Τσίπρας: “Συστηματική προετοιμασία νέων προγραμμάτων σε Ιστορία και Θρησκευτικά”

Τσίπρας: “Συστηματική προετοιμασία νέων προγραμμάτων σε Ιστορία και Θρησκευτικά”

Απόσπασμα συνέντευξης τύπου του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Υπουργείο Παιδείας."Στο χώρο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Πρέπει ήδη να γνωρίζετε όσοι είστε εκπαιδευτικοί συντάκτες ότι έχει γίνει μια συστηματική προετοιμασία σε νέα προγράμματα σπουδών,αλλά και στο συνοδευτικό εκπαιδευτικό υλικό ιδίως στην Ιστορία, στα Θρησκευτικά, στις Ξένες γλώσσες, στην Τεχνική Εκπαίδευση".
Αλλαγές στα βιβλία Ιστορίας: “H Ιστορία παραμένει εγκλωβισμένη”

Αλλαγές στα βιβλία Ιστορίας: “H Ιστορία παραμένει εγκλωβισμένη”

Το μάθημα της Ιστορίας αποτυπώνει αδρά τις βασικές στρεβλώσεις του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος. Οι μαθητές το διδάσκονται με πασαλείμματα, από καθηγητές και άλλων ειδικοτήτων, ενώ λόγω του όγκου της ύλης δεν επαρκεί ο χρόνος να διδαχθούν γεγονότα σημαντικά στην πορεία της σύγχρονης Ελλάδας. {ad} Απόστολος Λακασάς Παράλληλα, καθώς το μάθημα μαζί με τα Θρησκευτικά και […]
Αλλαγή βιβλίου Ιστορίας: “Στατηγική αποεθνικοποίηση της χώρας”

Αλλαγή βιβλίου Ιστορίας: “Στατηγική αποεθνικοποίηση της χώρας”

Ο Χάρης Αθανασιάδης έχει χαρακτηρίσει την Πηνελόπη Δέλτα εθνικίστρια, ενώ ο Πολυμέρης Βόγλης υποστηρίζει τη μετονομασία των Σκοπίων σε Μακεδονία και αποκαλεί τα Δεκεμβριανά «επανάσταση που χάσαμε» – Μιλούν στο Πρώτο Θέμα οι Κ. Φωτιάδης, Γ. Κοντογιώργης, Σ. Καργάκος, Γ. Καραμπελιάς   {ad} Μανόλης Γαλάνης Θύελλα έχει ξεσπάσει στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας μετά τις […]
Ο Α. Λιάκος για την έντονη κριτική για τις αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας

Ο Α. Λιάκος για την έντονη κριτική για τις αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας

Σε ανάρτησή του στο facebook o Αντώνης Λιάκος αναφορικά με το μάθημα της Ιστορίας ανέφερε: {ad}   “Θα φάνε τα μούτρα τους πολύ σύντομα. Αυτά που λένε για την Επανάσταση του 1821 είναι αστεία. Οτι δεν υπήρχε Ζάλογγος; Υπάρχουν τα επίσημα έγγραφα του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.” Τάδε έφη ο ένας από τους τέσσερις που έβγαλε […]
Το πόρισμα της Επιτροπής ΙΕΠ για την Ιστορία σε Δημοτικό-Γυμνάσιο-Λύκειο: Σχολιασμός

Το πόρισμα της Επιτροπής ΙΕΠ για την Ιστορία σε Δημοτικό-Γυμνάσιο-Λύκειο: Σχολιασμός

Σε αναμενόμενα όρια κινήθηκε το πόρισμα της Επιτροπής του ΙΕΠ για το μάθημα της Ιστορίας στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Ανακοινώθηκε πριν ένα μήνα. Η γλώσσα του κειμένου είναι αρκετά απλή. Λίγες φορές οι συντάκτες καταφεύγουν στην επιστημονική επιτήδευση (κάτι συνηθισμένο σε ανάλογα κείμενα) και αυτό είναι θετικό. {ad} Στις 50 σελίδες του περιγράφεται το θεωρητικό […]
Συνεδρίαση ΝΔ για θέματα επιλογής στελεχών και οι αλλαγές στην ιστορία

