Ασφαλιστική κατηγορία 2026 e-ΕΦΚΑ: Τι σημαίνει η χαμηλή κατηγορία για τη σύνταξη

Προθεσμία έως τις 31 Ιανουαρίου 2026 έχουν περίπου 1,4 εκατομμύρια ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες για να αποφασίσουν αν θα αλλάξουν ασφαλιστική κατηγορία για το επόμενο έτος. Μέσα από την ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ, που βρίσκεται σε λειτουργία από τις 10 Δεκεμβρίου 2025, μπορούμε να υποβάλουμε αίτηση/δήλωση μεταβολής κατηγορίας για το 2026, τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση, αλλά και για τις εφάπαξ παροχές, ακόμη και όταν υπάρχει παράλληλη μισθωτή απασχόληση.

Ποιοι αφορά η δυνατότητα και μέχρι πότε ισχύει

Η διαδικασία αφορά μη μισθωτούς ασφαλισμένους, δηλαδή ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες, που έχουν δικαίωμα να επιλέξουν διαφορετική ασφαλιστική κατηγορία για το έτος 2026.

Η προθεσμία λήγει στις 31 Ιανουαρίου 2026 και η επιλογή γίνεται αποκλειστικά μέσω της σχετικής ηλεκτρονικής υπηρεσίας του e-ΕΦΚΑ, η οποία έχει ενεργοποιηθεί από τις 10 Δεκεμβρίου 2025.

Διαβάστε επίσης Συντάξεις και όριο συνταξιοδότησης: Για ποιους θα αυξηθεί

Τι επισημαίνει ο e-ΕΦΚΑ για την εκκαθάριση και τα ειδοποιητήρια

Με ενημέρωση προς τους ασφαλισμένους, ο e-ΕΦΚΑ κάνει γνωστό ότι έχει ενεργοποιηθεί η ηλεκτρονική υπηρεσία που δίνει τη δυνατότητα υποβολής αίτησης/δήλωσης μεταβολής της ασφαλιστικής κατηγορίας για το 2026.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο e-ΕΦΚΑ: «Η επιλεγείσα κατηγορία θα ληφθεί υπόψη κατά την ολοκλήρωση της εκκαθαριστικής διαδικασίας. Μέχρι τότε, αναστέλλεται η έκδοση ειδοποιητηρίων ασφαλιστικών εισφορών.»

Τι συμβαίνει αν δεν γίνει αίτηση αλλαγής κατηγορίας

Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί αίτηση/δήλωση μεταβολής, παραμένει ενεργή η ασφαλιστική κατηγορία κατάταξης του προηγούμενου έτους, χωρίς να απαιτείται κάποια επιπλέον ενέργεια από τον ασφαλισμένο.

Ταυτόχρονα, υπενθυμίζεται ότι η επιλογή ανώτερης ασφαλιστικής κατηγορίας συνδέεται με υψηλότερες συνταξιοδοτικές παροχές, γεγονός που για πολλούς λειτουργεί ως βασικό κριτήριο στη λήψη της απόφασης.

Αυξήσεις εισφορών 2026: τι έχει προαναγγελθεί και πότε θα «κλειδώσουν»

Η επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για το 2026 γίνεται ενώ οι νέες εισφορές δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Σύμφωνα με όσα έχουν προαναγγελθεί από το υπουργείο Εργασίας, οι εισφορές αναμένεται να αυξηθούν κατά 2% έως 2,5%.

Η σχετική επικύρωση αναμένεται εντός Ιανουαρίου, μέσω διαπιστωτικής πράξης που εκδίδει το υπουργείο Εργασίας. Παράλληλα, η αρμόδια υπουργός Νίκη Κεραμέως έχει γνωστοποιήσει ότι για το 2026 οι εισφορές κινούνται στην περιοχή του 2% – 2,5%.

Γιατί οι περισσότεροι μένουν στην 1η κατηγορία και τι σημαίνει για τη σύνταξη

Παρά την επίδραση που έχει η επιλογή κατηγορίας στο τελικό ύψος της σύνταξης, το ποσοστό των μη μισθωτών που κάθε χρόνο επιλέγουν την 1η και χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία προσεγγίζει το 90%.

Η επιλογή αυτή γίνεται κυρίως για να περιοριστεί το μηνιαίο κόστος, όμως συνεπάγεται αισθητά χαμηλότερες συνταξιοδοτικές απολαβές στο μέλλον. Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών της Κοινωνικής Ασφάλισης, για 40 χρόνια εργασίας, εάν κάποιος επιλέγει μόνο την 1η ασφαλιστική κατηγορία για τις μηνιαίες εισφορές του, τότε η κύρια σύνταξη στο τέλος του εργασιακού βίου δεν θα υπερβαίνει τα 890 ευρώ (μικτά).

Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται ότι η αύξηση των εισφορών για το 2026 θα είναι η τέταρτη διαδοχική χρονιά ανόδου, με αθροιστική αύξηση που προσεγγίζει το 16%, ανάλογα με την αντίστοιχη αύξηση που αποφασίζεται για τις κύριες συντάξεις.

Διαβάστε επίσης Προσωπική διαφορά: Πώς οδηγεί σε αυξήσεις για όλες τις συντάξεις

Παραδείγματα ποσών αν η αύξηση φτάσει στο 2,5%

Εάν τελικά οι εισφορές αυξηθούν κατά 2,5%, στην 1η ασφαλιστική κατηγορία οι εισφορές για τον κλάδο σύνταξης θα διαμορφωθούν στα 250,76 ευρώ, από 244,65 ευρώ που είναι έως τώρα. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε αύξηση 6,11 ευρώ τον μήνα ή 73,32 ευρώ τον χρόνο.

Στο υψηλότερο επίπεδο, στην 6η ασφαλιστική κατηγορία, οι εισφορές θα ανέλθουν στα 675,87 ευρώ, από 659,39 ευρώ που ισχύουν για το 2025. Πρόκειται για αύξηση 16,48 ευρώ τον μήνα ή 197,76 ευρώ σε ετήσια βάση, στοιχείο που δείχνει πώς η ποσοστιαία μεταβολή μεταφράζεται σε διαφορετικό κόστος ανά κατηγορία.

Δείτε εδώ