Συντάξεις: Παράθυρο για δεύτερη σύνταξη σε παλιούς ασφαλισμένους

Συντάξεις: Νέα δεδομένα δημιουργεί απόφαση του ΣτΕ για χιλιάδες παλιούς ασφαλισμένους έως το 1993, οι οποίοι είχαν ασφάλιση στα ταμεία των επιστημόνων και ταυτόχρονα στον ΟΑΕΕ.

Η απόφαση ανοίγει παράθυρο για χορήγηση δεύτερης σύνταξης μέσω των διατάξεων της διαδοχικής ή παράλληλης ασφάλισης, εφόσον πληρούνται οι απαιτούμενες προϋποθέσεις, με κατώτατο όριο τα 16 χρόνια ασφάλισης.

Η υπόθεση που έφτασε στο ΣτΕ

Η υπόθεση ξεκίνησε από ασφαλισμένο στο Ταμείο Νομικών, ο οποίος κληρονόμησε από τον πατέρα του το 25% ενός υπεραστικού λεωφορείου δημοσίας χρήσης.

e-ΕΦΚΑ: Το σχέδιο για ταχύτερη απονομή συντάξεων

Ο ΟΑΕΕ τον ενέγραψε αναδρομικά ως αυτοκινητιστή, επιβάλλοντάς του υποχρεωτική παράλληλη ασφάλιση. Η υπόθεση έφτασε τελικά στο ΣτΕ, καθώς τέθηκε ζήτημα για τη συνταγματικότητα της σχετικής διάταξης.

Το Διοικητικό Πρωτοδικείο απηύθυνε ερώτημα στο ΣτΕ σχετικά με το αν η διάταξη που κατάργησε την παλαιότερη εξαίρεση των δικηγόρων, μηχανικών και ιατρών από τη διπλή ασφάλιση παραβιάζει την αρχή της ισότητας.

Το ζήτημα της παράλληλης ασφάλισης

Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι ασφαλισμένοι πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 και η αντιμετώπισή τους ως ενιαίας κατηγορίας σε σχέση με την παράλληλη ασφάλιση.

Με την απόφαση 223, το ΣτΕ έκρινε ότι η διάταξη είναι συνταγματική και ότι οι ασφαλισμένοι αυτής της περιόδου αποτελούν ενιαία κατηγορία ως προς την παράλληλη ασφάλιση.

Το θέμα συνδέεται με την κατάργηση της εξαίρεσης από την υποχρεωτική ασφάλιση σε δύο φορείς για ανεξάρτητα απασχολούμενους ασφαλισμένους έως τις 31 Ιανουαρίου 1992 στο ΕΤΑΑ, δηλαδή στο πρώην Ταμείο Νομικών, το ΤΣΑΥ και το ΤΣΜΕΔΕ.

Η ίδια ρύθμιση αφορά όσους παράλληλα απασχολούνταν ως ελεύθεροι επαγγελματίες και υπάγονταν στην ασφάλιση του ΟΑΕΕ, δηλαδή στα πρώην ΤΑΕ, ΤΕΒΕ, ΤΣΑ, ΤΑΝΠΥ και Ταμείο Προνοίας Ξενοδόχων.

Πώς θα αυξήσετε τη σύνταξή σας

Οι δύο κατηγορίες ασφαλισμένων

Το σκεπτικό της υπόθεσης ανέδειξε τη διάκριση ανάμεσα σε δύο κατηγορίες παλιών ασφαλισμένων έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992. Η πρώτη αφορά ασφαλισμένους του ΕΤΑΑ που απασχολούνται σε μη συναφείς δραστηριότητες υπαγόμενες στον ΟΑΕΕ.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, ιατροί και μηχανικοί, οι οποίοι, λόγω της φύσης του επαγγέλματός τους, μπορούν μόνο ευκαιριακά να απασχολούνται σε παράλληλες μη συναφείς δραστηριότητες.

Η δεύτερη κατηγορία αφορά τους λοιπούς ασφαλισμένους έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992 που έχουν παράλληλες δραστηριότητες υπαγόμενες στην κύρια ασφάλιση περισσότερων ασφαλιστικών οργανισμών.

