Ακαθάριστα οικόπεδα: Πρόστιμα έως 2.000 ευρώ και ποινές για ψευδείς δηλώσεις

Η αντιπυρική περίοδος ξεκίνησε με αυστηρό πλαίσιο για τα ακαθάριστα οικόπεδα, καθώς προβλέπονται βαριά πρόστιμα για όσους δεν συμμορφώνονται με την υποχρέωση καθαρισμού. Οι κυρώσεις φτάνουν έως και τις ποινές φυλάκισης σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης.

Το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου ανέρχεται πλέον σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ. Αν κάποιος δηλώσει ψευδώς ότι έχει καθαρίσει το οικόπεδό του, προβλέπεται χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών.

Το νέο πλαίσιο για την πρόληψη πυρκαγιών

Ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε σύσκεψη με αρμόδιους φορείς στη Λαμία, υπογράμμισε την ανάγκη πρόληψης. Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενσωματώνει βελτιώσεις, ιδίως στα άρθρα 41 και 43 του νόμου, οι οποίες προέκυψαν μέσα από τη δημόσια διαβούλευση.

Στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων συνέβαλε και η ΠΟΜΙΔΑ, τόσο με τη συμμετοχή της στη διαβούλευση όσο και με προτάσεις προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Αρκετές από αυτές έγιναν αποδεκτές, με στόχο ένα πιο λειτουργικό και δικαιότερο πλαίσιο.

Πρόληψη και όχι μόνο πρόστιμα

Ο νέος νόμος και η εφαρμοστική ΚΥΑ διαμορφώνουν ένα ενιαίο σύστημα υποχρεώσεων για ιδιοκτήτες, επικαρπωτές, μισθωτές και χρήστες οικοπέδων. Κεντρικός στόχος, σύμφωνα με τη φιλοσοφία του πλαισίου, δεν είναι μόνο η επιβολή κυρώσεων, αλλά η ενθάρρυνση της συμμόρφωσης.

Η βασική επιδίωξη είναι η ενίσχυση της πυροπροστασίας στον αστικό ιστό. Ο ετήσιος καθαρισμός των οικοπέδων θεωρείται κρίσιμος για την πρόληψη εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.

Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός οικοπέδου

Ο υποχρεωτικός καθαρισμός περιλαμβάνει την κοπή και απομάκρυνση ξερών χόρτων, ζιζανίων και θάμνων. Περιλαμβάνει επίσης την απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, απορριμμάτων και εγκαταλελειμμένων αντικειμένων.

Οι υπόχρεοι πρέπει ακόμη να απομακρύνουν κλαδιά, φύλλα και λοιπή φυτική ύλη, να αραιώνουν πυκνή ή ανεξέλεγκτη βλάστηση και να διατηρούν τον χώρο καθαρό καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Ποια ακίνητα αφορά η υποχρέωση

Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά οικόπεδα εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεως, ακίνητα εντός οικισμών και εκτάσεις που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια οικισμών.

Αφορά επίσης εκτός σχεδίου γήπεδα στα οποία υπάρχει κτίσμα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Από την υποχρέωση εξαιρούνται οι συντηρούμενοι και περιποιημένοι κήποι κατοικιών και πολυκατοικιών.

Ποιοι είναι υπόχρεοι

Υπόχρεοι για τον καθαρισμό είναι οι ιδιοκτήτες των οικοπέδων, οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή λοιποί χρήστες. Υποχρέωση έχουν και οι φορείς του Δημοσίου για τα ακίνητα που διαχειρίζονται ή κατέχουν.

Η ευθύνη δεν περιορίζεται μόνο στην αρχική αποψίλωση. Οι υπόχρεοι πρέπει να μεριμνούν ώστε ο χώρος να παραμένει καθαρός σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Προθεσμία έως τις 15 Ιουνίου

Μία από τις βασικές αλλαγές είναι η επιμήκυνση και ενοποίηση της προθεσμίας για τον καθαρισμό και την υποβολή της σχετικής δήλωσης. Οι υπόχρεοι έχουν πλέον στη διάθεσή τους 76 ημέρες, από την 1η Απριλίου έως και τη 15η Ιουνίου κάθε έτους.

