Τέλος στα «δωρεάν» δέματα από Temu και Shein: Τι αλλάζει για εκατομμύρια online αγορές

Οι ηλεκτρονικές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης πραγματοποιούνται πλέον με νέο καθεστώς επιβαρύνσεων, καθώς από την 1η Ιουλίου εφαρμόζεται εισαγωγικός ειδικός δασμός για προϊόντα αξίας έως 150 ευρώ που αγοράζονται μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών.

Οι νέοι κανόνες αφορούν αγορές ιδιωτών καταναλωτών από τρίτες χώρες, όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ δεν μεταβάλλουν το ισχύον καθεστώς για αγορές που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς υπολογίζεται η νέα επιβάρυνση

Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, επιβάλλεται ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε διαφορετικό είδος αγαθού που εισάγεται μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου από χώρα εκτός ΕΕ.

Η χρέωση δεν υπολογίζεται ανά δέμα, αλλά ανά διακριτό προϊόν. Έτσι, εάν μία αποστολή περιλαμβάνει βιβλίο, σημειωματάριο και στυλό, θεωρούνται τρία διαφορετικά είδη και ο συνολικός δασμός ανέρχεται σε 9 ευρώ, πριν από την προσθήκη του αναλογούντος ΦΠΑ και τυχόν άλλων επιβαρύνσεων. Αντίθετα, όταν ένα δέμα περιλαμβάνει δύο πανομοιότυπα προϊόντα με τα ίδια χαρακτηριστικά, αυτά λογίζονται ως ένα είδος και επιβάλλεται δασμός 3 ευρώ.

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ για το νέο καθεστώς

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ο νέος εισαγωγικός δασμός αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον υπολογισμό του δασμού να γίνεται ανάλογα με τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής του.

Σύμφωνα με τις ίδιες οδηγίες, ο δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.

Η ΑΑΔΕ επισημαίνει επίσης ότι σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης ή αλλαγής γνώμης του καταναλωτή, ο δασμός που έχει καταβληθεί δεν επιστρέφεται. Αντίθετα, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα αποδεικνύονται ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, προβλέπεται η δυνατότητα επιστροφής του ποσού, σύμφωνα με τις ισχύουσες τελωνειακές διαδικασίες.

Γιατί εφαρμόζεται το νέο μέτρο

Η εφαρμογή του νέου δασμού αποτελεί, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, την απάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αδασμολόγητη είσοδο μικροδεμάτων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες όπως οι Temu και Shein, κατάσταση που, όπως έχει επισημανθεί, δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, αλλά και κινδύνους για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών, αυξημένα περιστατικά απάτης και περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο όγκος των μικροδεμάτων χαμηλής αξίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε από 4,67 δισ. το 2024 σε 5,88 δισ. το 2025. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα, στην Ελλάδα διακινούνται καθημερινά από 200.000 έως 250.000 μικροδέματα, ενώ το 80% της αξίας και το 93% του συνολικού όγκου αφορά αποστολές από την Κίνα και πλατφόρμες όπως η Temu και η Shein.

Τι ισχύει για τον ΦΠΑ

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν μεταβάλλουν τον τρόπο απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.

Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται κατά την αγορά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας όταν εφαρμόζεται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS), ενώ στις περιπτώσεις εφαρμογής των Ειδικών Ρυθμίσεων (Special Arrangements) ή του κανονικού καθεστώτος, καταβάλλεται κατά τον τελωνισμό του προϊόντος από τον καταναλωτή.

Τέλος, επισημαίνεται ότι οι νέοι δασμολογικοί κανόνες αφορούν αποκλειστικά αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και δεν επηρεάζουν τις διαδικασίες αγοράς και αποστολής προϊόντων που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της ΕΕ.