Γλώσσα: το κύριο πεδίο του εξανθρωπισμού μας

Γλώσσα: το κύριο πεδίο του εξανθρωπισμού μας

Όταν αντιλαμβανόμαστε τα πρώτα σημάδια της, νιώθουμε ότι ξαναγεννιέται ο άνθρωπος. Όταν το πρώτο σμήνος των λέξεων καταφτάνει πάντα με τον πιο απρόσμενο τρόπο και μας ξαφνιάζει, αισθανόμαστε ότι κάτι πρωτόγνωρο δημιουργείται ανεξάρτητα από το ότι ξέρουμε πολύ καλά τι είναι αυτό που εμφανίζεται. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Όταν μάλιστα καταφτάνουν οι πρώτες παραφθαρμένες λέξεις […]
Οι δάσκαλοι παλιότερα…

Οι δάσκαλοι παλιότερα…

Οι δάσκαλοι των παλιότερων εποχών είχαν αναλάβει το δύσκολο έργο της εκπαίδευσης και της αγωγής των παιδιών σε πολύ δύσκολες συνθήκες. Όργωναν όλη την Ελλάδα από άκρη σε άκρη. Νησιά, πόλεις, χωριά, αγροτικές, ορεινές και αστικές περιοχές γνώριζαν τη διαδρομή των δασκάλων σαν πορεία προς την πρόοδο! Οι δάσκαλοι έχαιραν απόλυτου σεβασμού, ήταν από τους λίγους Έλληνες που γνώριζαν […]
Η φυσιογνωμία των βιβλίων

Η φυσιογνωμία των βιβλίων

Η φυσιογνωμία των βιβλίων έχει πολλές διαστάσεις, αλληλοσυναρτώμενες μεταξύ τους αλλά και με σχετική αυτονομία η καθεμιά. Γιατί τα βιβλία είναι και φυσικά αντικείμενα και πνευματικά έργα και «σημειώματα» των συγγραφέων και κυρίως φαντασιώσεις και ψυχανεμίσματα των αναγνωστών. Δεν είναι τόπος μιας απλής συνάντησης των δημιουργών τους και των αποδεκτών τους – είναι κάτι πολύ […]
Από την ιστορία του σχολικού βιβλίου

Από την ιστορία του σχολικού βιβλίου

Η ανάπτυξη της τυπογραφίας είναι μια σημαντική στιγμή στην ιστορία του ανθρώπου. Ουσιαστικά θα εισάγει τον Δυτικό κόσμο στην μακρά περίοδο της νεωτερικότητας. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Σε αρκετές χώρες της Ευρώπης θα βοηθήσει σημαντικά τη διάδοση και των ελληνικών γραμμάτων με τη σύμπραξη πολλών Ελλήνων που ασχολούνται επαγγελματικά με το χώρο αυτό και […]
Γνώση και πληροφορία: νέα εποχή

Γνώση και πληροφορία: νέα εποχή

Και μόνο η ανάπτυξη του internet εδώ και μερικές δεκαετίες έχει ήδη δημιουργήσει τη νέα εποχή, όχι μόνο στο χώρο της γνώσης και της πληροφορίας αλλά και τη νέα εποχή στην ανθρωπότητα. {ad} Του Νίκου Τσούλια Η δύναμη και η προοπτική των εθνών στηρίζεται προϊόντος του χρόνου όλο και πιο πολύ στην προαγωγή της γνώσης […]
Υπάρχουν σήμερα αντι – σχολεία;

Υπάρχουν σήμερα αντι – σχολεία;

«Το σχολείο, σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε, έχει να συναγωνιστεί μυριάδες ‘αντι-σχολεία’ ως προς τον καθορισμό της διαφορετικότητας, της ταυτότητας και του αυτοσεβασμού …, συναγωνίζεται με άλλα τμήματα της κοινωνίας τα οποία επίσης προσφέρουν αξίες, με τραγικές ίσως συνέπειες για την κοινωνία». J. Bruner {ad} Του Νίκου Τσούλια Υπάρχουν αντισχολεία; θα ρωτήσει […]
Έτσι αγάπησα τα βιβλία…

Έτσι αγάπησα τα βιβλία…

Θυμάμαι τα πρώτα μου παραμύθια. Μου άνοιγαν τα μάτια μου σε αυτά που δεν έβλεπα γύρω μου. Με ταξίδευαν σε κόσμους μακρινούς και όμορφους. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Σαν έμενα μόνος μου, έπλαθα τους ήρωες όπως ήθελα, τρύπωνα και εγώ μέσα στην ιστορία τους. Τα παραμύθια μού τα διάβαζαν από τα βιβλία και πίστευα ότι […]
Πρωτοβουλίες στο σχολείο: γοητευτική όψη παιδείας!

