Ετήσια άδεια: Όλες οι αλλαγές, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις για τους εργαζόμενους

Σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου βρίσκονται οι νέες ρυθμίσεις που αφορούν την ετήσια κανονική άδεια των εργαζομένων, όπως προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο του υπουργείου Εργασίας.

Οι παρεμβάσεις εστιάζουν κυρίως στη διαδικασία χορήγησης και καταγραφής της άδειας, χωρίς να θίγεται το θεμελιώδες δικαίωμα των εργαζομένων στον χρόνο ανάπαυσης.

Ο αριθμός των ημερών άδειας, καθώς και η σύνδεσή τους με τα έτη προϋπηρεσίας, δεν μεταβάλλονται. Εκείνο που αλλάζει είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να λαμβάνεται η άδεια, καθώς εισάγεται ρητά η δυνατότητα τμηματικής χορήγησης. Πλέον, η άδεια μπορεί να κατανέμεται σε περισσότερες χρονικές περιόδους μέσα στο ίδιο έτος, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει έγγραφη αίτηση από τον εργαζόμενο και σχετική συνεννόηση με τον εργοδότη.

Κάθε επιμέρους τμήμα της άδειας πρέπει να έχει ελάχιστη διάρκεια πέντε συνεχόμενων εργάσιμων ημερών για όσους απασχολούνται σε πενθήμερο σύστημα και έξι ημερών για εργαζόμενους σε εξαήμερη εργασία. Η διαδικασία προϋποθέτει συμφωνία των δύο πλευρών, ενώ σε περίπτωση διαφωνίας εξακολουθεί να προβλέπεται η δυνατότητα προσφυγής στην Επιθεώρηση Εργασίας για την επίλυση της διαφοράς.

Αλλαγές που τίθενται σε εφαρμογή από το 2026

Σημαντικές τροποποιήσεις έρχονται από το 2026 στον τρόπο δήλωσης της άδειας. Καταργείται η υποχρέωση προαναγγελίας στο Πληροφοριακό Σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και αντικαθίσταται από απολογιστική καταχώριση. Αυτό σημαίνει ότι η άδεια δεν θα δηλώνεται πριν από τη χορήγησή της, αλλά θα καταχωρίζεται υποχρεωτικά έως το τέλος του επόμενου μήνα από τη στιγμή που λήφθηκε.

ΔΕΙΤΕ Καθαρά Δευτέρα: Πότε πέφτει – Όλες οι αργίες και τα τριήμερα της χρονιάς

Παράλληλα, διατηρείται η βασική αρχή ότι η κανονική άδεια δεν μπορεί να αντικαθίσταται με χρηματική αποζημίωση, παρά μόνο στην περίπτωση λύσης ή λήξης της σύμβασης εργασίας. Επίσης, παραμένει σε ισχύ ο κανόνας σύμφωνα με τον οποίο τουλάχιστον το 50% του προσωπικού κάθε επιχείρησης πρέπει να λαμβάνει την άδειά του κατά την περίοδο από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο.

Υποχρέωση εξάντλησης εντός του έτους

Το ισχύον πλαίσιο συνεχίζει να προβλέπει ότι η κανονική άδεια πρέπει να εξαντλείται εντός του ημερολογιακού έτους στο οποίο αναλογεί. Σε περιπτώσεις όπου αυτό δεν είναι εφικτό, δίνεται η δυνατότητα μεταφοράς της, με την προϋπόθεση ότι θα χορηγηθεί το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους.

Τι προβλέπεται αν η άδεια δεν χορηγηθεί

Σε περίπτωση μη χορήγησης της άδειας, η νομοθεσία διακρίνει ανάλογα με το ποιος φέρει την ευθύνη. Αν διαπιστωθεί υπαιτιότητα του εργοδότη, ο εργαζόμενος δικαιούται αποδοχές άδειας προσαυξημένες κατά 100%, δηλαδή διπλάσιες. Αντίθετα, όταν δεν προκύπτει ευθύνη του εργοδότη, καταβάλλεται στον εργαζόμενο ο αντίστοιχος μισθός για τις ημέρες άδειας που δεν έλαβε.

ΔΕΙΤΕ Σχολεία – Εορτή Τριών Ιεραρχών: Τι προβλέπει η φετινή εγκύκλιος

Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στη συνολική αναμόρφωση των διαδικασιών, με στόχο την απλούστευση της εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας και τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων.