Πίνακας περιεχομένων

Σοβαρές διαστάσεις λαμβάνει η υπόθεση των παράτυπων στον , με την υπουργό Οικογένειας και Κοινωνικής Συνοχής Δόμνα Μιχαηλίδου να αναφέρεται δημόσια στις εξελίξεις και στον ρόλο της υπαλλήλου Αναστασίας Χατζηδάκη, η οποία βρίσκεται στο μικροσκόπιο των αρχών.

Όπως τόνισε σε τηλεοπτική της συνέντευξη το πρωί της Πέμπτης (19/2), τα πρώτα στοιχεία του ελέγχου ανέδειξαν δεκάδες περιπτώσεις κακοδιαχείρισης, με περίπου 80 φακέλους να αποδίδονται στη συγκεκριμένη υπάλληλο.

Η υπουργός υπογράμμισε ότι η υπόθεση δεν είναι αμελητέα και σημείωσε πως η πολιτική ηγεσία κινήθηκε άμεσα μόλις προέκυψαν ενδείξεις παρατυπιών. Σύμφωνα με την ίδια, η υπόθεση ήρθε στο φως το 2023, όταν δημόσια λειτουργός που εκτελούσε καθήκοντα τμηματάρχη στην υπηρεσία χορήγησης επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων είχε αποσπαστεί σε γραφείο αρχηγού πολιτικού κόμματος.

Οι πρώτες ενδείξεις και ο εσωτερικός έλεγχος

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παρουσία της ελεγχόμενης υπαλλήλου στον οργανισμό, ακόμη και μετά την απόσπασή της. Σύμφωνα με την υπουργό, η υπάλληλος εμφανιζόταν συχνά στις υπηρεσίες του χωρίς υπηρεσιακό λόγο, γεγονός που προκάλεσε ερωτήματα τόσο στους συναδέλφους της όσο και στη διοίκηση.

Ο διοικητής του οργανισμού, διαπιστώνοντας την ασυνήθιστη αυτή δραστηριότητα, έδωσε εντολή για άμεσο εσωτερικό έλεγχο, από τον οποίο προέκυψαν σοβαρές παρατυπίες στη διαδικασία χορήγησης επιδομάτων.

Μεταξύ των περιπτώσεων που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονταν εγκρίσεις επιδομάτων σε άτομα που δεν είχαν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους, ηλικιακό όριο που αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λήψη του επιδόματος ανασφάλιστων υπερηλίκων. Η υπουργός έκανε λόγο για ζημία στον οργανισμό και για καταχρηστική πρακτική που ευνόησε πολίτες οι οποίοι δεν πληρούσαν τα προβλεπόμενα κριτήρια.

Παράλληλα, σημείωσε ότι, πέρα από το πρόσωπο που φέρεται να είχε πρωταγωνιστικό ρόλο, ευθύνες διερευνώνται και για τον διάδοχό της στη συγκεκριμένη θέση. Η υπόθεση βρίσκεται πλέον υπό την εξέταση της εισαγγελικής αρχής, ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο προσωπικού οφέλους από τη χορήγηση των παράτυπων επιδομάτων.

Εκτεταμένη απάτη και πορίσματα της Αρχής Διαφάνειας

Η υπόθεση των παράνομων πληρωμών περιγράφεται ως εκτεταμένη στο πόρισμα 154 σελίδων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, το οποίο καταγράφει συστηματικές παρατυπίες στη διαδικασία χορήγησης κοινωνικών ενισχύσεων. Οι ατασθαλίες εντοπίζονται κυρίως την περίοδο 2019–2022, ενώ οι έλεγχοι ξεκίνησαν από τη διοίκηση του ΟΠΕΚΑ και συνεχίστηκαν από την ανεξάρτητη αρχή.

Οι έρευνες κατέδειξαν ότι επιδόματα ανασφάλιστων υπερηλίκων εγκρίθηκαν σε πρόσωπα έως και δύο χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του απαιτούμενου ορίου ηλικίας, χωρίς πλήρη δικαιολογητικά ή με υπέρβαση των εισοδηματικών και περιουσιακών προϋποθέσεων. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν πληρωμές και για άλλες παροχές, όπως το εγγυημένο εισόδημα, χωρίς επαρκή τεκμηρίωση.



