Νηπιαγωγοί στα όριά τους: Χαμηλοί μισθοί, 25 παιδιά στην τάξη και δεύτερες δουλειές για να τα βγάλουν πέρα

Οι νηπιαγωγοί θέτουν στο επίκεντρο το ζήτημα της αξιοπρεπούς διαβίωσης και της θεσμικής αναγνώρισης του ρόλου τους, μέσα από επιστολή του Πανελληνίου Συλλόγου Νηπιαγωγών προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Ο ΠΑΣΥΝ ζητά ουσιαστική μισθολογική και θεσμική αναβάθμιση, επισημαίνοντας ότι η προσχολική εκπαίδευση αποτελεί την πρώτη και κρίσιμη βαθμίδα της σχολικής πορείας των παιδιών, ενώ την ίδια στιγμή οι εκπαιδευτικοί που την υπηρετούν βρίσκονται αντιμέτωποι με χαμηλές αποδοχές, αυξημένο κόστος ζωής και μεγάλες επαγγελματικές απαιτήσεις.

Χαμηλοί μισθοί και αυξημένο κόστος ζωής

Στην επιστολή περιγράφεται η οικονομική πίεση που βιώνουν οι νηπιαγωγοί, ιδιαίτερα όσοι υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Όπως αναφέρεται, ένας αναπληρωτής ή μία αναπληρώτρια νηπιαγωγός στο εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο λαμβάνει περίπου 1.008 ευρώ καθαρά.

Αντίστοιχα, ένας νεοδιόριστος ή μία νεοδιόριστη νηπιαγωγός λαμβάνει περίπου 820 ευρώ καθαρά, ενώ ακόμη και μετά από πολυετή υπηρεσία οι αποδοχές των μόνιμων νηπιαγωγών παραμένουν χαμηλότερες από το πραγματικό κόστος ζωής.

Νηπιαγωγεία: Κλείνουν σχολεία που έχουν παιδιά-Τι καταγγέλλουν οι νηπιαγωγοί

Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο για εκπαιδευτικούς που καλούνται να συντηρούν δύο κατοικίες, να πληρώνουν διπλά ενοίκια, διπλούς λογαριασμούς και να αντιμετωπίζουν συνεχή έξοδα μετακίνησης.

Σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο Σύλλογος, για μια τετραμελή οικογένεια το μηνιαίο κόστος διαβίωσης συχνά ξεπερνά τα 2.700 έως 3.000 ευρώ, γεγονός που κάνει ακόμη πιο εμφανή την απόκλιση ανάμεσα στις αποδοχές και στις πραγματικές ανάγκες.

Ευρωπαϊκές απαιτήσεις, μη ευρωπαϊκές αμοιβές

Ο ΠΑΣΥΝ υπογραμμίζει ότι από τους νηπιαγωγούς ζητούνται υψηλά προσόντα και συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη. Η Πολιτεία απαιτεί βασικό πτυχίο ΑΕΙ, μεταπτυχιακές σπουδές, ξένες γλώσσες, επιμορφώσεις και ψηφιακές πιστοποιήσεις.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την επιστολή, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες το μεταπτυχιακό δεν αποτελεί προϋπόθεση διορισμού, οι επιμορφώσεις χρηματοδοτούνται από το κράτος, οι ξένες γλώσσες δεν λειτουργούν ως πρόσθετο πιστοποιητικό και η επαγγελματική κατάρτιση παρέχεται θεσμικά και δωρεάν.

Ο Σύλλογος κάνει λόγο για μια άνιση πραγματικότητα, καθώς οι νηπιαγωγοί στην Ελλάδα επενδύουν προσωπικούς οικονομικούς πόρους για προσόντα που σε άλλες χώρες είτε δεν απαιτούνται είτε καλύπτονται από το κράτος.

Ειδικά Νηπιαγωγεία και ειδικά Δημοτικά σχολεία: Οι οδηγίες για τη νέα σχολική χρονιά

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι οι αποδοχές των νηπιαγωγών στην Ελλάδα αντιστοιχούν περίπου στο 35% έως 45% των αποδοχών της Γερμανίας, στο 40% έως 50% των αποδοχών της Ολλανδίας και της Αυστρίας και σε λιγότερο από το 50% του μέσου όρου της Δυτικής Ευρώπης.

Η καθημερινότητα στην τάξη και η ανάγκη στήριξης

Η προσχολική εκπαίδευση, σύμφωνα με τον Πανελλήνιο Σύλλογο Νηπιαγωγών, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι νηπιαγωγοί είναι οι πρώτοι εκπαιδευτικοί που συναντά ένα παιδί στη σχολική του ζωή.

Στον ρόλο τους περιλαμβάνονται η γνωστική ανάπτυξη, η κοινωνικοποίηση, η συναισθηματική ασφάλεια και η ομαλή μετάβαση των παιδιών στο Δημοτικό Σχολείο.

