Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ): Έρχεται πιλοτική δίκη με παρέμβαση από το Ελεγκτικό Συνέδριο

Η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο δικαστικής εξέλιξης, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο καλείται να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων στις συντάξεις του Δημοσίου. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς συνδέεται με πιθανή ενεργοποίηση της διαδικασίας πιλοτικής δίκης.

Το ζήτημα δεν αφορά την ίδια την ύπαρξη της εισφοράς, αλλά τη μέθοδο επιβολής της. Στο επίκεντρο βρίσκεται το αν η κράτηση πρέπει να εφαρμόζεται σε ολόκληρο το ποσό της καταβαλλόμενης σύνταξης όταν αυτή ξεπερνά συγκεκριμένο όριο ή αν ο υπολογισμός της πρέπει να γίνεται με πιο κλιμακωτό τρόπο.

Το κρίσιμο όριο των 1.400 ευρώ

Η βασική διαφωνία αφορά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι συντάξεις που υπερβαίνουν τα 1.400 ευρώ. Με βάση τη σημερινή διοικητική πρακτική, όταν η σύνταξη περάσει το συγκεκριμένο όριο, η εισφορά δεν υπολογίζεται μόνο στο ποσό που βρίσκεται πάνω από αυτό, αλλά στο σύνολο της σύνταξης.

Αυτό το μοντέλο υπολογισμού θεωρείται ότι μπορεί να δημιουργεί δυσανάλογη επιβάρυνση για σημαντικό αριθμό συνταξιούχων. Για τον λόγο αυτόν τίθεται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου το ερώτημα αν η επιβολή ενιαίου συντελεστή σε ολόκληρη την καταβαλλόμενη σύνταξη συμβαδίζει με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αναλογικότητας.

Η προσφυγή που άνοιξε τη διαδικασία

Η υπόθεση ξεκίνησε μετά από αγωγή συνταξιούχου του Δημοσίου, ο οποίος αμφισβητεί τη νομιμότητα του ισχύοντος τρόπου επιβολής της εισφοράς. Παράλληλα, διεκδικεί την επιστροφή ποσών που παρακρατήθηκαν από τη σύνταξή του.

Ο πυρήνας της προσφυγής δεν στρέφεται κατά της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων ως θεσμού. Άλλωστε, για τα έτη μετά το 2019 η εισφορά έχει κριθεί κατά βάση συνταγματική. Η αμφισβήτηση επικεντρώνεται αποκλειστικά στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη ο υπολογισμός της.

Ρεκόρ συνταξιοδοτήσεων το 2026: Γιατί φεύγουν μαζικά οι εργαζόμενοι

Η παραπομπή στην Ολομέλεια

Νέα Πράξη της Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με ημερομηνία 27 Απριλίου 2026, παραπέμπει το ζήτημα στην Ολομέλεια. Το Ανώτατο Δικαστήριο καλείται να αποφανθεί στις 10 Ιουνίου 2026.

Η παραπομπή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ίδιο το δικαστήριο αναγνωρίζει ότι το θέμα δεν αφορά μία μεμονωμένη περίπτωση. Αντιθέτως, συνδέεται με ευρεία κατηγορία συνταξιούχων και με θεμελιώδεις συνταγματικές διατάξεις.

Αναστολή εκκρεμών υποθέσεων

Με την έκδοση της Πράξης, αναστέλλεται η εκδίκαση όλων των εκκρεμών υποθέσεων που θέτουν το ίδιο νομικό ζήτημα. Η αναστολή θα ισχύσει μέχρι να υπάρξει ενιαία κρίση από την Ολομέλεια.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει την πρόθεση να αποφευχθούν διαφορετικές αποφάσεις για το ίδιο ζήτημα. Με αυτόν τον τρόπο, το δικαστήριο επιδιώκει να περιοριστεί ο κατακερματισμός της νομολογίας και να υπάρξει κοινή αντιμετώπιση για τις υποθέσεις που αφορούν τον ίδιο τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ.

Τα πιθανά αποτελέσματα της απόφασης

Αν η Ολομέλεια κρίνει ότι ο σημερινός τρόπος υπολογισμού παραβιάζει συνταγματικές αρχές, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για αναπροσαρμογή της εισφοράς σε πιο αναλογική βάση. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμό των μελλοντικών κρατήσεων.

Παράλληλα, σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι πιθανό να επανέλθει η συζήτηση για επιστροφές ποσών. Αντίθετα, αν η Ολομέλεια επικυρώσει την ισχύουσα πρακτική, τότε το υφιστάμενο καθεστώς θα παγιωθεί και θα κλείσει ακόμη ένας κύκλος αμφισβήτησης γύρω από την ΕΑΣ.

Προσυνταξιοδοτική βεβαίωση: Πότε και πώς γίνεται η αίτηση- Ποιούς αφορά

Ποιους μπορεί να αφορά η τελική κρίση

Η υπόθεση αφορά καταρχάς τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ στο Δημόσιο. Ωστόσο, η σημασία της απόφασης ενδέχεται να ξεπεράσει τα όρια των συνταξιούχων του Δημοσίου.

Σε κάθε περίπτωση, είναι πιθανό η οριστική κρίση να επεκταθεί και στον ιδιωτικό τομέα. Στην πράξη, το ζήτημα μπορεί να καλύψει περίπου 300.000 συνταξιούχους, εφόσον η απόφαση αποκτήσει ευρύτερη εφαρμογή.