Συνεδρίαση ΝΔ για θέματα επιλογής στελεχών και οι αλλαγές στην ιστορία

«Κοινή συνεδρίαση των Ομάδων Εργασίας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Τομέα Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων ΝΔ» {ad} Κοινή συνεδρίαση των Ομάδων Εργασίας Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης πραγματοποίησε χθες ο Τομέας Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της ΝΔ, κατόπιν πρωτοβουλίας της Τομεάρχη, βουλευτή Επικρατείας, κυρίας Νίκης Κ. Κεραμέως, στα γραφεία της Νέας Δημοκρατίας. Η κυρία Κεραμέως ξεκίνησε […]
Συζήτηση για την επιλογή στελεχών και τις αλλαγές στην Ιστορία

Συζήτηση για την επιλογή στελεχών και τις αλλαγές στην Ιστορία

“Τα δύο βασικά θέματα της ημερήσιας διάταξης:αφενός, τον τρόπο επιλογής στελεχών εκπαίδευσης, ύστερα από την ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, αφετέρου τις συζητούμενες αλλαγές στο μάθημα της Ιστορίας. Εν συνεχεία, δόθηκε ο λόγος στα μέλη του Τομέα, τα οποία τοποθετήθηκαν με εμπεριστατωμένες εισηγήσεις επί των δύο αυτών θεμάτων”. Αναλυτικά: {ad} «Κοινή συνεδρίαση των Ομάδων […]
Νέα βιβλία Ιστορίας: Πώς τα Σκόπια γίνονται “Μακεδονία” και ο Εμφύλιος “επανασταση”

Νέα βιβλία Ιστορίας: Πώς τα Σκόπια γίνονται “Μακεδονία” και ο Εμφύλιος “επανασταση”

Παραχάραξη της Ιστορίας επιχειρεί ο σύμβουλος του υπουργού Παιδείας, Πολυμέρης Βόγλης, που ανέλαβε τη μελέτη των αλλαγών στα σχολικά βιβλία Ιστορίας – Το δικό του βιβλίο «Η αδύνατη επανάσταση» είναι ενδεικτικό των προθέσεών του {ad} Μανόλης Γαλάνης , Ισμήνη Χαραλαμποπούλου Πρώτο Θέμα «Ο ελληνικός εμφύλιος ήταν μία επανάσταση, η μοναδική στην Ελλάδα του 20ού αιώνα, […]
Πρωτομαγιά 2017: H ιστορία της εργατικής Πρωτομαγιάς

Πρωτομαγιά 2017: H ιστορία της εργατικής Πρωτομαγιάς

H 1η Μαΐου καθιερώθηκε ως η Παγκόσμια Ημέρα των Eργατών στις 20 Ιουλίου 1889 κατά τη διάρκεια του ιδρυτικού συνεδρίου της Δευτέρας Διεθνούς στο Παρίσι, σε ανάμνηση του Μακελειού του Σικάγο το 1886, όπου η αστυνομία άνοιξε πυρ κατά εργατών που διαμαρτύρονταν υπέρ της διεκδίκησης της οκτάωρης εργασίας και καλύτερων εργασιακών συνθηκών. {ad}   Ωθούμενοι […]
Οι πιο περίεργοι φόροι στην ιστορία

Οι πιο περίεργοι φόροι στην ιστορία

Ας γνωρίσουμε μια άλλη, άγνωστη πλευρά των φόρων. Ελπίζουμε ότι δε θα βάλουμε ιδέες για καινούριους φόρους στους ιθύνοντες! Ασυνήθιστοι φόροι στην ιστορία: {ad} Στην αρχαία Αίγυπτο, φορολογούνταν ακόμη και το… μαγειρικό λάδι, το οποίο φυσικά αποτελούσε μονοπώλιο του φαραώ! Κατά τη διάρκεια του 1ου αιώνα μ.Χ. ο ρωμαίος αυτοκράτορας Βεσπασιανός έβαλε φόρο στα… ούρα! […]
Ξεκίνησε ο διάλογος για το μάθημα της Ιστορίας