Παράλληλα, οι νηπιαγωγοί καλούνται να εφαρμόσουν σύγχρονες παιδαγωγικές πρακτικές, να διαθέτουν ψηφιακές δεξιότητες, να υπηρετούν τη συμπεριληπτική εκπαίδευση, να διαχειρίζονται σύνθετες ανάγκες, να επιμορφώνονται συνεχώς και να συνεργάζονται με γονείς και ειδικούς.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον αριθμό των παιδιών ανά τμήμα. Στην Ελλάδα ένας νηπιαγωγός μπορεί να έχει έως και 25 παιδιά, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι περίπου 13 παιδιά ανά εκπαιδευτικό.

Συμπερίληψη, πίεση και αποχωρήσεις από το επάγγελμα

Ο ΠΑΣΥΝ αναφέρεται και στη συμπεριληπτική εκπαίδευση, την οποία χαρακτηρίζει σύγχρονη και αναγκαία εκπαιδευτική πολιτική. Ωστόσο, σημειώνει ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η εφαρμογή της συνοδεύεται από μικρότερα τμήματα, περισσότερους ειδικούς παιδαγωγούς, συνδιδασκαλία και διεπιστημονικές ομάδες.

Στην Ελλάδα, όπως τονίζεται, η συμπερίληψη στηρίζεται συχνά κυρίως στην ατομική προσπάθεια του νηπιαγωγού, χωρίς την αντίστοιχη επαρκή υποστήριξη.

Το ζήτημα, σύμφωνα με την επιστολή, δεν περιορίζεται μόνο στις χαμηλές αποδοχές. Συνδέεται και με τη δυσκολία του εκπαιδευτικού συστήματος να διατηρήσει το ανθρώπινο δυναμικό της προσχολικής εκπαίδευσης.

Ο Σύλλογος αναφέρεται σε δημόσιες τοποθετήσεις εκπαιδευτικών και μαρτυρίες σε ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από τις οποίες αναδεικνύεται ότι πολλοί νηπιαγωγοί δυσκολεύονται να καλύψουν το κόστος διαβίωσης, ιδιαίτερα όταν εργάζονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.

Δεύτερες δουλειές και το ερώτημα της επόμενης γενιάς

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι χιλιάδες νηπιαγωγοί αναγκάζονται να εργάζονται παράλληλα, κάνοντας ιδιαίτερα μαθήματα, απογευματινή εργασία, εποχιακή απασχόληση ή δουλειές εκτός εκπαίδευσης.

Ο ΠΑΣΥΝ τονίζει ότι αυτό δεν γίνεται από επιλογή, αλλά από ανάγκη επιβίωσης, θέτοντας το ερώτημα πώς μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό ο εκπαιδευτικός της προσχολικής αγωγής να χρειάζεται πολλαπλές εργασίες για να καλύψει βασικές ανάγκες.

Στο ίδιο πλαίσιο τίθεται και το ερώτημα για το ποιος ή ποια θα επιλέξει στο μέλλον να γίνει νηπιαγωγός, όταν γνωρίζει ότι θα επενδύσει χρόνια σπουδών και χρήματα, θα αναλάβει έως 25 παιδιά, πιθανόν θα υπηρετήσει μακριά από τον τόπο κατοικίας του, θα χρειαστεί δεύτερη κατοικία και θα αμείβεται με αποδοχές που δεν καλύπτουν επαρκώς τις βασικές ανάγκες.

Η εικόνα αυτή, σύμφωνα με τον Σύλλογο, αποτυπώνεται τα τελευταία χρόνια σε παραιτήσεις και μη αναλήψεις υπηρεσίας αναπληρωτών εκπαιδευτικών, δημιουργώντας δυσκολίες στην έγκαιρη στελέχωση των σχολικών μονάδων και στην ομαλή λειτουργία τους.

Τα αιτήματα του ΠΑΣΥΝ

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Νηπιαγωγών ζητά ουσιαστική μισθολογική αναβάθμιση των νηπιαγωγών, καθώς και στεγαστική και οικονομική στήριξη για εκπαιδευτικούς που υπηρετούν εκτός τόπου κατοικίας.

Στα αιτήματα περιλαμβάνονται η κάλυψη του κόστους μετακίνησης, η μείωση του αριθμού παιδιών ανά τμήμα σύμφωνα με ευρωπαϊκά πρότυπα, η ενίσχυση της ειδικής αγωγής και των υποστηρικτικών δομών, καθώς και η εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές που η χώρα επιδιώκει να εφαρμόσει.

Ο Σύλλογος τονίζει ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να μιλά για σύγχρονο και ποιοτικό σχολείο όταν οι άνθρωποι που το θεμελιώνουν αμείβονται με όρους που δεν εξασφαλίζουν αξιοπρεπή διαβίωση.

Σύμφωνα με το Διοικητικό Συμβούλιο του ΠΑΣΥΝ, η επένδυση στους νηπιαγωγούς δεν αποτελεί συντεχνιακό αίτημα, αλλά επένδυση στο μέλλον της χώρας, καθώς η ποιότητα της εκπαίδευσης ξεκινά από την ποιότητα ζωής εκείνων που την υπηρετούν.