Χιλιάδες χειρόγραφες αιτήσεις και παράτυπες εγκρίσεις

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί ο μεγάλος αριθμός χειρόγραφων αιτήσεων που καταχωρίστηκαν στην Κεντρική Υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Πληροφορικής, από το 2019 έως σήμερα καταγράφηκαν 3.890 τέτοιες αιτήσεις, από τις οποίες εγκρίθηκαν 1.491, ενώ 389 εγκρίσεις έγιναν μόνο μέσα στο 2023.

Η έκταση του φαινομένου θεωρείται αδικαιολόγητη, δεδομένου ότι από το 2018 εφαρμόζεται ηλεκτρονική διαδικασία υποβολής μέσω των Κέντρων Κοινότητας, με μέσο όρο περίπου 250 αιτήσεων μηνιαίως. Ακόμη και οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας δεν θεωρήθηκαν επαρκής εξήγηση για τον μεγάλο αριθμό χειρόγραφων φακέλων.

Πολλές από τις αιτήσεις εγκρίθηκαν με διαδικασίες που δεν πληρούσαν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, ενώ τα ποσά που καταβλήθηκαν παράνομα αναζητούνται από τους αποδέκτες.



Ρόλος μεσαζόντων και πιέσεις προς υπαλλήλους

Στο πόρισμα περιγράφεται επίσης η παρουσία μεσαζόντων που εμφανίζονταν ως εκπρόσωποι υποτιθέμενων δικαιούχων, προσκομίζοντας αιτήσεις και δικαιολογητικά. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι πρόσωπα επισκέπτονταν συστηματικά τις υπηρεσίες, ακόμη και χωρίς εξουσιοδότηση, επιχειρώντας να επηρεάσουν τη διαδικασία έγκρισης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις καταγράφηκαν επισκέψεις με δώρα προς υπαλλήλους, όπως γλυκά και λουλούδια, ενώ φέρονται να διατηρούσαν επαφές με στελέχη του οργανισμού. Από τον έλεγχο προέκυψε επίσης ότι ορισμένοι αιτούντες εμφανίζονταν ως κάτοικοι συγκεκριμένων περιοχών, χωρίς να διαμένουν πραγματικά σε αυτές.

Εμπλοκή στελεχών και πειθαρχικές διαδικασίες

Από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει εμπλοκή δύο στελεχών του ΟΠΕΚΑ σε θέσεις ευθύνης, για τα οποία έχουν κινηθεί διαδικασίες διερεύνησης πιθανών ποινικών ευθυνών. Η μία υπάλληλος έχει ήδη αποχωρήσει λόγω συνταξιοδότησης, ενώ η δεύτερη είχε αποσπαστεί σε πολιτικό γραφείο και απομακρύνθηκε μετά την εμπλοκή της στην υπόθεση.

Παράλληλα, ο διοικητής του οργανισμού έδωσε εντολή για πειθαρχική δίωξη της εν ενεργεία υπαλλήλου, με το ενδεχόμενο ακόμη και της απόλυσης, ενώ προχωρά και έλεγχος της περιουσιακής τους κατάστασης, ώστε να διαπιστωθεί αν υπήρξε οικονομικό όφελος.

Υψηλά ποσά παράνομων πληρωμών

Τα οικονομικά στοιχεία της έρευνας αποτυπώνουν σημαντική ζημία. Υπάλληλος που φέρεται να εμπλέκεται στη διαχείριση των φακέλων χειρίστηκε συνολικά 799 αιτήσεις για το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων. Σε δειγματοληπτικό έλεγχο 372 φακέλων εντοπίστηκαν εκτεταμένες παραβάσεις, με το συνολικό ύψος των παράνομων καταβολών να φτάνει περίπου το 1,86 εκατομμύριο ευρώ.

Οι παρατυπίες αφορούσαν, μεταξύ άλλων, έλλειψη δικαιολογητικών για τη μόνιμη διαμονή των αιτούντων στη χώρα, ελλιπή στοιχεία για την ακίνητη περιουσία, καθώς και εγκρίσεις επιδομάτων χωρίς πλήρη τεκμηρίωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων.

Η υπόθεση βρίσκεται σε εξέλιξη, με τις δικαστικές και διοικητικές αρχές να συνεχίζουν τη διερεύνηση των ευθυνών και να εξετάζουν το σύνολο των διαδικασιών χορήγησης επιδομάτων στον οργανισμό.

Με πληροφορίες από Ελεύθερο Τύπο