Για αυτή την κατηγορία, η ύπαρξη δύο παράλληλων επαγγελματικών δραστηριοτήτων συνδέεται με προσδοκίες συμπλήρωσης των χρονικών και λοιπών προϋποθέσεων για δεύτερη κύρια σύνταξη γήρατος στο μέλλον.

Γιατί είχε θεσπιστεί η εξαίρεση

Η παλαιότερη εξαίρεση από την υποχρεωτική παράλληλη ασφάλιση αφορούσε τους έως τις 31 Δεκεμβρίου 1992 ασφαλισμένους ανεξάρτητα απασχολούμενους του Ταμείου Νομικών, του ΤΣΑΥ και του ΤΣΜΕΔΕ.

Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι, όταν παράλληλα απασχολούνταν ως ελεύθεροι επαγγελματίες υπαγόμενοι σε Ταμεία όπως τα ΤΑΕ, ΤΕΒΕ, ΤΑΝΠΥ, ΟΑΕΕ, Ταμείο Προνοίας Ξενοδόχων και ΤΣΑ, εξαιρούνταν από τη διπλή ασφάλιση.

Σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση του νόμου, η εξαίρεση είχε σκοπό να αμβλύνει προβλήματα που αντιμετώπιζαν σε φορείς κύριας ασφάλισης οι κατηγορίες των ανεξάρτητα απασχολουμένων και των ελευθέρων επαγγελματιών.

Η επιλογή αυτή είχε κριθεί σκόπιμη από τον νομοθέτη με βάση τις συνθήκες που υπήρχαν κατά τον χρόνο θέσπισής της.

Η αλλαγή των συνθηκών και η κατάργηση

Η εξαίρεση επανεξετάστηκε με βάση τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στις αρχές του 2010, περίοδο κατά την οποία αναδείχθηκαν ο κίνδυνος χρεοκοπίας της χώρας και η κρίση του ασφαλιστικού συστήματος.

Στο πλαίσιο αυτό αποφασίστηκε η κατάργησή της. Ο νομοθέτης έκρινε ότι δεν υπήρχε πλέον δικαιολογητικός λόγος για τη διατήρηση των εξαιρέσεων.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η κατάργηση των εξαιρέσεων επιβλήθηκε για λόγους ίσης μεταχείρισης μεταξύ όλων των ασφαλισμένων.

Το ΣτΕ, μετά την επίλυση του νομικού ζητήματος, έκρινε ότι πρέπει να κρατήσει και να δικάσει την υπόθεση, λαμβάνοντας υπόψη ότι το Διοικητικό Πρωτοδικείο είχε απορρίψει όλους τους λόγους που είχε προβάλει ο προσφεύγων.

Τι έκρινε τελικά το δικαστήριο

Το ζήτημα της συνταγματικότητας του άρθρου, με την έννοια που τέθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας μέσω του προδικαστικού ερωτήματος, δεν είχε προβληθεί από τον ίδιο τον προσφεύγοντα.

Εξετάστηκε αυτεπαγγέλτως από το Διοικητικό Πρωτοδικείο και κρίθηκε συνταγματικό με την απόφαση του ΣτΕ. Κατόπιν αυτού, η προσφυγή απορρίφθηκε στο σύνολό της.

Παράλληλα, η απόφαση αναδεικνύει το πλαίσιο μέσα στο οποίο μπορεί να εξεταστεί η χορήγηση δεύτερης σύνταξης για παλιούς ασφαλισμένους, εφόσον έχουν συμπληρώσει τις απαιτούμενες χρονικές και λοιπές προϋποθέσεις.

Το πρακτικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως σε όσους είχαν παράλληλη ή διαδοχική ασφάλιση σε ταμεία επιστημόνων και στον ΟΑΕΕ, με κρίσιμο όριο τα τουλάχιστον 16 χρόνια ασφάλισης.

Με πληροφορίες από Απογευματινή