Η υπόθεση της στέγασης έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν σήμερα τη νεολαία. Η εκτίναξη των ενοικίων, η περιορισμένη προσφορά ποιοτικών κατοικιών και η γενικότερη δυσκολία πρόσβασης σε αξιοπρεπή στέγη δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για χιλιάδες φοιτητές και νέους εργαζόμενους. Είτε πρόκειται για μίσθωση είτε για αγορά ακινήτου, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται καθιστά τον προγραμματισμό της ζωής τους ολοένα και πιο δύσκολο.
Σε αυτό το πλαίσιο, πραγματοποιήθηκε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση ανοιχτού διαλόγου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, με τη συμμετοχή 43 φοιτητών από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης. Η διαδικασία σχεδιάστηκε ώστε να είναι άμεση και ουσιαστική. Για κάθε ζήτημα που τίθετο, οι φοιτητές είχαν περιορισμένο χρόνο λίγων λεπτών για να τοποθετηθούν, να σχολιάσουν και να απαντήσουν με επιχειρήματα, αποφεύγοντας γενικόλογες θεωρίες και μακροσκελείς αναλύσεις. Στόχος ήταν ένας ζωντανός και γόνιμος διάλογος με συγκεκριμένες θέσεις και αντιπαραθέσεις.
Κεντρικό πρόσωπο της εκδήλωσης ήταν ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης, επενδυτής και αναλυτής ακινήτων, ο οποίος διατύπωσε μια σειρά από θέσεις σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς κατοικίας. Οι φοιτητές κλήθηκαν να τις εξετάσουν κριτικά, να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν και να παρουσιάσουν τις δικές τους προτάσεις, μέσα από μια διαδικασία επιχειρηματολογίας πρόσωπο με πρόσωπο. ( Δείτε όλη την παρουσίαση εδώ)
Στην έναρξη της συζήτησης, ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης υπογράμμισε πόσο αναγκαίο είναι οι νέοι να έχουν φωνή στο ζήτημα της στέγασης, καθώς είναι εκείνοι που βιώνουν πιο έντονα τις συνέπειες της στεγαστικής κρίσης. Τόνισε, μάλιστα, ότι τέτοιου είδους πρωτοβουλίες δεν πρέπει να περιορίζονται αποκλειστικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά να επεκτείνονται και σε περιφερειακές περιοχές όπως η Θράκη, ώστε να ακούγονται οι ανησυχίες της τοπικής κοινωνίας.
Δείτε Στεγαστικό και ενοίκια: Δείτε τις παρεμβάσεις για κλειστά ακίνητα και ανακαινίσεις
Οι επτά βασικές θέσεις που τέθηκαν προς συζήτηση για τι στεγαστικό
Οι βασικές θέσεις που έθεσε προς συζήτηση και κλήθηκαν να αντικρούσουν οι φοιτητές ήταν επτά και αφορούσαν κρίσιμα ζητήματα της στεγαστικής πολιτικής και της αγοράς:
- Η επιβολή πλαφόν στα ενοίκια τελικά ζημιώνει περισσότερο τους ενοικιαστές παρά τους ιδιοκτήτες.
- Η καθιέρωση πιστοποιητικού φερεγγυότητας θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ των συνεπών ενοικιαστών, βοηθώντας τους να πετύχουν καλύτερους όρους μίσθωσης.
- Αν δεν ενισχυθεί το αίσθημα ασφάλειας των ιδιοκτητών, πολλά κλειστά ακίνητα δεν πρόκειται να επιστρέψουν στην αγορά.
- Η αξιοποίηση της ιδιοκτησίας, ακόμη και μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης, αποτελεί νόμιμο δικαίωμα του κατόχου της.
- Το κράτος δεν μπορεί να στηρίζει τη στεγαστική του πολιτική στις περιουσίες ιδιωτών, ενώ το ίδιο διαθέτει αναξιοποίητο στεγαστικό απόθεμα.
- Η μη πληρωμή κοινοχρήστων πρέπει να συνεπάγεται άμεσες κυρώσεις, ενώ για όσους αδυνατούν πραγματικά να ανταποκριθούν οφείλει να παρεμβαίνει η πολιτεία.
