Αυτόματες αυξήσεις στις συντάξεις όταν ανεβαίνουν οι μισθοί – Ποιους αφορά

Οι συντάξεις ειδικών κατηγοριών του Δημοσίου περνούν σε νέο καθεστώς, καθώς προβλέπεται μόνιμη σύνδεσή τους με τις αποδοχές των εν ενεργεία υπαλλήλων και λειτουργών. Με διάταξη που περιλαμβάνεται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, οι συνταξιοδοτικές αποδοχές θα ακολουθούν πλέον τις μεταβολές των αντίστοιχων μισθών.

Η βασική αλλαγή είναι ότι κάθε αύξηση στον μισθό των εν ενεργεία συναδέλφων θα οδηγεί αυτομάτως και σε ανάλογη αναπροσαρμογή της σύνταξης. Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες του Δημοσίου που εξακολουθούν να υπάγονται σε ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς και δεν ακολουθούν πλήρως τους γενικούς κανόνες υπολογισμού του e-ΕΦΚΑ.

Ποιοι υπάγονται στη νέα ρύθμιση

Στο πεδίο εφαρμογής της διάταξης περιλαμβάνονται υπάλληλοι και λειτουργοί πεσόντες ή παθόντες εν υπηρεσία, οι οποίοι είχαν εξαιρεθεί από την καθολική ένταξη στον e-ΕΦΚΑ ως προς τους κανόνες υπολογισμού της σύνταξης. Πρόκειται για πρόσωπα που εξακολουθούν να καλύπτονται από το ειδικό συνταξιοδοτικό πλαίσιο του Δημοσίου.

Στις κατηγορίες αυτές εντάσσονται στρατιωτικοί, στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας, δημόσιοι λειτουργοί, όπως δικαστικοί και μέλη ΔΕΠ, καθώς και ειδικές κατηγορίες υπαλλήλων του Δημοσίου με βάση τις προϊσχύουσες συνταξιοδοτικές διατάξεις.

Η αρχή της συμπόρευσης μισθών και συντάξεων

Η νομοθετική πρωτοβουλία επαναφέρει την αρχή της κοινής πορείας ανάμεσα στους μισθούς των εν ενεργεία και στις συντάξεις των αντίστοιχων κατηγοριών. Στόχος είναι να περιοριστούν οι αποκλίσεις που είχαν δημιουργηθεί τα προηγούμενα χρόνια ανάμεσα σε παλαιούς και νέους συνταξιούχους.

Σύμφωνα με το αρχικό κείμενο, η παρέμβαση αποσκοπεί στην αποκατάσταση αδικιών που συνδέονται με προηγούμενους ασφαλιστικούς νόμους, μεταξύ των οποίων αναφέρεται και ο νόμος Κατρούγκαλου. Παράλληλα, επιδιώκεται να προστατεύεται η αγοραστική δύναμη των συνταξιούχων όταν αυξάνονται οι αποδοχές των εν ενεργεία υπαλλήλων και λειτουργών.

Πώς θα υπολογίζεται ο μισθός αναφοράς

Για την εφαρμογή της ρύθμισης, ως μισθός θεωρείται ο βασικός μισθός του μισθολογικού κλιμακίου που είχε ο υπάλληλος ή λειτουργός κατά την αποχώρησή του από την υπηρεσία. Ο μισθός αυτός συνδέεται με την εκπαιδευτική κατηγορία ή τον βαθμό στον οποίο ανήκε το πρόσωπο κατά τον ίδιο χρόνο.

Ο βασικός μισθός μπορεί να προσαυξάνεται, κατά περίπτωση, με τα επιδόματα που αντιστοιχούν στον βαθμό που έφερε ο υπάλληλος ή λειτουργός κατά την έξοδό του από την υπηρεσία. Οι διατάξεις εφαρμόζονται ακόμη και όταν οι αυξήσεις που δόθηκαν μετά την αποχώρηση είναι μικρότερες από εκείνες που δικαιούνταν ο υπάλληλος κατά τον χρόνο εξόδου του.

Ποιες παροχές δεν επηρεάζουν τη σύνταξη

Η βασική αρχή της νέας ρύθμισης είναι ότι όταν αυξάνεται ο μισθός, αυξάνονται ανάλογα και οι συντάξεις. Ωστόσο, το σχέδιο νόμου προβλέπει εξαιρέσεις για συγκεκριμένες μισθολογικές μεταβολές ή παροχές που δεν θεωρούνται αύξηση του βασικού μισθού.

Δεν λαμβάνονται υπόψη μισθολογικά κλιμάκια ή αυξήσεις του βασικού μισθού που χορηγούνται ως κίνητρα παραγωγικότητας. Το ίδιο ισχύει και για κάθε είδους παροχές προς εν ενεργεία υπαλλήλους ή λειτουργούς, είτε έχουν τη μορφή επιδόματος, είτε εξόδων παράστασης, είτε εξόδων κίνησης, είτε οποιαδήποτε άλλη μορφή, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού τους, εκτός αν υπάρχει ειδική συνταξιοδοτική διάταξη.

Τι προβλέπεται για θάνατο στην υπηρεσία

Ιδιαίτερη πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο άρθρο 31 του σχεδίου νόμου για τους υπαλλήλους και λειτουργούς που αποβίωσαν στην υπηρεσία μετά τη συμπλήρωση τουλάχιστον πενταετούς πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας. Για τις περιπτώσεις αυτές τροποποιείται ο τρόπος υπολογισμού της σύνταξης.

Σε γενικές γραμμές, ως σύνταξη λογίζεται εκείνη που αντιστοιχεί σε υπάλληλο με συντάξιμη υπηρεσία 35 ετών και με βασικό μισθό του 16ου μισθολογικού κλιμακίου. Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν τις ειδικές κατηγορίες του Δημοσίου.

Αλλαγές και στο επίδομα αναπηρίας

Για τους υπαλλήλους με ειδικό καθεστώς και τους στρατιωτικούς προβλέπεται, από την 1η.10.2025, αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του επιδόματος αναπηρίας. Το ποσό θα προσδιορίζεται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια που συνδέονται με την κατάσταση και τη βαθμολογική ή μισθολογική θέση του δικαιούχου.

Συγκεκριμένα, ο υπολογισμός θα γίνεται με βάση το ποσοστό αναπηρίας, τον βαθμό ή την κατηγορία του δικαιούχου και τον βασικό μισθό του βαθμού ή του μισθολογικού του κλιμακίου. Περισσότερες διευκρινίσεις θα δοθούν με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας, η οποία θα εκδοθεί εντός εξαμήνου και θα καλύπτει τους δικαιούχους αναπηρίας και για τα έτη 2023-2025.