Νέες ενισχύσεις για ευάλωτα νοικοκυριά και συνταξιούχους: Επιδόματα, μειώσεις φόρων και στήριξη πολιτών

Νέο κύκλο οικονομικών παρεμβάσεων για επιχειρήσεις και νοικοκυριά σχεδιάζει η κυβέρνηση, αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που δημιουργείται από το υπερπλεόνασμα του 2025, τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες και την αύξηση των φορολογικών εσόδων από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Οι παρεμβάσεις αναμένεται να περιλαμβάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις, επιδόματα και δράσεις για τη μείωση του δημόσιου χρέους.

Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι το συνολικό πακέτο θετικών μέτρων μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει το 1,2 δισ. ευρώ για τη διετία 2026-2027, καθώς η υπεραπόδοση της οικονομίας δημιουργεί περιθώρια για επιστροφή πόρων στην πραγματική οικονομία.

Πιθανά μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος εξετάζεται να αξιοποιηθεί για ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων. Στο τραπέζι βρίσκονται νέες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, διεύρυνση των δικαιούχων του επιδόματος των 250 ευρώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών, καθώς σήμερα περισσότεροι από 1.000.000 συνταξιούχοι δεν το λαμβάνουν, καθώς και ενίσχυση κοινωνικών παροχών μέσω αυξήσεων επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ.

Παράλληλα εξετάζονται η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, η δημιουργία δημοσιονομικών «μαξιλαριών» για περιόδους οικονομικής επιβράδυνσης και η περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους.

Δείτε εδώ ΑΥΤΑ είναι τα επιδόματα μπαίνουν στο μικροσκόπιο της εφορίας

Τα έσοδα που δημιουργούν τον νέο δημοσιονομικό χώρο

Η διαμόρφωση των οικονομικών παρεμβάσεων συνδέεται άμεσα με την πορεία των δημόσιων εσόδων και των δημοσιονομικών μεγεθών. Για το 2025 το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα κινηθεί πάνω από το 4% του ΑΕΠ, φτάνοντας τα 10 δισ. ευρώ ή ακόμη και προσεγγίζοντας τα 11 δισ. ευρώ, όταν το 2024 είχε κλείσει στα 8,1 δισ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, τα φορολογικά έσοδα του προϋπολογισμού στο δωδεκάμηνο εμφανίζονται αυξημένα κατά 400.000.000 ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Στα δημόσια ταμεία έχουν ήδη βεβαιωθεί 683.000.000 ευρώ από εισπράξεις, ενώ εκτιμάται ότι έως τη λήξη του δημοσιονομικού έτους το ποσό μπορεί να ανέλθει στα 800.000.000 έως 900.000.000 ευρώ από τέλη κυκλοφορίας, δόσεις ΕΝΦΙΑ και ΦΠΑ.

Επιπλέον, η υπέρβαση των τακτικών εσόδων και η συγκράτηση των δαπανών στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης μπορεί να προσθέσουν περίπου 500.000.000 ευρώ, οδηγώντας τον συνολικό πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως το τέλος Απριλίου κοντά στα 1,8-2 δισ. ευρώ. Από αυτά εκτιμάται ότι περίπου 1,2 δισ. ευρώ μπορούν να διατεθούν για μόνιμες ελαφρύνσεις.

Ρόλος της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες

Καθοριστική συμβολή στη δημιουργία δημοσιονομικού χώρου έχει και η εξαίρεση των αμυντικών δαπανών. Για το 2026 υπολογίζεται ότι από τη συγκεκριμένη ρύθμιση μπορούν να προκύψουν πόροι ύψους 550.000.000 έως 750.000.000 ευρώ.

Το γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής επισημαίνει ότι η ρήτρα διαφυγής δημιουργεί πρόσθετο δημοσιονομικό περιθώριο έως 750.000.000 ευρώ, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για θετικές παρεμβάσεις, ενίσχυση των δημόσιων οικονομικών και δημιουργία αποθεματικών για την αντιμετώπιση μελλοντικών οικονομικών πιέσεων.

Διαβάστε ακόμη ΟΠΕΚΑ: Ποιοί δικαιούνται επίδομα 391 ευρώ – Τι πρέπει να ξέρουν οι δικαιούχοι

Χρονοδιάγραμμα αποφάσεων και πολιτικές ανακοινώσεις

Ο Απρίλιος θεωρείται κομβικός μήνας, καθώς τότε θα οριστικοποιηθούν τα δημοσιονομικά στοιχεία του 2025, τα οποία θα καθορίσουν το εύρος των παρεμβάσεων. Αντίστοιχα, το 2024 είχαν ανακοινωθεί την περίοδο του Πάσχα η επιστροφή ενός ενοικίου σε περίπου 950.000 νοικοκυριά και το μόνιμο επίδομα των 250 ευρώ σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης διευκρίνισε ότι ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος αφορά κυρίως την επόμενη χρονιά και ότι η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί το βασικό σημείο ανακοινώσεων για τα μέτρα του επόμενου έτους. Σημείωσε επίσης ότι στο παρελθόν υπήρξαν ενδιάμεσες παρεμβάσεις όταν η οικονομία ξεπέρασε τις προβλέψεις, υπογραμμίζοντας ότι εάν υπάρξει καλύτερη πορεία της οικονομίας, θα εξεταστούν πρόσθετα στοχευμένα μέτρα.

Σχεδιασμός ευρύτερων οικονομικών παρεμβάσεων για το 2026

Στο πλαίσιο του ευρύτερου σχεδιασμού για το 2026 περιλαμβάνονται και διαρθρωτικές παρεμβάσεις για την οικονομία. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης ανέφερε σε εκδήλωση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης στις 13/1/2026 ότι προγραμματίζονται νέες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, απλούστευση των διαδικασιών του Δημοσίου και βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.

Δείτε επίσης Τι αλλάζει άμεσα στο επίδομα παιδιού ΟΠΕΚΑ

Παράλληλα προβλέπονται προώθηση ειδικών χωροταξικών σχεδίων για τον τουρισμό και στη συνέχεια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία, ολοκλήρωση του κτηματολογίου, επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης με στόχο έως το 2027 η Ελλάδα να φτάσει τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εφαρμογή προγράμματος δημοσίων επενδύσεων ύψους 16 δισ. ευρώ, διαπραγμάτευση για το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της περιόδου 2028-2034 με πρόβλεψη 49 δισ. ευρώ για τη χώρα, ενίσχυση της Αναπτυξιακής Τράπεζας, αναβάθμιση της πολιτικής εξαγωγών μέσω του Enterprise Greece και προώθηση μεγάλων έργων σε όλη την Ελλάδα.