Είναι τελικά οι άδειες των εκπαιδευτικών η αιτία των κενών στα σχολεία;

Στο κείμενό του υποστηρίζει ότι οι πραγματικές δυσκολίες της δημόσιας εκπαίδευσης δεν οφείλονται στις νόμιμες άδειες των εκπαιδευτικών, αλλά στην αδυναμία έγκαιρου προγραμματισμού και κάλυψης των αναγκών των σχολικών μονάδων.

Ο κ. Κατσωνόπουλος παραθέτει αναλυτικά στοιχεία για τις μακροχρόνιες άδειες στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση κατά τα σχολικά έτη 2024-2025 και 2025-2026, επισημαίνοντας ότι η αύξησή τους είναι περιορισμένη και ότι η πλειονότητα αφορά άδειες μητρότητας, ανατροφής τέκνων και ζητήματα υγείας. Παράλληλα, υποστηρίζει πως οι χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών κάθε χρόνο αποδεικνύουν ότι το εκπαιδευτικό σύστημα εξακολουθεί να καλύπτει πάγιες και διαρκείς ανάγκες, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο τη συζήτηση για τους μόνιμους διορισμούς και τη στελέχωση των σχολείων.

Σχολεία: Βγήκαν τα αποτελέσματα κατανομής μαθητών – Πότε θα γίνει δεύτερη φάση εγγραφών

Αναλυτικά το άρθρο που εξέδωσε ο Θοδωρής Κατσωνόπουλος, Αιρετό Μέλος του ΚΥΣΔΕ, εκλεγμένος με το ψηφοδέλτιο των Συνεργαζόμενων Εκπαιδευτικών Κινήσεων:

Όταν οι εκπαιδευτικοί καλούνται να κάνουν θαύματα στην τάξη και το Υπουργείο επιχειρεί με… μαγικά τεχνάσματα να εξαφανίσει τις δικές του ευθύνες.

«Το λειτούργημα του εκπαιδευτικού είναι μαγικό». Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη. Θα συμφωνήσουμε, αλλά ίσως όχι με τον ίδιο τρόπο που το εννοεί η ίδια. Γιατί, πράγματι, χρειάζονται σχεδόν… μαγικές ικανότητες για να κρατηθεί όρθιο το δημόσιο σχολείο. Μόνο που οι πραγματικοί «μάγοι» φαίνεται πως βρίσκονται αλλού, στο Υπουργείο Παιδείας, εκεί όπου τα κενά, οι ανάγκες και οι ελλείψεις… εξαφανίζονται στα χαρτιά, αλλά όχι στις σχολικές αίθουσες.

Ο εκπαιδευτικός δεν διδάσκει μόνο το μάθημά του, δεν μεταδίδει απλώς γνώσεις. Διαμορφώνει προσωπικότητες, καλλιεργεί αξίες, στηρίζει ψυχικά παιδιά και εφήβους, αντιμετωπίζει καθημερινά κοινωνικές ανισότητες, μαθησιακές δυσκολίες, ζητήματα συμπεριφοράς, ψυχικής υγείας και οικογενειακών προβλημάτων. Είναι παιδαγωγός, σύμβουλος, καθοδηγητής, πολλές φορές και το μοναδικό σταθερό σημείο αναφοράς ενός παιδιού.

Το δημόσιο σχολείο εξακολουθεί να στέκεται όρθιο χάρη στην αυταπάρνηση χιλιάδων εκπαιδευτικών που, παρά τις ελλείψεις, επιμένουν να υπηρετούν με ευθύνη το παιδαγωγικό τους έργο. Κι όμως, αντί η Πολιτεία να ενισχύσει ουσιαστικά αυτό το έργο, επιλέγει συχνά να αναζητά αποδιοπομπαίους τράγους για τις δικές της αποτυχίες.

Κλείνουν δεκάδες σχολεία: Δείτε πού

Οι… «μάγοι» του Υπουργείου

Τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν χιλιάδες μαθητές ξεκίνησαν τη σχολική χρονιά χωρίς όλους τους εκπαιδευτικούς που είχαν ανάγκη, το Υπουργείο Παιδείας επέλεξε να μεταφέρει τις ευθύνες αλλού.

Αντί να παραδεχθεί ότι οι πιστώσεις δεν επαρκούν, ότι οι μόνιμοι διορισμοί υπολείπονται δραματικά των πραγματικών αναγκών και ότι για ακόμη μία χρονιά το δημόσιο σχολείο βασίζεται στους αναπληρωτές, μας είπε ότι σημαντικό μέρος των κενών οφείλεται στις άδειες των εκπαιδευτικών.

Κυρίως δε, επιχειρήθηκε να στοχοποιηθούν οι νέες μητέρες εκπαιδευτικοί που άσκησαν το απολύτως νόμιμο και συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμά τους στην κύηση, στη λοχεία και στην ανατροφή των παιδιών τους. Μόνο που οι αριθμοί έχουν τη δική τους γλώσσα.

Τα στοιχεία καταρρίπτουν το αφήγημα

Οι εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης που βρέθηκαν σε μακροχρόνια άδεια (άνω των 10 ημερών) ήταν:

Η μεταβολή είναι μόλις 199 εκπαιδευτικοί, δηλαδή περίπου 8,3%, ποσοστό απολύτως φυσιολογικό για έναν οργανισμό δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η σύνθεση αυτών των αδειών.

