Σχολικά κτίρια: Ανησυχία για τις ευθύνες των Δήμων χωρίς επαρκείς πόρους

Η κατάσταση των σχολικών κτιρίων και η δυνατότητα των Δήμων να ανταποκριθούν στις αυξημένες ευθύνες για τη συντήρηση και την επισκευή τους αναδεικνύονται σε κρίσιμο ζήτημα για την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.

Το θέμα αφορά άμεσα χιλιάδες σχολικές μονάδες σε όλη τη χώρα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου οι δημοτικές υπηρεσίες λειτουργούν με περιορισμένο προσωπικό και μειωμένα τεχνικά μέσα. Μεγάλο μέρος των σχολικών υποδομών είναι παλαιό και απαιτεί παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται σε απλές εργασίες συντήρησης, αλλά αγγίζουν ζητήματα στατικής επάρκειας, ασφάλειας και συνολικής αναβάθμισης.

Η ανάγκη να υπάρξει σαφές πλαίσιο χρηματοδότησης και τεχνικής υποστήριξης των Δήμων αναδεικνύεται μέσα από ερώτηση που κατέθεσε στη Βουλή η βουλευτής Εύβοιας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Καζάνη, προς τους αρμόδιους υπουργούς.

Οι Δήμοι με περισσότερες ευθύνες για τα σχολικά κτίρια

Με την τροποποίηση του θεσμικού πλαισίου για τη συντήρηση και επισκευή των σχολικών κτιρίων, οι Δήμοι καλούνται να αναλάβουν με πιο ξεκάθαρο τρόπο κρίσιμες παρεμβάσεις στις σχολικές υποδομές.

Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, εργασίες στον φέροντα οργανισμό των κτιρίων, στις στέγες και στις βασικές εγκαταστάσεις. Πρόκειται για τομείς που συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια των σχολικών χώρων και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά.

Το πρόβλημα είναι ότι η ανάθεση αυτών των ευθυνών δεν συνοδεύεται, σύμφωνα με το περιεχόμενο της παρέμβασης, από έναν σαφή και μόνιμο μηχανισμό στήριξης. Έτσι, οι Δήμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένες υποχρεώσεις, χωρίς να είναι βέβαιο ότι διαθέτουν τους πόρους και το προσωπικό για να τις καλύψουν.

Παλαιές υποδομές και αυξημένες ανάγκες

Σε πολλές περιοχές της χώρας, τα σχολικά κτίρια έχουν κατασκευαστεί πριν από δεκαετίες και χρειάζονται πλέον εκτεταμένες εργασίες. Η απλή συντήρηση δεν αρκεί πάντα, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνται πιο σύνθετες παρεμβάσεις.

Η στατική ενίσχυση, η επισκευή στεγών, η αναβάθμιση βασικών εγκαταστάσεων και η αντιμετώπιση φθορών αποτελούν ζητήματα που απαιτούν τεχνική επάρκεια, μελέτες, χρηματοδότηση και σωστό προγραμματισμό.

Το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο σε περιφερειακούς, νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους, όπου οι τεχνικές υπηρεσίες συχνά είναι υποστελεχωμένες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ακόμη και η καταγραφή των αναγκών ή η ωρίμανση ενός έργου μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη διαδικασία.

Η ασφάλεια δεν μπορεί να εξαρτάται από τις δυνατότητες κάθε Δήμου

Η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν ένας Δήμος έχει ισχυρή τεχνική υπηρεσία ή επαρκείς οικονομικούς πόρους. Τα σχολικά κτίρια αποτελούν βασική δημόσια υποδομή και απαιτούν ενιαίο σχεδιασμό.

Όταν ένας Δήμος αδυνατεί να προχωρήσει σε αναγκαίες παρεμβάσεις, πρέπει να υπάρχει καθαρή διαδικασία υποστήριξης. Αυτό μπορεί να αφορά τη συνδρομή των Περιφερειών, την παρέμβαση του κεντρικού κράτους ή τη δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου.

Χωρίς τέτοιο μηχανισμό, υπάρχει ο κίνδυνος οι ανάγκες των σχολείων να αντιμετωπίζονται με διαφορετικές ταχύτητες από περιοχή σε περιοχή. Έτσι, σχολικές μονάδες με σοβαρά προβλήματα μπορεί να καθυστερούν να επισκευαστούν, επειδή ο οικείος Δήμος δεν έχει την απαιτούμενη δυνατότητα.

Οι νέες υποχρεώσεις μετά την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη μετά την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών, καθώς οι Δήμοι έχουν πλέον να διαχειριστούν αυξημένο όγκο υποχρεώσεων για τη λειτουργία και τις ανάγκες των σχολικών μονάδων.

Η μεταφορά ευθυνών απαιτεί αντίστοιχη ενίσχυση. Δεν αρκεί να προσδιορίζεται ποιος έχει την αρμοδιότητα, αν δεν διασφαλίζεται ταυτόχρονα ότι μπορεί να την ασκήσει αποτελεσματικά.

Για τον λόγο αυτό, το ζήτημα δεν είναι μόνο διοικητικό, αλλά βαθιά πρακτικό. Αφορά το αν οι σχολικές μονάδες θα μπορούν να συντηρούνται εγκαίρως, αν οι φθορές θα αποκαθίστανται πριν εξελιχθούν σε σοβαρά προβλήματα και αν οι αναγκαίες παρεμβάσεις θα γίνονται με σταθερό τρόπο.

Ζητούμενο η σταθερή χρηματοδότηση και η τεχνική υποστήριξη

Το βασικό ζητούμενο είναι η αύξηση της χρηματοδότησης προς τους Δήμους ειδικά για τη συντήρηση, την επισκευή και τη στατική αναβάθμιση των σχολικών κτιρίων.

Παράλληλα, απαιτείται να αποσαφηνιστεί τι συμβαίνει όταν ένας Δήμος δεν μπορεί, λόγω έλλειψης πόρων ή τεχνικής επάρκειας, να προχωρήσει στις αναγκαίες παρεμβάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η ύπαρξη σαφούς πλαισίου συνδρομής από τις Περιφέρειες ή το κεντρικό κράτος θεωρείται κρίσιμη.

Η συντήρηση των σχολικών κτιρίων δεν μπορεί να παραμένει υπόθεση διαχείρισης έκτακτων αναγκών. Χρειάζεται σταθερός σχεδιασμός, επαρκείς πόροι και τεχνική υποστήριξη, ώστε κάθε σχολείο να αποτελεί ασφαλή χώρο για μαθητές και εκπαιδευτικούς.