Πίνακας περιεχομένων
Το εθνικό απολυτήριο, η αναμόρφωση του Λυκείου, η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, τα κρατικά πιστοποιητικά δεξιοτήτων, η πιλοτική εφαρμογή του IB, οι πανελλήνιες, το πολλαπλό βιβλίο και οι παρεμβάσεις στην ανώτατη εκπαίδευση συγκροτούν το πλαίσιο των αλλαγών που περιγράφει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη σε συνέντευξή της στην «Καθημερινή της Κυριακής» και τον Απόστολο Λακασσά. Οι παρεμβάσεις τοποθετούνται χρονικά από το 2027 και παρουσιάζονται ως μέρος μιας ενιαίας μεταρρύθμισης, με στόχο τη διαφάνεια, την αξιοπιστία και τη συνοχή του εκπαιδευτικού συστήματος σε όλες τις βαθμίδες.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η καθιέρωση του εθνικού απολυτηρίου, αλλά και μια ευρύτερη φιλοσοφία που επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από τις συνεχείς εξετάσεις στην ουσιαστική μάθηση, ενισχύοντας παράλληλα τον ρόλο του δημόσιου σχολείου.
Εθνικό απολυτήριο και σώμα αξιολογητών
Το εθνικό απολυτήριο θα εφαρμοστεί από τους μαθητές της Α΄ Λυκείου το σχολικό έτος 2027-2028. Οι εξετάσεις που θα οδηγούν στην απόκτησή του θα διορθώνονται από ειδικό σώμα αξιολογητών, αποτελούμενο από καθηγητές με πολυετή εμπειρία στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και στις εξετάσεις.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου, η επιλογή έμπειρων εκπαιδευτικών θεωρείται βασική προϋπόθεση ώστε το νέο σύστημα να διατηρήσει την αξιοπιστία και τη διαφάνεια που αποδίδονται στο σημερινό εξεταστικό μοντέλο. Η εμπειρία στη διαμόρφωση θεμάτων και στην αξιολόγηση γραπτών αντιμετωπίζεται ως κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία της μεταρρύθμισης.
Δείτε επίσης Νέο Λύκειο και Εθνικό Απολυτήριο στο επίκεντρο – Τι ανακοίνωσε ο Κ. Μητσοτάκης για την Παιδεία
Εθνικός διάλογος και νέοι θεσμοί
Ο εθνικός διάλογος για το εθνικό απολυτήριο ξεκινά εντός Φεβρουαρίου, με ανοιχτή πρόσκληση προς την εκπαιδευτική κοινότητα, τα πολιτικά κόμματα, τους γονείς και τους μαθητές. Στόχος είναι να υπάρξει επαρκής χρόνος διαβούλευσης πριν από τη νομοθέτηση των αλλαγών.
Παράλληλα, έχει συγκροτηθεί νομοπαρασκευαστική επιτροπή που επεξεργάζεται κρίσιμες θεσμικές τομές, όπως η δημιουργία Εθνικής Αρχής Εξετάσεων, Εθνικού Σώματος Αξιολογητών και νέας Τράπεζας Θεμάτων. Το υπουργείο τονίζει ότι επιδιώκει πρόσωπα με επάρκεια και κύρος, ώστε οι νέοι θεσμοί να λειτουργήσουν με θεσμική συνέχεια.
Λύκειο με λιγότερες εξετάσεις και παιδαγωγικό προσανατολισμό
Η μεταρρύθμιση του Λυκείου εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για το νέο σχολείο, με έμφαση στη συνοχή από το νηπιαγωγείο έως το Λύκειο. Η αξιολόγηση αντιμετωπίζεται ως εργαλείο παιδαγωγικής βελτίωσης και όχι ως μηχανισμός κατάταξης ή αποκλεισμού.
Ο στόχος, σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία, είναι ένα Λύκειο με λιγότερες εξετάσεις και περισσότερο χώρο για ουσιαστική μάθηση, κάτι που προϋποθέτει σαφή ενημέρωση των οικογενειών και σταδιακή προσαρμογή στο νέο μοντέλο.
Κρατικά πιστοποιητικά δεξιοτήτων μέσα από το δημόσιο σχολείο
Στον σχεδιασμό εντάσσεται και η ενίσχυση του εθνικού απολυτηρίου με κρατικά πιστοποιητικά γλωσσομάθειας και ψηφιακών δεξιοτήτων. Από το 2027, τα πιστοποιητικά αυτά προβλέπεται να παρέχονται δωρεάν μέσα από το δημόσιο σχολείο.
Η χρηματοδότηση έχει εξασφαλιστεί μέσω ευρωπαϊκών πόρων, με στόχο τη μείωση του κόστους για τις οικογένειες και την ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών σε βασικές δεξιότητες που θεωρούνται απαραίτητες στη σύγχρονη εκπαίδευση.
