων, τις πολύ χαμηλές τιμές, την ευκολία των ηλεκτρονικών συναλλαγών και το χαμηλό κόστος μεταφοράς.

Τα χαρακτηριστικά αυτά έχουν αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες εκατομμυρίων Ευρωπαίων, οι οποίοι στρέφονται όλο και περισσότερο σε πλατφόρμες με φθηνά προϊόντα και γρήγορες διαδικασίες αγοράς.

Η συζήτηση στην Ευρώπη, πλέον, δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου. Το μεγάλο ζητούμενο είναι πώς θα διασφαλιστούν αποτελεσματικοί έλεγχοι, προστασία της αγοράς και ίσοι όροι για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις απέναντι στον διαρκώς αυξανόμενο όγκο εισαγωγών χαμηλής αξίας.