Ξεκίνησε ο διάλογος για το μάθημα της Ιστορίας

Παρουσία του υπουργού Παιδείας Κώστα Γαβρόγλου δόθηκε χθες το εναρκτήριο λάκτισμα του διαλόγου για τα νέα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας στην πρωτοβάθμια και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. {ad} Απόστολος Λακασάς Χθες, στο υπουργείο Παιδείας οργανώθηκε η πρώτη ημερίδα με τη συμμετοχή των μελών της ομάδας εργασίας που ορίστηκε για την Ιστορία από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής […]
Τι θα γίνει με το μάθημα της Ιστορίας – Στήνονται χαρακώματα

Τι θα γίνει με το μάθημα της Ιστορίας – Στήνονται χαρακώματα

Πολιτικούς κλυδωνισμούς αναμένεται να πυροδοτήσουν τα νέα προγράμματα σπουδών της Ιστορίας, την ίδια στιγμή που υπάρχουν δημόσιες τοποθετήσεις επιστημόνων, ΜΜΕ και πολιτών που κινούνται σε ευρύτατο φάσμα, έως και τα άκρα: την πλήρη αποδοχή ή απόρριψη των προγραμμάτων. «Μα γι’ αυτό είναι ο διάλογος», σχολιάζει στην «Κ» υψηλόβαθμη πηγή του υπ. Παιδείας, προσθέτοντας ότι μεγάλο […]
Οι αλλαγές που προτείνει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής για την Ιστορία

Οι αλλαγές που προτείνει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής για την Ιστορία

Τι προτείνουν για τους μαθητές Δημοτικού – Στην Δ’ τάξη, αντί για Μέγα Αλέξανδρο, Περσικούς Πολέμους και Χρυσό Αιώνα του Περικλή εισηγούνται μάθημα οικογενειακής και τοπικής ιστορίας {ad} Ριζικές αλλαγές στην ιστορία προτείνει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής. Μεταξύ των προτάσεων περιλαμβάνονται τοπική ιστορία για τους μαθητές στην Δ΄δημοτικού και συνδυασμός της ελληνικής μυθολογίας με μύθους […]
Μάθημα Ιστορίας: Διαβούλευση από 26 Απριλίου έως 15 Μαΐου

Μάθημα Ιστορίας: Διαβούλευση από 26 Απριλίου έως 15 Μαΐου

Την Πέμπτη 20-04-2017 στο Γραφείο του Υπουργού Παιδείας κ. Κωνσταντίνου Γαβρόγλου έγινε συνάντηση με τον Πρόεδρο του Ι.Ε.Π. κ. Γεράσιμο Κουζέλη και τα μέλη της Ομάδας Εργασίας που ορίστηκε από το Ι.Ε.Π. (παρευρέθησαν τα εξής μέλη της Ομάδας: Πολυμέρης Βόγλης, Γιώργος Κόκκινος, Χριστίνα Κουλούρη, Άγγελος Παληκίδης) μετά την εκ μέρους της παράδοση του Σχεδίου Προγραμμάτων […]
Τέσσερις διαφορετικές απόψεις για τη σχολική Ιστορία

Τέσσερις διαφορετικές απόψεις για τη σχολική Ιστορία

“Μπορούμε να ξανασκεφτούμε την Ιστορία που διδάσκουμε στα σχολεία και στο φως των αποτελεσμάτων της επιστημονικής έρευνας;”. Με αυτό το ερώτημα ο υπουργός Παιδείας επιχείρησε να προσεγγίσει από μια άλλη οπτική τον διάλογο επί των προτεινόμενων αλλαγών στο μάθημα της Ιστορίας. “Σε όλο τον κόσμο, από τα πιο γόνιμα στοιχεία έρευνας είναι η Ιστορία. Έχουν […]
Ο Υπουργός Παιδείας για τις αλλαγές στην Ιστορία

