Συντάξεις: Σοκ για περισσότερους από 400.000 συναξιούχους – Δείτε γιατί

Η ΕΑΣ εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τους συνταξιούχους, με το συνολικό ποσό που έχει αφαιρεθεί να ξεπερνά ήδη τα 15 δισ. ευρώ για περίπου 400.000 δικαιούχους. Η συγκεκριμένη εισφορά παραμένει στο επίκεντρο των αντιδράσεων, καθώς οι συνταξιούχοι ζητούν διαχρονικά την κατάργησή της.

Την ίδια στιγμή, οι προβλέψεις για το 2026 δείχνουν ότι η επιβάρυνση όχι μόνο συνεχίζεται αλλά και παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, με εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους να υφίστανται νέες απώλειες, παρά τις αυξήσεις που δίνονται στις συντάξεις.

Ποιους αφορά η ΕΑΣ και τι προβλέπεται για το 2026

Περισσότεροι από 400.000 συνταξιούχοι ή οι κληρονόμοι τους, με κύρια σύνταξη άνω των 1.468 ευρώ μεικτά και επικουρική άνω των 300 ευρώ, αναμένεται να δουν σημαντικές κρατήσεις μέσα στο 2026. Σύμφωνα με τον προϋπολογισμό, οι συνολικές απώλειες από την ΕΑΣ θα φτάσουν τα 888 εκατ. ευρώ.

Από το ποσό αυτό, τα 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις κύριες συντάξεις και τα 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές. Οι περικοπές κυμαίνονται από 3% έως 14% για τις κύριες συντάξεις και από 3% έως 10% για τις επικουρικές, με τους συντελεστές να παραμένουν αμετάβλητοι.

Η λειτουργία της εισφοράς και το θεσμικό πλαίσιο

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θεσπίστηκε με τον Ν. 3863/2010 και εφαρμόζεται σε συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.400 ευρώ μεικτά μηνιαίως, από την 1η Αυγούστου 2010. Τα ποσά που παρακρατούνται κατευθύνονται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών, με στόχο την κάλυψη ελλειμμάτων του ασφαλιστικού συστήματος και τη χρηματοδότηση προγραμμάτων φροντίδας συνταξιούχων.

Μετέπειτα, με τον Ν. 3986/2011, η εισφορά επεκτάθηκε και στις επικουρικές συντάξεις άνω των 300 ευρώ. Το σύστημα παραμένει ενεργό έως σήμερα, με τις κρατήσεις να εφαρμόζονται απευθείας στο μεικτό ποσό των συντάξεων.

Οι αλλαγές στους συντελεστές και η τιμαριθμοποίηση

Με τον Ν. 5162/2024, οι συντελεστές της ΕΑΣ διατηρήθηκαν στα ίδια επίπεδα, από 3% έως 14%, ενώ έγινε τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων κατά 2,4%, ποσοστό που αντιστοιχεί στις αυξήσεις των συντάξεων για τα έτη 2025 και 2026.

Παρά τις προσδοκίες για κατάργηση της εισφοράς, το μέτρο όχι μόνο διατηρήθηκε αλλά ενισχύθηκε θεσμικά. Η μόνη παρέμβαση αφορούσε την προσαρμογή των ορίων, χωρίς αλλαγή στη βασική επιβάρυνση των συνταξιούχων.

Διπλή επιβάρυνση για τους συνταξιούχους

Ένα από τα βασικά ζητήματα που αναδεικνύονται είναι η διπλή φορολόγηση. Οι συνταξιούχοι που υπόκεινται σε ΕΑΣ επιβαρύνονται από το πρώτο ευρώ, χωρίς να εφαρμόζεται το αφορολόγητο όριο των 8.636 ευρώ που ισχύει για άλλες κατηγορίες εισοδήματος.

Η διαδικασία υπολογισμού επιβαρύνει περαιτέρω το τελικό εισόδημα, καθώς η εισφορά παρακρατείται αρχικά στο μεικτό ποσό, στη συνέχεια επιβάλλεται εισφορά υγείας 6% και τέλος υπολογίζεται ο φόρος. Αυτό οδηγεί σε πολλαπλή επιβάρυνση για το ίδιο εισόδημα.

Οι στρεβλώσεις στα κλιμάκια και οι επιπτώσεις

Η δεύτερη βασική αδικία αφορά τον τρόπο τιμαριθμοποίησης και εφαρμογής των κλιμακίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, συνταξιούχοι με υψηλότερες αποδοχές καταλήγουν να λαμβάνουν χαμηλότερο καθαρό ποσό από άλλους με χαμηλότερη σύνταξη.

Η στρέβλωση αυτή συνδέεται με τον τρόπο υπολογισμού της εισφοράς και, εφόσον δεν υπάρξουν αλλαγές, εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να υφίσταται και στο μέλλον, ενισχύοντας τις ανισότητες μεταξύ των συνταξιούχων.

Αντιδράσεις για τη διατήρηση της ΕΑΣ

Η διατήρηση της εισφοράς έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς θεωρείται ότι επιβαρύνει συγκεκριμένη κατηγορία συνταξιούχων με βάση αποκλειστικά το ύψος της σύνταξής τους.

Όπως επισημαίνεται, η εφαρμογή της ΕΑΣ λειτουργεί ως φόρος εισοδήματος για μέρος των συνταξιούχων και συνδέεται με τη χρηματοδότηση των αποθεματικών του ασφαλιστικού συστήματος, γεγονός που έχει τεθεί στο επίκεντρο της κριτικής για τη συνέχισή της.

Με πληροφορίες από Τα Νέα