Νέα ανατροπή στα κληρονομικά: Τι θα ισχύει σε περίπτωση που δεν υπάρχει διαθήκη

Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο φέρνει σημαντική αλλαγή στη διανομή περιουσίας όταν δεν υπάρχει διαθήκη, δίνοντας στους κληρονόμους τη δυνατότητα να συμφωνήσουν μεταξύ τους ποιο μέρος της κληρονομιάς θα λάβει ο καθένας.

Η νέα δυνατότητα αφορά την εξ αδιαθέτου κληρονομική διαδοχή, δηλαδή τις περιπτώσεις στις οποίες ο θανών δεν έχει αφήσει διαθήκη ούτε έχει συνάψει κληρονομική σύμβαση με τους κληρονόμους του.

Τι αλλάζει για τους κληρονόμους

Με τη νέα ρύθμιση, οι συγκληρονόμοι θα μπορούν, μετά τον θάνατο του κληρονομούμενου, να συνάπτουν σύμβαση που θα καθορίζει τη διανομή της περιουσίας. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούν να αποφασίζουν μεταξύ τους ποιος θα πάρει ποιο περιουσιακό στοιχείο.

Η ρύθμιση προστέθηκε στο νέο Κληρονομικό Δίκαιο την τελευταία στιγμή και έχει εφαρμογή στις περιπτώσεις όπου η περιουσία μοιράζεται με βάση τον νόμο, επειδή δεν υπάρχει διαθήκη ή άλλη κληρονομική σύμβαση που να ρυθμίζει τη διανομή.

Πώς γίνεται σήμερα η εξ αδιαθέτου διαδοχή

Όταν δεν υπάρχει διαθήκη, η περιουσία του θανόντος κατανέμεται με τη σειρά που προβλέπει ο νόμος. Πρώτα κληρονομούν τα παιδιά του και, αν δεν υπάρχουν, ακολουθούν οι γονείς και τα αδέρφια του.

Στο ίδιο πλαίσιο, ένα ποσοστό της κληρονομιάς πηγαίνει πάντα στον ή στη σύζυγο του θανόντος. Η νέα πρόβλεψη δίνει πλέον τη δυνατότητα στους κληρονόμους να αποφύγουν τον κατακερματισμό της περιουσίας, εφόσον συμφωνήσουν σε συγκεκριμένη διανομή.

Κληρονομιές: Ασπίδα προστασίας για τις περιουσίες – Αναγκαστική συγκυριότητα τέλος

Ο στόχος της νέας διάταξης

Η διάταξη προστέθηκε μετά από πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία αναφέρει ότι στόχος είναι να μπει τέλος στη μακροχρόνια διαδικαστική ταλαιπωρία των εξ αδιαθέτου κληρονόμων.

Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, οι κληρονόμοι μέχρι σήμερα ήταν υποχρεωμένοι να προχωρούν σε αλλεπάλληλες φορολογικές δηλώσεις, συμβολαιογραφικές πράξεις, μεταγραφές, αποδοχές, διανομές και ανταλλαγές, προκειμένου να αποφύγουν τον εξ αδιαιρέτου κατακερματισμό των περιουσιακών στοιχείων.

Η σύμβαση ως αποδοχή κληρονομιάς

Το άρθρο που προστέθηκε προβλέπει ότι η σύμβαση μεταξύ συγκληρονόμων, με την οποία διανέμεται ολόκληρη ή μέρος της κληρονομιάς, ισχύει και ως αποδοχή της κληρονομιάς από όσους συμβάλλονται.

Η σύμβαση αυτή θα μεταγράφεται στο αρμόδιο Κτηματολογικό Γραφείο ως αποδοχή κληρονομιάς και η ισχύς της θα ανατρέχει στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, χωρίς άλλη πρόσθετη γραφειοκρατική διαδικασία.

Κληρονομιές: Τι αλλάζει με τα χρέη και ποιοί ωφελούνται

Η φορολογική διάσταση της αλλαγής

Η νέα ρύθμιση προβλέπει και ευνοϊκότερη φορολογική μεταχείριση για τους κληρονόμους. Μέχρι σήμερα, όπως αναφέρεται, οι κληρονόμοι πλήρωναν δύο τέλη, ένα για την αποδοχή και ένα για τη διανομή της κληρονομιάς.

Με τη νέα διαδικασία, ο φόρος θα είναι ένας και πολύ μικρότερος. Παράλληλα, η ρύθμιση φιλοδοξεί να περιορίσει δραστικά και τις πλαστές διαθήκες, αφού οι κληρονόμοι θα μπορούν νόμιμα να αποφασίζουν μεταξύ τους τη διανομή της κληρονομιαίας περιουσίας.

Η θέση της ΠΟΜΙΔΑ

Ο πρόεδρος της ΠΟΜΙΔΑ, Στράτος Παραδιάς, χαρακτήρισε τη διάταξη ιστορική τομή στο Κληρονομικό Δίκαιο της χώρας και προσφορά μεγάλης αξίας προς τους πολίτες.

Όπως ανέφερε, η νέα πρόβλεψη απαλλάσσει τους εξ αδιαθέτου συγκληρονόμους από τις αλλεπάλληλες διαδικασίες της εξ αδιαιρέτου συγκληρονόμησης και της μετέπειτα διανομής, επιτρέποντας την απευθείας διανομή που ανατρέχει στην ημέρα θανάτου του κληρονομουμένου.

Οι 5 προϋποθέσεις για την εφαρμογή

Για να εφαρμοστεί η νέα διάταξη, η σύμβαση διανομής ακινήτων πρέπει να καταρτιστεί συμβολαιογραφικά. Επιπλέον, συμβαλλόμενοι πρέπει να είναι όλοι οι νόμιμοι εξ αδιαθέτου συγκληρονόμοι.

Η σύμβαση μπορεί να αφορά είτε το σύνολο είτε μέρος της αδιάθετης κληρονομικής περιουσίας. Θα ισχύει και θα μεταγράφεται ως αποδοχή κληρονομιάς για τα περιουσιακά στοιχεία που διανέμονται μέσω αυτής, ενώ η ενέργειά της θα ανατρέχει αναδρομικά στον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου.

Πότε τίθεται σε ισχύ

Η συγκεκριμένη διάταξη, μαζί με τις υπόλοιπες νέες ρυθμίσεις του Κληρονομικού Δικαίου, αποτελεί πλέον νόμο του κράτους.

Οι νέες ρυθμίσεις θα τεθούν ομαδικά σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου, οπότε και θα ενεργοποιηθεί το νέο πλαίσιο για τις περιπτώσεις που καλύπτονται από τις αλλαγές.