Ανατροφή παιδιού (με πλήρεις αποδοχές)

• 2024-2025: 819
• 2025-2026: 836

Άδειες κύησης

• 2024-2025: 66
• 2025-2026: 77

Άδειες λοχείας

• 2024-2025: 105
• 2025-2026: 140

Επαπειλούμενη κύηση

• 2024-2025: 83
• 2025-2026: 78

Πρόκειται για άδειες που δεν αποτελούν “πρόβλημα”. Αποτελούν θεμελιωμένα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα μιας σύγχρονης πολιτείας. Το ίδιο ισχύει για όλες τις αναρρωτικές άδειες,για όσους υπηρετούν σε αιρετές θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ή του συνδικαλιστικού κινήματος κ.ο.κ. Καμία από αυτές τις κατηγορίες δεν εμφανίστηκε ξαφνικά το 2025. Υπήρχαν πάντα και θα συνεχίσουν να υπάρχουν. Αυτό που αλλάζει κάθε χρόνο δεν είναι οι άδειες. Αυτό που δεν αλλάζει είναι η αδυναμία του Υπουργείου να προγραμματίσει εγκαίρως τις απαραίτητες προσλήψεις.

Εκπαιδευτικοί Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Μακροχρόνιες Άδειες (>10 ημέρες)

Σύγκριση σχολικών ετών 2024-2025 και 2025-2026

Συνολικός αριθμός εκπαιδευτικών με μακροχρόνια άδεια

Αναλυτικά στοιχεία

Περισσότεροι από τους μισούς εκπαιδευτικούς που απουσιάζουν με μακροχρόνια άδεια κάνουν χρήση αδειών που σχετίζονται με τη μητρότητα, την ανατροφή των παιδιών και την οικογένεια. Οι μακροχρόνιες άδειες παραμένουν σχεδόν σταθερές από χρονιά σε χρονιά. Η συντριπτική πλειονότητα αφορά σε νόμιμα δικαιώματα (μητρότητα, ανατροφή τέκνων, υγεία) και επομένως δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως άλλοθι για τα χιλιάδες ακάλυπτα εκπαιδευτικά κενά.

Το πραγματικό πρόβλημα

Οι πραγματικές ανάγκες της δημόσιας εκπαίδευσης αποτυπώνονται κάθε χρόνο με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο στις δεκάδες χιλιάδες προσλήψεις αναπληρωτών.

Οι αναπληρωτές δεν καλύπτουν έκτακτες ανάγκες.

Στην πραγματικότητα καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες του εκπαιδευτικού συστήματος.

Οι 5.500 μόνιμοι διορισμοί που έχει ανακοινώσει η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, όπως και κάθε μόνιμος διορισμός που πραγματοποιήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, δεν αρκούν για να καλύψουν τις πραγματικές ανάγκες της δημόσιας εκπαίδευσης. Αν επαρκούσαν, δεν θα βρισκόμασταν, όπως κάθε χρόνο, μπροστά σε αλλεπάλληλες φάσεις προσλήψεων αναπληρωτών τον Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο, τον Νοέμβριο, τον Δεκέμβριο και ακόμη αργότερα, με χιλιάδες μαθητές να ξεκινούν τη σχολική χρονιά χωρίς όλους τους εκπαιδευτικούς τους. Όλα δείχνουν ότι και τη νέα σχολική χρονιά θα επαναληφθεί το ίδιο έργο, καθώς η αναλογία «ένας διορισμός για κάθε μία αποχώρηση» δεν επαρκεί για να καλύψει τις αυξημένες και διαρκείς ανάγκες των σχολείων. Η ίδια η πραγματικότητα, κάθε Σεπτέμβρη, διαψεύδει τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς.

Το πραγματικά… μαγικό

• Να ξεκινά κάθε σχολική χρονιά με όλα τα σχολεία πλήρως στελεχωμένα.
• Να γίνονταιμόνιμοι διορισμοί που να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες.
• Να προσλαμβάνονταιαναπληρωτές μόνο για τα πραγματικά έκτακτα περιστατικά που προκύπτουν μέσα στη χρονιά.

Αν υπάρχουν «μάγοι» στο Υπουργείο Παιδείας, ας αφήσουν τα επικοινωνιακά τεχνάσματα. Ας χρησιμοποιήσουν το «μαγικό ραβδί» τους εκεί όπου το έχει ανάγκη η δημόσια εκπαίδευση. Στις μόνιμες προσλήψεις, στη χρηματοδότηση των σχολείων, στη στήριξη των εκπαιδευτικών και, κυρίως, στην ουσιαστική κατοχύρωση του μορφωτικού δικαιώματος κάθε παιδιού.

Γιατί το πραγματικό θαύμα δεν είναι να εξαφανίζονται οι ευθύνες.

Το πραγματικό θαύμα είναι να λειτουργεί ένα δημόσιο σχολείο που θα μπορεί να προσφέρει σε κάθε παιδί όσα πραγματικά δικαιούται.