Μέσα σε αυτό το διάστημα πρέπει να ολοκληρώσουν τον καθαρισμό του οικοπέδου και να υποβάλουν τη δήλωση στην ηλεκτρονική πλατφόρμα. Η ρύθμιση αυτή αποτέλεσε πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ, ενώ προβλέπεται δυνατότητα περαιτέρω παράτασης αν κριθεί αναγκαίο.

Αν η προθεσμία παρέλθει χωρίς να έχει υποβληθεί δήλωση, τεκμαίρεται ότι ο υπόχρεος συναινεί στον αυτεπάγγελτο καθαρισμό του ακινήτου από τον οικείο δήμο.

Τα πρόστιμα για μη καθαρισμό και μη δήλωση

Το διοικητικό πρόστιμο για μη καθαρισμό αυξάνεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,50 ευρώ που ίσχυε έως σήμερα. Το ελάχιστο πρόστιμο είναι 200 ευρώ και το ανώτατο 2.000 ευρώ.

Επιπλέον, ο υπόχρεος θα επιβαρύνεται και με το πλήρες κόστος του αυτεπάγγελτου καθαρισμού από τον δήμο. Για τη μη υποβολή δήλωσης, τα πρόστιμα διαμορφώνονται σε 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός και σε 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε.

Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε ενιαίο πρόστιμο 1.000 ευρώ σε κάθε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης.

Τι ισχύει για ψευδή δήλωση

Σημαντικές αλλαγές υπάρχουν και στις κυρώσεις για ψευδή δήλωση καθαρισμού. Πλέον προβλέπεται ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή 5.000 ευρώ.

Το προηγούμενο καθεστώς προέβλεπε φυλάκιση έως δύο ετών και χρηματικές ποινές από 12.600 έως 54.000 ευρώ. Η νέα ρύθμιση αναμορφώνει το πλαίσιο, διατηρώντας πάντως αυστηρές συνέπειες για όσους δηλώνουν ψευδώς ότι έχουν συμμορφωθεί.

Φυσική υποβολή δήλωσης και ρόλος των δήμων

Για όσους δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική πλατφόρμα, προβλέπεται δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης με φυσική παρουσία σε ΚΕΠ ή στην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία. Η δυνατότητα αυτή αφορά περιπτώσεις δυσλειτουργίας της πλατφόρμας, υπόχρεους άνω των 67 ετών, άτομα με αναπηρία πιστοποιημένη από ΚΕΠΑ, καθώς και περιπτώσεις ανωτέρας βίας, έκτακτης ανάγκης ή φυσικών καταστροφών.

Οι δήμοι υποχρεούνται πλέον να ορίζουν συγκεκριμένους και κατάλληλους χώρους απόθεσης των υπολειμμάτων καθαρισμού. Εκεί θα μεταφέρονται τα προϊόντα κοπής και αποψίλωσης από τα συνεργεία, ενώ στη συνέχεια οι δημοτικές υπηρεσίες θα αναλαμβάνουν την αποκομιδή τους. Η πρόβλεψη αυτή επιχειρεί να λύσει ένα σημαντικό πρακτικό πρόβλημα που είχε ανακύψει στο προηγούμενο πλαίσιο.

Η συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ

Οι βελτιώσεις που ενσωματώθηκαν στο τελικό κείμενο του νόμου και της ΚΥΑ προέκυψαν μέσα από διάλογο μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας και των άμεσα ενδιαφερόμενων φορέων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη συμβολή της ΠΟΜΙΔΑ στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων.

Η ΠΟΜΙΔΑ, ως εκπρόσωπος των ιδιοκτητών ακινήτων, συνέβαλε με προτάσεις για ένα πιο λειτουργικό, αναλογικό και αποτελεσματικό πλαίσιο. Στο ίδιο πλαίσιο επισημαίνεται και η συμβολή του τέως υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη, κατά τη νομοθετική διαδικασία