- Η απότομη κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης δεν προστατεύει ουσιαστικά το περιβάλλον, αλλά πλήττει σοβαρά τις περιουσίες πολιτών.
Διαβάστε ακόμη ΜΙΔΑ: Μεγάλη απογραφή για επτά εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων – Όσα πρέπει να ξέρετε
Πάνω σε αυτές τις τοποθετήσεις αναπτύχθηκε ένας γόνιμος διάλογος, από τον οποίο αναδείχθηκαν οι διαφορετικές οπτικές γύρω από τη ρύθμιση μιας αγοράς που βρίσκεται υπό έντονη πίεση. Οι φοιτητές κλήθηκαν να προσεγγίσουν το θέμα τόσο από οικονομική όσο και από κοινωνική σκοπιά, καταθέτοντας σκέψεις και προτάσεις με βάση τις προσωπικές τους εμπειρίες.

Σημαντικές ήταν και οι παρεμβάσεις εκπροσώπων του Πανεπιστημίου. Ο πρύτανης του ΔΠΘ, Φώτης Μάρης, μίλησε για την ανάγκη εξωστρέφειας και συμμετοχής των φοιτητών στον δημόσιο διάλογο. Ο επίκουρος καθηγητής Οικονομικών Επιστημών, Κωνσταντίνος Ρηγόπουλος, επεσήμανε ότι η αγορά ακινήτων επηρεάζει πλέον καθοριστικά πολλούς τομείς της οικονομίας, ενώ ο επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Γιώργος Σιάκας, ανέδειξε τον ρόλο του Πανεπιστημίου ως γέφυρας ανάμεσα στη θεωρία και την κοινωνική πραγματικότητα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι παρεμβάσεις των ίδιων των φοιτητών, οι οποίοι περιέγραψαν με ρεαλισμό τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά. Πολλοί μίλησαν για ενοίκια δυσανάλογα υψηλά σε σχέση με τα εισοδήματα, για παλιά και κακοσυντηρημένα διαμερίσματα που προσφέρονται σε υπερβολικές τιμές και για το αυξημένο κόστος διαβίωσης που κάνει δύσκολη την ανεξαρτητοποίηση.
Οι εμπειρίες των φοιτητών και οι κοινωνικές επιπτώσεις
Αρκετοί ανέδειξαν τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην ποιότητα των διαθέσιμων κατοικιών και στο ποσό που καλούνται να πληρώσουν. Υπογράμμισαν ότι συχνά οι ενοικιαστές αναγκάζονται να αναλάβουν έξοδα ανακαίνισης ή συντήρησης για να καταστήσουν ένα σπίτι λειτουργικό, γεγονός που επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τον ήδη πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό.
Έγινε επίσης εκτενής αναφορά στις ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες της στεγαστικής κρίσης. Η άνοδος των ενοικίων, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τους χαμηλούς μισθούς, δυσκολεύει τον οικογενειακό σχεδιασμό των νέων ζευγαριών. Η δημιουργία οικογένειας ή η απόκτηση παιδιών μετατρέπεται για πολλούς σε μια επιλογή με μεγάλο οικονομικό ρίσκο.
Διαβάστε επίσης Στεγαστική κρίση: Τι προβλέπει το νέο πρόγραμμα «Κατασκευάζω-Νοικιάζω»
Παράλληλα, εκφράστηκε και ο προβληματισμός ότι στον δημόσιο διάλογο κυριαρχούν συχνά οι απόψεις των ιδιοκτητών και των επαγγελματιών του χώρου, ενώ οι ανάγκες των ενοικιαστών δεν ακούγονται με την ίδια ένταση. Πολλοί φοιτητές τόνισαν ότι, αν και τέτοιες πρωτοβουλίες είναι εξαιρετικά χρήσιμες, απαιτείται μεγαλύτερη ισορροπία και ουσιαστική εκπροσώπηση της νέας γενιάς.
Το βασικό συμπέρασμα που προέκυψε από το ζωντανό αυτό εγχείρημα ήταν σαφές: οι νέοι δεν θέλουν να μένουν στο περιθώριο των εξελίξεων. Επιθυμούν να συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση προτάσεων για την αγορά κατοικίας, να ενημερώνονται ουσιαστικά και να αντιμετωπίζονται ως ισότιμοι συνομιλητές στη δημόσια συζήτηση.