Συντάξεις – Εφάπαξ: Νέος τρόπος υπολογισμού από το 2027 – Ποιούς αφορά και τι αλλάζει στα ποσά

Συντάξεις – Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές έρχονται να τροποποιήσουν βασικές διατάξεις του νόμου Κατρούγκαλου και να καταργήσουν το διπλό μοντέλο υπολογισμού που ισχύει σήμερα, το οποίο θεωρείται ότι δημιουργεί μεγάλες ανισότητες μεταξύ παλαιότερων και νεότερων ασφαλισμένων.

Στο επίκεντρο βρίσκεται κυρίως ο τρόπος με τον οποίο υπολογίζεται το εφάπαξ για τα έτη ασφάλισης μετά το 2014. Σύμφωνα με αναλυτές, το σημερινό πλαίσιο έχει μετατρέψει το συγκεκριμένο τμήμα του βοηθήματος σε μια άτοκη επιστροφή των εισφορών που κατέβαλε ο εργαζόμενος, χωρίς ουσιαστικό ανταποδοτικό όφελος. Το αποτέλεσμα είναι τα τελικά ποσά να μειώνονται σταδιακά, με τις απώλειες να φτάνουν σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη και το 23% σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς.

Το διπλό σύστημα που ισχύει σήμερα

Με βάση το σημερινό πλαίσιο, το εφάπαξ υπολογίζεται με δύο διαφορετικούς τρόπους, ανάλογα με την περίοδο κατά την οποία διανύθηκε ο ασφαλιστικός χρόνος.

Για τα έτη έως και το 2013, το βοήθημα υπολογίζεται με βάση το 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας της περιόδου 2009-2013. Πρόκειται για το ευνοϊκότερο τμήμα του υπολογισμού, καθώς συνδέεται με τις αποδοχές και τον ασφαλιστικό χρόνο του εργαζομένου.

Πότε θα γίνουν οι πληρωμές για τις συντάξεις Αυγούστου και Σεπτεμβρίου 2026: Οι ημερομηνίες

Για τα έτη από το 2014 και μετά εφαρμόζεται διαφορετικός μηχανισμός, ο οποίος βασίζεται ουσιαστικά στις εισφορές που έχουν καταβληθεί. Το συγκεκριμένο μοντέλο δεν παρέχει πλήρη ανταποδοτικότητα, με αποτέλεσμα το ποσό που αντιστοιχεί στη νεότερη ασφαλιστική περίοδο να είναι σημαντικά χαμηλότερο.

Γιατί θεωρούνται αδικημένοι οι νεότεροι εργαζόμενοι

Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις αφορούν όσους έχουν μεγάλο μέρος του ασφαλιστικού τους βίου μετά το 2014. Όσο περισσότερο απομακρύνεται ο εργαζόμενος από την πενταετία αναφοράς 2009-2013, τόσο μικρότερο είναι το τμήμα του εφάπαξ που υπολογίζεται με τον παλαιότερο και ευνοϊκότερο τρόπο.

Συντάξεις: Αναδρομικά έως 12.000 ευρώ για 700.000 συνταξιούχους

Έτσι, οι νεότεροι ασφαλισμένοι κινδυνεύουν να λάβουν ως εφάπαξ ένα ποσό που προσεγγίζει απλώς το σύνολο των εισφορών που κατέβαλαν, χωρίς τόκο ή άλλη ουσιαστική προσαύξηση. Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει σε μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ εργαζομένων με παρόμοιες αποδοχές αλλά διαφορετικό χρόνο εξόδου από την εργασία.

Τι εξετάζει η κυβέρνηση για το νέο σύστημα

Οι κυβερνητικές προτάσεις αναμένεται να οριστικοποιηθούν έως το φθινόπωρο, ώστε το νέο πλαίσιο να μπορεί να εφαρμοστεί από το 2027.

Ένα από τα βασικά σενάρια προβλέπει την επέκταση της περιόδου 2009-2013, η οποία χρησιμοποιείται σήμερα για τον υπολογισμό του ευνοϊκότερου τμήματος του εφάπαξ. Στόχος είναι να ενταχθούν περισσότερα έτη ασφάλισης σε έναν πιο ανταποδοτικό μηχανισμό και να περιοριστεί η συνεχής υποχώρηση των ποσών.