Ο Υπουργός Παιδείας για τις αλλαγές στην Ιστορία

Αυτό που θέλουμε να κάνουμε στο μάθημα της Ιστορίας είναι να αρχίσουμε μια συζήτηση κατ’ αρχήν για το πως διδάσκεται και στη συνέχεια το τι διδάσκεται δήλωσε ο υπουργός Παιδείας σε τηλεοπτική του συνέντευξη στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ. Ο υπουργός δεν παρέλειψε να σχολιάσει ότι πρέπει να σταματήσει να εξετάζεται το πόσο καλά μαθαίνεις την […]
Γαβρόγλου: Το συνολικό σχέδιο για την παιδεία

Γαβρόγλου: Το συνολικό σχέδιο για την παιδεία

«Έχουμε ένα σχέδιο για την εκπαίδευση, πρέπει να ρυθμίσουμε τα θέματα της τριτοβάθμιας, έχουμε ένα σχέδιο για τον Ενιαίο Χώρο Έρευνας και Εκπαίδευσης, έχουμε ένα σχέδιο για το λύκειο, τα ΕΠΑΛ και τα ΓΕΛ, και θα προχωρήσουμε», δήλωσε ο υπουργός Παιδείας «Έχουμε ένα σχέδιο για την εκπαίδευση, πρέπει να ρυθμίσουμε τα θέματα της τριτοβάθμιας, έχουμε […]
Λύκειο, ΕΠΑΛ, ΓΕΛ, ΑΕΙ: Όλες οι αλλαγές που προαναγγέλλει ο Γαβρόγλου

Λύκειο, ΕΠΑΛ, ΓΕΛ, ΑΕΙ: Όλες οι αλλαγές που προαναγγέλλει ο Γαβρόγλου

Την αποφασιστικότητα να προχωρήσει το υπουργείο σε αλλαγές εξέφρασε, μιλώντας στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κώστας Γαβρόγλου. «Έχουμε ένα σχέδιο για την Εκπαίδευση, πρέπει να ρυθμίσουμε τα θέματα της τριτοβάθμιας, έχουμε ένα σχέδιο για τον Ενιαίο Χώρο Έρευνας και Εκπαίδευσης, έχουμε ένα σχέδιο για το λύκειο, τα ΕΠΑΛ και τα ΓΕΛ, και θα προχωρήσουμε», δήλωσε, εκφράζοντας παράλληλα την αισιοδοξία ότι με το νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, που παρουσιάστηκε την περασμένη εβδομάδα, θα επιτευχθεί «πλατιά συναίνεση». Ο υπουργός χαρακτήρισε το νομοσχέδιο «απαιτητικό και περίπλοκο» και τόνισε ότι βασική αρχή αποτελεί να αναδειχθεί το κυρίαρχο χαρακτηριστικό των πανεπιστημίων και των ΤΕΙ, ότι «είναι εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα». Σε αυτό το πλαίσιο, εντάσσεται και η δυνατότητα παρακολούθησης από τους φοιτητές του 25% των μαθημάτων ενός τμήματος συναφούς με το αντικείμενο του βασικού πτυχίου, μετά το τρίτο έτος σπουδών, δωρεάν, λαμβάνοντας και τα συγγράμματα που χρειάζονται. Ο κ. Γαβρόγλου τόνισε ότι δεν επηρεάζονται τα επαγγελματικά δικαιώματα από τη θεσμοθέτηση της δυνατότητας αυτής και, παράλληλα, ανέφερε ότι έχουν γίνει βήματα προς την «κανονικοποίηση» της υπόθεσης των επαγγελματικών δικαιωμάτων, μέσω ειδικής επιτροπής η οποία «ήδη άρχισε να εγκρίνει τα επαγγελματικά προσόντα». Εξάλλου, ο υπουργός ανέφερε στο Πρακτορείο ότι θα γίνει μία πρώτη παρουσίαση των βασικών σημείων του νομοσχεδίου για το λύκειο και την εισαγωγή στα ΑΕΙ, μετά το Πάσχα, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής και εξήγησε ότι το αναλυτικό σχέδιο θα παρουσιαστεί τον Ιούνιο, μετά τις εξετάσεις, ώστε να γίνει «μία πιο ήρεμη συζήτηση πριν θεσμοθετήσουμε». Για το θέμα της αλλαγής των προγραμμάτων σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας, ο κ. Γαβρόγλου επανέλαβε ότι θα πρέπει να γίνει μία «συζήτηση επί της ουσίας», με ανοικτό χρονοδιάγραμμα, και ανακοίνωσε ότι από το τέλος του μήνα θα εγκαινιαστεί ένα σύνολο ημερίδων για τον λόγο αυτό. Τέλος, για το ζήτημα της επιλογής διευθυντών, με εκκρεμή τη δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ που αφορά τη συνταγματικότητα της διαδικασίας, ο υπουργός Παιδείας τόνισε στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι το υπουργείο έχει επεξεργαστεί κάποια νομικά σενάρια για να ανταποκριθεί άμεσα και να υπάρξουν βελτιώσεις στη διαδικασία. «Εκείνο που είναι σίγουρο, είναι ότι αυτό που θα νομοθετήσουμε θα είναι νομικά άψογο και θα μεριμνήσουμε και για έναν ουσιαστικό ρόλο του συλλόγου διδασκόντων, ως προς την κατοχύρωση παραπέρα της δημοκρατίας στα σχολεία», κατέληξε ο κ. Γαβρόγλου.
Μάθημα Ιστορίας: Ποιες αλλαγές έρχονται από δημοτικό μέχρι λύκειο

