Παιχνίδια βιβλιόφιλου με τα βιβλία του

Αλλά ξεχνάμε ή και δεν σκεπτόμαστε ότι υπάρχουν συμπεριφορές μας χωρίς ιδιαίτερη αξία, οι οποίες όμως αποκτούν σημασία μετά την πάροδο χρόνων και χρόνων!

Του Νίκου Τσούλια

Και γιατί συμβαίνει αυτό; Γιατί ο χρόνος δεν είναι μόνο φθοροποιός αλλά και δημιουργός και αναζωογονητής. Ας σκεφτούμε απλά. Πώς θα μπορούσε να έχει δημιουργηθεί το σύμπαν, ο κόσμος, η ζωή, ο άνθρωπος, εμείς, αν δεν υπήρχε ο χρόνος;
Οι σταδιακοί μετασχηματισμοί και οι ήπιες μεταβιβάσεις, οι αλλαγές και οι ανατροπές, οι αναθεωρήσεις και οι μεταλλαγές στη φύση και στην κοινωνία, η ίδια η έννοια της προόδου μπορούν να συμβούν αλλά και να νοηθούν μόνο μέσα από τη ροή των χρόνων και των αιώνων.

Φυτεύουμε ένα δέντρο με την ελπίδα να το δούμε να μεγαλώνει, να κάνει άνθη και καρπούς, να καμαρώνουμε για το πόσο όμορφη είναι η ενέργειά μας, να αναλογιζόμαστε ότι μπορούν να μας μνημονεύουν και οι επόμενες γενιές γι’ αυτή την πρωτοβουλία μας και να αισθανόμαστε ότι συμμετέχουμε στη δημιουργία του. Αλλά με τη βοήθεια του χρόνου και μόνο!

Πώς μπορεί να συμμετέχει λοιπόν σε αυτό το χρονο-παιχνίδι ένας βιβλιόφιλος; Πολλές και διάφορες είναι οι επιλογές του, οι παραξενιές του, οι επινοήσεις του.
Να σημειώνει στο τέλος του βιβλίου την ημερομηνία και τον τόπο που το διάβασε. Φυσικά μετά το διάβασμα θα το αφήσει, γιατί τα προς μελέτη βιβλία γίνονται όλο και περισσότερα και μεγαλώνουν ο πόθος και η επιθυμία, περνούν καιροί και καιροί και έρχεται μετά το μακρύ νήμα του χρόνου και δοκιμάζει διάφορα συμπαρομαρτούντα του διαβάσματος του εν λόγω βιβλίου: πώς το είχε επιλέξει, ποια ήταν η βασική του δραστηριότητα τότε, σε ποια ηλικία ήταν, τι όνειρα και τις σχεδιασμούς έκανε, ποιες παρέες και ποιο δεσμό είχε, το είχε συζητήσει με φίλους του, τι επίδραση είχε στο μετέπειτα διάστημα; κλπ κλπ

Μπορεί να προχωρεί σε μικροκινήσεις, που έχουν μια ιδιαιτερότητα και μια γραφικότητα, αλλά που προσδίδουν νότες νοσταλγίας στο μέλλον. Για παράδειγμα, γράφει μικρά σημειώματα με τους δικούς του προβληματισμούς, που αναφέρονται σε κάποια μέρη του αναγνώσματος και τα αφήνει σε αυτές τις σελίδες. Έρχεται λοιπόν χρόνια μετά και βρίσκει φυλαγμένους θησαυρούς, ξαναδιαβάζει τα χαρτάκια και βλέπει τις σκέψεις και τους στοχασμούς του επί συγκεκριμένου πεδίου στην πάλαι ποτέ μακρινή ηλικία του. Συνομιλεί με τον εαυτό του και αναλογίζεται το πόσο άλλαξε ή το πόσο δίκιο είχε από τότε ή τι λάθη έκανε κλπ κλπ.

Μπορεί να γίνει και πιο ασύντακτος, να βάζει σημειώματα με σκόρπιες σκέψεις του σε τυχαία βιβλία που έχει διαβάσει και να τα βρίσκει χωρίς να ισχυρή πρόθεση – επομένως και να μην τα βρίσκει πάντα – και πάντως όταν τα συναντάει, νιώθει έκπληξη και απορία. Σημείωμα δικό του σε «μπουκάλι στη θάλασσα του χρόνου», αποστολέας και παραλήπτης ο ίδιος αλλά και διαφορετικός, αφού έχουν περάσει δεκαετίες και δεκαετίες, και ένα αίνιγμα στο το ακριβώς συμβαίνει με τις δικές του αλλαγές.
Μπορεί να παίξει ένα πιο σύνθετο παιχνίδι. Να βάζει σημειώματα με σκέψεις από το διάβασμα ενός βιβλίου σε συνάρτηση με το διάβασμα ενός άλλου, να κάνει και συνδυασμούς (μυθιστόρημα με φιλοσοφικό δοκίμιο, ποίημα με επιστημονικό δοκίμιο κλπ), να έχει αποσπάσματα του βιβλίου με γεγονότα της προσωπικής του ζωής κλπ.

Οι σχέσεις του βιβλιόφιλου με τα βιβλία και τα διαβάσματά του πάντα έχουν μια γοητεία, γιατί είναι παιχνίδια με τον εαυτό του, με τις αλλαγές της ηλικίας του, με τις τροπές της ζωής του.