Παράλληλα, σχεδιάζεται ένας νέος τρόπος υπολογισμού για όσους αποχωρήσουν από την εργασία τους μετά το 2026. Η βασική επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί ένα πιο ισορροπημένο σύστημα, το οποίο θα μειώνει τις απώλειες και θα περιορίζει τις διαφορές μεταξύ παλαιών και νέων συνταξιούχων.

Οι μεγάλες αποκλίσεις στα εφάπαξ του Δημοσίου

Τα στοιχεία του ΕΦΚΑ για το πρώτο δίμηνο του 2026 καταγράφουν σημαντικές διαφοροποιήσεις στα ποσά που καταβάλλονται ανά κλάδο.

Για τους πολιτικούς υπαλλήλους του Δημοσίου, το μέσο εφάπαξ διαμορφώθηκε στα 24.600 ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή μείωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Οι δημοτικοί υπάλληλοι έλαβαν κατά μέσο όρο 21.200 ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 960 ευρώ.

Στα Σώματα Ασφαλείας καταγράφηκε σημαντική άνοδος, με το μέσο εφάπαξ να φτάνει τα 24.500 ευρώ και την αύξηση να διαμορφώνεται στις 11.000 ευρώ.

Μείωση για εκπαιδευτικούς και ειδικά μισθολόγια

Οι εκπαιδευτικοί έλαβαν κατά μέσο όρο εφάπαξ ύψους 24.500 ευρώ, με τα στοιχεία να δείχνουν αισθητή υποχώρηση σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο.

Πτωτική ήταν η εικόνα και για τους υπαλλήλους που εντάσσονται στα ειδικά μισθολόγια, όπως οι δικαστικοί, οι γιατροί του ΕΣΥ και οι πανεπιστημιακοί. Το μέσο ποσό διαμορφώθηκε στα 40.100 ευρώ, μειωμένο κατά περίπου 2.000 ευρώ.

Στα 23.226 ευρώ το μέσο εφάπαξ στα δημόσια νοσοκομεία

Στον τομέα της Υγείας, οι συνταξιούχοι των δημόσιων νοσοκομείων έλαβαν κατά μέσο όρο 23.226 ευρώ.

Το ποσό παρουσιάζει μείωση κατά 3.103 ευρώ σε σχέση με το 2025, επιβεβαιώνοντας ότι οι περικοπές και ο τρόπος υπολογισμού επηρεάζουν διαφορετικά τους επιμέρους κλάδους του Δημοσίου.

Υψηλά ποσά σε ΟΣΕ και ΟΤΕ

Στον αντίποδα, ιδιαίτερα υψηλά εμφανίζονται τα εφάπαξ σε ορισμένους πρώην οργανισμούς κοινής ωφέλειας.

Οι συνταξιούχοι του ΟΣΕ έλαβαν κατά μέσο όρο 103.000 ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 30.000 ευρώ σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.

Για τους συνταξιούχους του ΟΤΕ, το μέσο εφάπαξ διαμορφώθηκε στα 52.300 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση κατά περίπου 10.000 ευρώ.

Υποχώρηση για ΔΕΗ και ΕΡΤ

Μειωμένα ήταν τα ποσά για τους συνταξιούχους της ΔΕΗ, με το μέσο εφάπαξ να υποχωρεί στα 44.000 ευρώ, από 49.781 ευρώ που ήταν το προηγούμενο έτος.

Σημαντική πτώση καταγράφηκε και για τους συνταξιούχους της ΕΡΤ, όπου το μέσο καταβαλλόμενο ποσό περιορίστηκε στα 11.751 ευρώ.

Οι αποκλίσεις αυτές αποτυπώνουν τις μεγάλες διαφοροποιήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν μεταξύ των ασφαλιστικών κλάδων και ενισχύουν τα επιχειρήματα υπέρ της ανάγκης διαμόρφωσης ενός ενιαίου και περισσότερο ανταποδοτικού συστήματος.