Πρωτοβουλίες στο σχολείο: γοητευτική όψη παιδείας!

Αποτελούν το συνολικό σκηνικό αυτενέργειας μαθητών και εκπαιδευτικών. Είναι ο γαλαξίας των πιο ενεργητικών όψεων του σχολείου, μια κουλτούρα πολιτισμού και δημιουργικότητας που απελευθερώνει τις πιο πρωτοποριακές δυνάμεις των παιδιών. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Είναι η ορμή του πιο δημιουργικού θεσμού στην ελληνική κοινωνία, του σχολείου, προκειμένου να διαμορφώσει την ξεχωριστή μικρή πραγματικότητα, εκείνη […]
Η πρόκληση του «ανοικτού σχολείου»

Η πρόκληση του «ανοικτού σχολείου»

Οι έντονες αλλαγές στο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτισμικό πεδίο κλείνουν τον κύκλο της βιομηχανικής περιόδου της ιστορίας οδηγώντας την ανθρωπότητα σε νέα εποχή. Η διαρκής έκρηξη της επιστήμης και της τεχνολογίας δημιουργούν ένα νέο τοπίο στην πολιτική, όπου η γνώση και η πληροφορία καθίστανται βασικοί διαμορφωτές των εξελίξεων. {ad} Του Νίκου Τσούλια Την εποχή μας την […]

Η γνώση και προσανατολισμός της

Η γνώση δεν είναι ιδεολογικά και πολιτικά ουδέτερη. Το όλο σώμα της γνώσης αντανακλά την κυρίαρχη κοσμοθεώρηση και έχει ως βασικό σκοπό τη διαρκή αναπαραγωγή της κρατούσας κοσμοαντίληψης. «Παρατηρούμε τον κόσμο μέσα από έννοιες που σχηματίζουμε (και υποθέσεις που διατυπώνουμε) στο πλαίσιο μιας κοινωνικής διαδικασίας όπως αυτή συντελείται στην επιστημονική κοινότητα» (Καζάκος, Π., 2006, Εξηγώντας […]

Άνθηση της σχολικής ζωής

Εκπαίδευση είναι ό,τι επιβιώνει όταν όλα όσα μάθαμε έχουν ξεχαστεί B. F. Skinner. {ad} Νίκος Τσούλιας Αγχωμένοι από την κρατούσα εκπαιδευτική – κοινωνική αντίληψη περί νομιμοποίησης του σχολείου κυρίως από την εισαγωγή των μαθητών και μαθητριών στο πανεπιστήμιο και στα Τ.Ε.Ι., παραβλέπουμε σημαντικές όψεις της όλης εικόνας της σχολικής ζωής, α) την αυταξία της – […]

Εκπαίδευση και πάλι εκπαίδευση!

Υπάρχει – κατά τη γνώμη μου – ένα κρίσιμο ερώτημα: στις σημερινές και αυριανές κοινωνίες της γνώσης και της μάθησης το σχολείο θα βρίσκεται σε πιο κεντρική θέση ή θα αναδυθούν νέοι χώροι – θεσμοί πιο κρίσιμοι και πιο αποφασιστικοί στις εξελίξεις; {ad} Του Νίκου Τσούλια Και αυτό το αναφέρω γιατί υπάρχουν δύο δεδομένα: Τα πεδία […]

Το περιβάλλον του σχολείου

«Διότι μόρφωσις σημαίνει κάτι το καθολικόν, που ευρίσκεται εις άμεσον επαφήν προς την ζωήν, είναι η πραγμάτωσις της επιθυμίας να τοποθετήσης ελλόγως το εγώ σου εντός της συναφείας του όλου πνευματικού βίου». Ι. Συκουτρής Του Νίκου Τσούλια Στην εποχή της διαρκούς εξειδίκευσης, της πλήρους επαγγελματοποίησης της ζωής μας και της καθολικής κατίσχυσης της χρησιμοθηρικής αντίληψης […]
Το διάβασμα αλλάζει