Μάθημα Ιστορίας: Ποιες αλλαγές έρχονται από δημοτικό μέχρι λύκειο

Μετά το Πάσχα θα αρχίσει η συζήτηση σχετικά με τα νέα προγράμματα σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας, σύμφωνα με όσα δήλωσε νωρίτερα σήμερα, Πέμπτη, ο υπουργός Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων, Κώστας Γαβρόγλου. «Μετά το Πάσχα, θα αρχίσει μία συζήτηση, με πανεπιστημιακούς και με άτομα που γνωρίζουν τα θέματα της Ιστορίας και είμαι σίγουρος ότι μόνο καλό θα φέρουν στη διδασκαλία του μαθήματος», επεσήμανε ο υπουργός. Η συζήτηση για το τι θα περιλαμβάνει η διδασκαλία του μαθήματος, από την από την Γ' δημοτικού ως την Α' λυκείου, άνοιξε, ωστόσο, χθες, Τετάρτη, με την ανάρτηση του σχετικού προσχεδίου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ). «Το ΙΕΠ έχει αρχίσει να μελετάει το ζήτημα της διδασκαλίας της Ιστορίας και έχει αναρτήσει στην ιστοσελίδα του τις προτάσεις του, που είναι προς συζήτηση. Δεν είναι οι τελικές», είπε ο κ. Γαβρόγλου, αποφεύγοντας να πάρει θέση για τα όσα αναφέρονται στην πρόταση. «Ούτε συμφωνώ, ούτε διαφωνώ με τις προτάσεις. Είναι ένα επιστημονικό ζήτημα», τόνισε. Εξάλλου, ο υπουργός δεν καθόρισε κάποιο χρονικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο θα πρέπει να ολοκληρωθεί η συζήτηση και να προχωρήσουν οι όποιες αλλαγές («Η συζήτηση μπορεί να πάρει και τρία χρόνια», ανέφερε) και υπογράμμισε ότι στη συζήτηση «πρέπει να πηγαίνουμε με ανοικτό μυαλό». «Προσβλέπω ότι θα υπάρξουν εξαιρετικά αποτελέσματα», κατέληξε. Σημειώνεται, ότι στο προσχέδιο του ΙΕΠ προτείνεται, μεταξύ άλλων, η αύξηση των ωρών διδασκαλίας της Ιστορίας, η κατάργηση της επανάληψης ιστορικών κύκλων, καθώς επίσης και η σύνδεση της διδασκαλίας με επισκέψεις σε μουσεία, ιστορικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Οι βασικές αλλαγές παρατηρούνται στο ισχύον πρόγραμμα σπουδών της Δ' δημοτικού, όπου αντί ιστορίας της αρχαίας Ελλάδας -η οποία μετατίθεται στην Ε' δημοτικού- το μάθημα θα προσανατολίζεται στην οικογενειακή και τοπική ιστορία του μαθητή, καθώς επίσης και στην Α' λυκείου, όπου προτείνεται να δίνεται βάση στη σύγχρονη Ιστορία (μέχρι το τέλος του 20ού και αρχές του 21ου αιώνα). Πηγή ΑΠΕ
Αλλάζει η Ιστορία της Α’ Λυκείου: Καπιταλισμός αντί για… Ιουστινιανό

