Συντάξεις χηρείας: Ανατροπή με τις περικοπές – Το νέο σχέδιο

Οι συντάξεις χηρείας παραμένουν χωρίς μειώσεις, καθώς έχει δοθεί άτυπη κατεύθυνση προς τον ΕΦΚΑ να μην εφαρμοστούν οι περικοπές που προβλέπονται από τη νομοθεσία μέχρι να ληφθούν οριστικές αποφάσεις για αλλαγές στο ισχύον πλαίσιο. Η κατεύθυνση αυτή συνδέεται με την προετοιμασία νέας ρύθμισης που θα καθορίσει εκ νέου τον τρόπο υπολογισμού των παροχών λόγω θανάτου.

Η οδηγία προέρχεται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και αφορά σχεδόν όλες τις κατηγορίες συντάξεων χηρείας. Στόχος είναι να παραμείνουν οι συντάξεις στα σημερινά επίπεδα έως ότου αποφασιστεί ποιο από τα επεξεργασμένα σενάρια θα υιοθετηθεί νομοθετικά για το σύνολο των δικαιούχων.

Η οδηγία για «πάγωμα» των μειώσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κατεύθυνση που έχει δοθεί στον ΕΦΚΑ είναι να μην ενεργοποιηθούν οι μειώσεις που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία για τις συντάξεις χηρείας. Η απόφαση αυτή συνδέεται με την πρόθεση αλλαγής του νόμου, η οποία εξετάζεται να προχωρήσει πριν από τις εκλογές ή αμέσως μετά.

Η αναστολή των περικοπών έχει ήδη λειτουργήσει στην πράξη για χρόνια σε δεκάδες χιλιάδες περιπτώσεις. Αρχικά αφορούσε περίπου 60.000 συντάξεις θανάτου από Ταμεία του ιδιωτικού τομέα, ωστόσο πλέον το «πάγωμα» φαίνεται να επεκτείνεται σε πολύ περισσότερες κατηγορίες συνταξιούχων.

Τα σενάρια για τις αλλαγές στις συντάξεις χηρείας

Τα στελέχη του υπουργείου έχουν επεξεργαστεί δύο πιθανά σενάρια για την τροποποίηση των κανόνων που ισχύουν στις συντάξεις λόγω θανάτου. Κοινό στοιχείο και των δύο επιλογών είναι ότι δεν προβλέπεται αναδρομική εφαρμογή μειώσεων για τις περικοπές που δεν εφαρμόστηκαν έως σήμερα.

Με δεδομένο αυτό, θεωρείται ότι δεν υπάρχει λόγος να γίνουν περικοπές στις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν από το 2016 και μετά. Οι συγκεκριμένες συντάξεις, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, θα έπρεπε να ελεγχθούν από το 2019 ώστε να διαπιστωθεί εάν πληρούνται οι προϋποθέσεις για περιορισμό τους από το 70% στο 35% της σύνταξης του θανόντος.

Πώς διαμορφώθηκε το ισχύον πλαίσιο

Το καθεστώς των συντάξεων χηρείας διαμορφώθηκε αρχικά με τον Νόμο 4387/2016. Με βάση εκείνη τη ρύθμιση, η παροχή μειωνόταν στο 50% της σύνταξης του θανόντος και μετά την παρέλευση τριετίας μπορούσε να περιοριστεί στο 25%, εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν ή λάμβανε δική του σύνταξη.

Αργότερα, ο Νόμος 4670/2020 αύξησε το ποσοστό της σύνταξης χηρείας στο 70%. Παρά την αύξηση αυτή, παρέμειναν οι προβλέψεις για περικοπή μετά την τριετία σε περίπτωση εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης, γεγονός που δημιούργησε τον κίνδυνο μείωσης από το 70% στο 35% για μεγάλο αριθμό δικαιούχων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

Συντάξεις Απριλίου: Νωρίτερα οι πληρωμές λόγω της αργίας της 25ης Μαρτίου

Επικουρικές συντάξεις: Πίνακες με τα νέα ποσά

Συντάξεις – Πλασματικά έτη: Δείτε πότε και πώς συμφέρει η εξαγορά τους

Οι περικοπές εφαρμόστηκαν στις αρχές του 2020 για περίπου 7.500 χήρες του Δημοσίου. Όταν επιχειρήθηκε να επεκταθούν σε περίπου 60.000 συντάξεις του ιδιωτικού τομέα, τα ποσά που είχαν αφαιρεθεί επιστράφηκαν άμεσα την επόμενη ημέρα.

Έκτοτε, δεν εφαρμόζονται μειώσεις λόγω εργασίας ή λήψης δεύτερης σύνταξης στις συντάξεις χηρείας που απονέμονται είτε από το Δημόσιο είτε από Ταμεία του ιδιωτικού τομέα. Εξαίρεση αποτελούν οι περίπου 7.500 περιπτώσεις του Δημοσίου όπου οι περικοπές είχαν ήδη επιβληθεί.

Οι συντάξεις χηρείας των αγροτών

Μια από τις σημαντικότερες κατηγορίες που επηρεάζονται από το ισχύον καθεστώς είναι οι συνταξιούχοι του ΟΓΑ που λαμβάνουν και σύνταξη χηρείας. Στις περιπτώσεις αυτές, η νομοθεσία προβλέπει διαφορετικού τύπου περικοπή.

Όταν ένας συνταξιούχος του ΟΓΑ αποκτήσει σύνταξη λόγω θανάτου συζύγου, διακόπτεται η βασική σύνταξη που μπορεί να φτάνει έως περίπου 360 ευρώ για τους παλαιούς ασφαλισμένους. Παραμένει μόνο η ανταποδοτική σύνταξη, η οποία δεν υπερβαίνει περίπου τα 200 ευρώ, ενώ προστίθεται το 70% της σύνταξης του θανόντος.

Μετά την πάροδο τριετίας, το ποσοστό της σύνταξης χηρείας περιορίζεται στο 35%. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο ΕΦΚΑ έχει «παγώσει» τις περικοπές και σε αυτή την κατηγορία.

Υπολογίζεται ότι περίπου 15.000 τέτοιες περιπτώσεις βρίσκονται σήμερα σε αναμονή. Οι μειώσεις δεν εφαρμόζονται, καθώς αναμένεται η τελική επιλογή του σεναρίου που θα οδηγήσει στη νομοθετική ρύθμιση για το σύνολο των συντάξεων χηρείας.

Με πληροφορίες από Ελεύθερο Τύπο