Εκπαιδευτικοί επαγγελματικής εκπαίδευσης: «Κακοπληρωμένοι, εξουθενωμένοι και υποτιμημένοι»

Σοβαρά προβλήματα στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση αναδεικνύονται μέσα από αναφορά που κατατέθηκε στη Βουλή, με επίκεντρο τις συνθήκες εργασίας, τις χαμηλές αποδοχές και την ελλιπή αναγνώριση των εκπαιδευτικών που υπηρετούν στις σχετικές δομές.

Ο βουλευτής Λάρισας Βασίλειος Κόκκαλης κατέθεσε προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού δημοσίευμα του ηλεκτρονικού τύπου, ζητώντας τις άμεσες και δέουσες ενέργειες του Υπουργείου για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που περιγράφονται. Η αναφορά φέρει ημερομηνία 20 Μαρτίου 2026 και περιγράφει μια εικόνα έντονης πίεσης για τους εκπαιδευτικούς της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Στη Βουλή οι συνθήκες εργασίας στην επαγγελματική εκπαίδευση

Στο έγγραφο γίνεται λόγος για σοβαρές δυσλειτουργίες και αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί της επαγγελματικής εκπαίδευσης, η οποία, όπως αναφέρεται, αντιμετωπίζεται ως «ενός κατώτερου θεού». Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει το κλίμα υποβάθμισης που, σύμφωνα με την αναφορά, βιώνουν όσοι εργάζονται στον συγκεκριμένο χώρο.

Το ζήτημα δεν περιορίζεται μόνο στο ύψος των αποδοχών. Περιλαμβάνει την εντατικοποίηση της εργασίας, την αυξημένη πίεση, την καθυστέρηση πληρωμών, αλλά και την απουσία επαρκούς θεσμικής και κοινωνικής αναγνώρισης. Πρόκειται για ένα πλέγμα προβλημάτων που επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των εκπαιδευτικών, αλλά και τη συνολική λειτουργία των δομών επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Καθηλωμένες αμοιβές και καθυστερήσεις στις πληρωμές

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους καθηγητές των Σχολών Ανώτερης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης, δηλαδή των ΣΑΕΚ, πρώην ΙΕΚ. Σύμφωνα με το δημοσίευμα που κατατέθηκε, οι εκπαιδευτικοί αυτοί αντιμετωπίζονται από το κράτος σαν «εκπαιδευτικοί β’ διαλογής», καθώς οι ωρομίσθιες αμοιβές τους παραμένουν καθηλωμένες στα επίπεδα του 2013.

Η στασιμότητα αυτή καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος ζωής και ο πληθωρισμός έχουν αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι οι αμοιβές καταβάλλονται με τουλάχιστον τετράμηνη καθυστέρηση, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές εμφανίζονται ακόμη αργότερα. Η εικόνα που περιγράφεται παραπέμπει σε ένα εργασιακό περιβάλλον αβεβαιότητας, όπου οι εκπαιδευτικοί καλούνται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους χωρίς την ανάλογη οικονομική και θεσμική στήριξη.

Ακόμη δυσκολότερη η εικόνα στις ιδιωτικές ΣΑΕΚ

Στο έγγραφο γίνεται ειδική αναφορά και στις ιδιωτικές ΣΑΕΚ, όπου η κατάσταση παρουσιάζεται ακόμη πιο δύσκολη. Σύμφωνα με όσα αναφέρει η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, οι αποδοχές χαρακτηρίζονται τραγικές και περιγράφονται ως οι χαμηλότερες για επιστημονικό προσωπικό στην Ευρώπη.

Η αναφορά αυτή αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται με την περίοδο αυξημένης κερδοφορίας των ιδιωτικών ΣΑΕΚ. Όπως επισημαίνεται, τα ιδιωτικά ΣΑΕΚ έχουν πολλαπλασιάσει τον τζίρο τους μετά την καθιέρωση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής για τα δημόσια πανεπιστήμια. Έτσι, η συζήτηση δεν αφορά μόνο τις αμοιβές, αλλά και την απόσταση ανάμεσα στα οικονομικά δεδομένα των δομών και στις απολαβές του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Κρίση αναγνώρισης για τους εκπαιδευτικούς της ΕΕΚ

Το πρόβλημα δεν εμφανίζεται μόνο σε εθνικό επίπεδο. Στην αναφορά περιλαμβάνονται στοιχεία από τα πρώτα ευρήματα σχετικής πανευρωπαϊκής έρευνας του CEDEFOP, του Ευρωπαϊκού Κέντρου για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης. Σύμφωνα με αυτά, οι εκπαιδευτικοί της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αντιμετωπίζουν μια κρίση αναγνώρισης που απειλεί το μέλλον του επαγγέλματος.

Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι ενδεικτικά της πίεσης που δέχεται ο κλάδος. Μόνο το 9% των εκπαιδευτικών θεωρεί ότι η κοινωνία εκτιμά το έργο τους, ενώ μόλις το 13% πιστεύει ότι ο μισθός του είναι επαρκής. Η κατάσταση αυτή, σύμφωνα με την αναφορά, επηρεάζει και τις προσλήψεις προσωπικού, σε μια κρίσιμη περίοδο κατά την οποία τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν τη γήρανση του εκπαιδευτικού δυναμικού και τον ανταγωνισμό από τον ιδιωτικό τομέα.

Ελλείμματα σε επιμόρφωση και υποστήριξη

Πέρα από τις αποδοχές και την αναγνώριση, το έγγραφο αναδεικνύει και σημαντικά ελλείμματα στην επιμόρφωση και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ψηφιακές και πράσινες δεξιότητες, οι οποίες θεωρούνται κρίσιμες για το μέλλον της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην αναφορά, μόνο περίπου το ένα τρίτο των εκπαιδευτικών αισθάνεται έτοιμο να ενσωματώσει τη βιωσιμότητα στη διδασκαλία του. Την ίδια στιγμή, σχεδόν το 30% θεωρεί την αναβάθμιση των ψηφιακών δεξιοτήτων ως προτεραιότητα. Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι η συζήτηση για την επαγγελματική εκπαίδευση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στο μισθολογικό σκέλος, αλλά πρέπει να επεκταθεί και στην ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών μέσα στην τάξη και στα εργαστήρια.

Αίτημα για άμεσες ενέργειες από το Υπουργείο Παιδείας

Με την αναφορά του προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ο Βασίλειος Κόκκαλης ζητά την άμεση επίλυση και δρομολόγηση των ζητημάτων που περιγράφονται. Παράλληλα, ζητείται σχετική ενημέρωση για τις ενέργειες του Υπουργείου, ώστε να υπάρξει θεσμική απάντηση στα προβλήματα των εκπαιδευτικών της επαγγελματικής εκπαίδευσης.

Το θέμα που τίθεται στη Βουλή αγγίζει έναν κρίσιμο τομέα της εκπαίδευσης, ο οποίος συνδέεται άμεσα με την κατάρτιση, την αγορά εργασίας και τις δεξιότητες των νέων ανθρώπων. Η εικόνα που περιγράφεται στο έγγραφο δείχνει ότι η επαγγελματική εκπαίδευση χρειάζεται ουσιαστική ενίσχυση, με επίκεντρο τους ανθρώπους που τη στηρίζουν καθημερινά: τους εκπαιδευτικούς της.