Δείτε και αυτό Προβληματισμοί για τον «περίγυρο» του Εθνικού Απολυτηρίου
Αξιολόγηση και στήριξη των εκπαιδευτικών
Η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών παρουσιάζεται ως διαδικασία στήριξης και επαγγελματικής ανατροφοδότησης. Όπως επισημαίνεται, το ζητούμενο δεν είναι η τιμωρία ή η στοχοποίηση, αλλά η βελτίωση της διδακτικής πρακτικής μέσα στην τάξη.

Παράλληλα, έχει ήδη ξεκινήσει η αξιολόγηση μονίμων εκπαιδευτικών σε πολλές περιοχές, ενώ σχεδιάζεται η ενίσχυση του ρόλου των σχολικών συμβούλων, ώστε η υποστήριξη να γίνει πιο συστηματική και ποιοτική.
Πιλοτικό IB, πολλαπλό βιβλίο και ανώτατη εκπαίδευση
Στις παρεμβάσεις περιλαμβάνεται και η πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος IB σε δημόσια σχολεία, ως μία επιπλέον επιλογή εντός του δημόσιου συστήματος, χωρίς να αποτελεί υποχρεωτική διαδρομή για τους μαθητές.
Ταυτόχρονα, προχωρά το πολλαπλό βιβλίο, με την έγκριση δεκάδων διδακτικών πακέτων που θα αναρτηθούν ψηφιακά και θα διανεμηθούν στα σχολεία από το 2027. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το υπουργείο δηλώνει ότι προτεραιότητα παραμένουν η ποιότητα, η βιωσιμότητα και η στήριξη των περιφερειακών πανεπιστημίων μέσω χρηματοδότησης και αναβάθμισης υποδομών.
Διαβάστε ακόμη Ζαχαράκη: Εθνικός διάλογος για το σχολείο του 2040 με αιχμή το Εθνικό Απολυτήριο
Τι αλλάζει συνολικά στο εκπαιδευτικό σύστημα
- ✅ Εθνικό απολυτήριο από το 2027-2028, με εφαρμογή από την Α΄ Λυκείου
- ✅ Ειδικό σώμα αξιολογητών με έμπειρους καθηγητές Λυκείου και εξετάσεων για τη διόρθωση γραπτών
- ✅ Έμφαση στη διαφάνεια και αξιοπιστία του νέου συστήματος, αντίστοιχη με τη σημερινή
- ✅ Έναρξη εθνικού διαλόγου μέσα στον Φεβρουάριο, με συμμετοχή εκπαιδευτικής κοινότητας, κομμάτων, κοινωνίας, μαθητών και οικογενειών
- ✅ Προετοιμασία θεσμικών αλλαγών μέσω επιτροπής: Εθνική Αρχή Εξετάσεων, Εθνικό Σώμα Αξιολογητών, νέα Τράπεζα Θεμάτων
- ✅ Στόχος για νέο Λύκειο με λιγότερες εξετάσεις και περισσότερο χώρο για ουσιαστική μάθηση
- ✅ Αξιολόγηση με παιδαγωγικό σκοπό, με έμφαση στην ανατροφοδότηση και τη βελτίωση της διδασκαλίας
- ✅ Επέκταση/ενίσχυση σχολικών συμβούλων ώστε η αξιολόγηση και η υποστήριξη να γίνει πιο ποιοτική και να αφορά όλους
- ✅ Το πλαίσιο στήριξης των εκπαιδευτικών συνδέεται και με την καθημερινότητα (π.χ. μέτρα για όσους υπηρετούν μακριά από τον τόπο τους)
- ✅ Κρατικό πιστοποιητικό γλωσσομάθειας και κρατικό πιστοποιητικό ψηφιακών δεξιοτήτων στο σχεδιασμό
- ✅ Στόχος τα πιστοποιητικά να παρέχονται δωρεάν μέσα από το δημόσιο σχολείο από το 2027, με χρηματοδότηση μέσω ΕΣΠΑ
- ✅ Πιλοτική εφαρμογή του IB σε δημόσια σχολεία ως πρόσθετη επιλογή, όχι ως μονόδρομος
- ✅ Πολλαπλό βιβλίο: έγκριση διδακτικών πακέτων, ψηφιακή ανάρτηση για αξιολόγηση/επιλογή και διανομή από το 2027
- ✅ Ανώτατη εκπαίδευση: στόχος η ποιότητα και η βιωσιμότητα, με έμφαση στην εξωστρέφεια και τον ρόλο εποπτείας της ΕΘΑΑΕ
- ✅ Περιφερειακά ΑΕΙ: αναφορά σε μέτρα ενίσχυσης (π.χ. χρηματοδότηση, υποδομές, εστίες, στεγαστικό φοιτητικό επίδομα)