Αλλάζει η Ιστορία της Α’ Λυκείου: Καπιταλισμός αντί για… Ιουστινιανό

Αλλαγή της μεθόδου που διδάσκεται η Ιστορία στα σχολεία από το δημοτικό μέχρι το λύκειο, με αναφορές μέχρι τις μέρες μας, εισηγείται επιτροπή του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) προς το υπουργείο Παιδείας. Όπως γράφουν «Τα Νέα» στην πρόταση που παρέλαβε ο Κώστας Γαβρόγλου με στόχο να εφαρμοστεί από το 2018-2019, επιχειρείται καθολική αλλαγή στη δομή των σημερινών εγχειριδίων Ιστορίας σε όλες τις τάξεις και ιδιαίτερα στο λύκειο. Ειδικά στην Α' Λυκείου, όπου σήμερα το μάθημα µε τίτλο «Ιστορία του Αρχαίου Κόσµου» καλύπτει τη χρονική περίοδο από τους προϊστορικούς πολιτισµούς της Ανατολής έως την εποχή του Ιουστινιανού, η δομική αλλαγή είναι πλήρης καθώς η επιτροπή εισηγείται το νέο βιβλίο να καλύπτει την περίοδο από το 1880 έως σήµερα ώστε να δοθεί ολοκληρωµένη εικόνα των πυκνών γεγονότων και των µεγάλων ιστορικών αλλαγών που έλαβαν χώρα. Ανάμεσα στα περιεχόμενα του νέου βιβλίου της Α' Λυκείου, προτείνεται να είναι το πρώτο κεφάλαιο με τίτλο «Ο καπιταλισµός ως παγκόσµιο σύστηµα (1880-1914)» το οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων σε θέματα όπως εδραίωση της νεωτερικότητας, εργοστάσια και βιοµηχανικές πόλεις, κόσµος της εργασίας-συνδικαλιστικό κίνηµα-συνθήκες ζωής της εργατικής τάξης, αγώνας για τη χειραφέτηση των γυναικών, η περιπέτεια του εκσυγχρονισµού στην Ελλάδα, η εκβιοµηχάνιση και το εργατικό κίνηµα, αποικιοκρατία και ιµπεριαλισµός κ.ά. Στο τελευταίο κεφάλαιο, οι μαθητές της Α' Λυκείου θα μαθαίνουν, ανάμεσα σε άλλα, για το τέλος του Ψυχρού Πολέµου και νέες συγκρούσεις, την κατάρρευση των κομουνιστικών καθεστώτων και την εποχή της παγκοσµιοποίησης, τη διεύρυνση της ΕΕ, τους διεθνικούς οργανισµούς, την ανάδυση της Κίνας, την κυριαρχία του νεοφιλελευθερισµού και την εγκατάλειψη του κράτους πρόνοιας, τις τεχνολογικές επαναστάσεις: πληροφορική, επικοινωνίες, αλλαγές στην παραγωγή και τον τρόπο ζωής κ.ά.