Το διάβασμα αλλάζει

Οι νεοαναδυόμενες ψηφιακές εποχές μεταβάλλουν πολλά χαρακτηριστικά των σύγχρονων πολιτισμών και ιδιαίτερα στα πεδία της επικοινωνίας και της ψυχαγωγίας. Αναθεωρούν το πολιτισμικό στερέωμα της ανθρωπότητας. Μετασχηματίζουν επίσης τόσο το τοπίο της γραφής όσο και εκείνο του διαβάσματος. Και να γιατί. Του Νίκου Τσούλια {ad} Κατ’ αρχήν αλλάζει το περιεχόμενο του διαβάσματος. Η ψηφιοποίηση του προς […]
Το παιχνίδι της γνώσης, υπόθεση ζωής

Το παιχνίδι της γνώσης, υπόθεση ζωής

Υπάρχει μια παραδοχή, μια απόλυτη βεβαιότητα. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι διαρκώς ανήσυχος, η ανθρώπινη σκέψη είναι αενάως ενεργητική και ερευνητική. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Θέλει ειδική εξάσκηση ο νους μας για να μείνει έστω για λίγο ανενεργός. Το πνεύμα μας είναι σε συνεχή εγρήγορση˙ διαρκώς θέλει να μαθαίνει, να αναζητεί, να κατανοεί, να ερμηνεύει, […]
Ο εκπαιδευτικός σήμερα

Ο εκπαιδευτικός σήμερα

«Μικρή η ανταμοιβή για το δάσκαλό σου,  αν παραμείνεις μαθητής για πάντα» –  Φρ. Νίτσε Η 5η Οκτωβρίου κάθε χρόνο είναι αφιερωμένη από την UNESCO και από τη Διεθνή Οργάνωση των Εκπαιδευτικών (Educational International) στον εκπαιδευτικό. Η θέση του σύγχρονου εκπαιδευτικού σε έναν κόσμο που διαρκώς μεταβάλλεται με τρόπους και ρυθμούς που δεν έχουμε ξαναδεί […]
Η μουσική και το σχολείο

Η μουσική και το σχολείο

Η θέση της μουσικής στο σχολείο είναι ζήτημα πρωτεύουσας σημασίας, αφού συνδέεται τόσο με το όλο ζήτημα της αγωγής όσο και με την πνευματική και την ψυχική καλλιέργεια των νέων. Θαυμάζουμε κάθε φορά το μορφωτικό και ψυχαγωγικό πλούτο των Μουσικών Σχολείων και αναρωτιόμαστε: δεν είναι δυνατόν τα σχολεία να έχουν στους κόλπους τους έστω και […]
Η πρόκληση ενδιαφέροντος στους μαθητές και στις μαθήτριες

Η πρόκληση ενδιαφέροντος στους μαθητές και στις μαθήτριες

Η πρόκληση ενδιαφέροντος στους μαθητές και στις μαθήτριες είναι κρίσιμος συντελεστής για μια αποτελεσματική διδασκαλία, είναι καθοριστικό στοιχείο για τη διαμόρφωση μαθησιακού περιβάλλοντος σε κάθε σχολική ώρα, είναι ζωτικό σημείο για το ρόλο του εκπαιδευτικού και για το θεσμό του σχολείου. {ad} Του Νίκου Τσούλια Υπάρχουν βασικά σημεία για την αναλυτική προσέγγιση της διδακτικής τέχνης, […]
Η καλλιέργεια της φιλίας

Η καλλιέργεια της φιλίας

Στα πρώτα βήματα εξόδου του μικρού παιδιού από την οικογενειακή του εστία ανιχνεύονται οι νέες εστίες σύνδεσής του, αναζητείται η σύναψη με κάτι το οικείο – ή, πιο ορθά, που θα γίνει οικείο -, ανιχνεύεται σχεδόν αδιόρατα η έννοια και η πραγματικότητα της φιλίας. {ad} Του Νίκου Τσούλια   Συχνά μάλιστα τα μικρά παιδιά επινοούν […]
Μας επηρεάζουν οι εκπαιδευτικοί στη ζωή μας;

Μας επηρεάζουν οι εκπαιδευτικοί στη ζωή μας;

Διατυπώνεται ξανά και ξανά η θεώρηση της απομείωσης του ρόλου των εκπαιδευτικών με το πέρασμα του χρόνου ξεχνώντας δύο βασικά στοιχεία αυτής της μετεξέλιξης: {ad} Του Νίκου Τσούλια   α) η παλιότερη εικόνα του εκπαιδευτικού ως μοναδική πηγή γνώσης και επομένως ως μορφή αυθεντίας προέκυπτε από τη μορφωτική υστέρηση ευρέων κοινωνικών στρωμάτων, ενώ τώρα ο […]