Διπλώματα οδήγησης: Τι αλλάζει στις εξετάσεις και τις διαδικασίες

Τα διπλώματα οδήγησης μπαίνουν στο επίκεντρο ενός νέου ψηφιακού πλαισίου, με στόχο να περιοριστούν η γραφειοκρατία, οι καθυστερήσεις και τα φαινόμενα αδιαφάνειας που συνδέονταν επί χρόνια με κρίσιμες διαδικασίες των υπηρεσιών Μεταφορών.

Οι παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αφορούν τόσο την έκδοση αδειών οδήγησης όσο και τις εξετάσεις υποψηφίων οδηγών, τις μεταβιβάσεις οχημάτων, τις ανανεώσεις και επεκτάσεις διπλωμάτων, αλλά και τη νέα ψηφιακή διαδικασία για τις πινακίδες κυκλοφορίας.

Ψηφιακές αιτήσεις και τέλος στις παλιές διαδικασίες

Η μετάβαση από τις χειρόγραφες συναλλαγές στα ηλεκτρονικά συστήματα αποτελεί βασικό άξονα των αλλαγών. Διαδικασίες που απαιτούσαν φυσική παρουσία, ανταλλαγή εγγράφων και επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στις υπηρεσίες διεκπεραιώνονται πλέον ψηφιακά.

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μεταφορών, έχουν ήδη ολοκληρωθεί περισσότερες από 2,1 εκατομμύρια ψηφιακές αιτήσεις, ενώ καθημερινά κατατίθενται περίπου 8.000 νέα αιτήματα. Η αλλαγή αυτή διευκολύνει πολίτες και επαγγελματίες, ενώ παράλληλα δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο κάθε ενέργεια καταγράφεται ψηφιακά.

Άδειες οδήγησης στο gov.gr Wallet

Μία από τις βασικές παρεμβάσεις αφορά την αυτόματη έκδοση άδειας οδήγησης μετά την επιτυχή πρακτική εξέταση. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων η διαδικασία προχωρά χωρίς χειροκίνητη παρέμβαση υπαλλήλου, καθώς ολοκληρώνεται ηλεκτρονικά.

Ο νέος οδηγός μπορεί να βλέπει το δίπλωμά του στο gov.gr Wallet σε περίπου μία εβδομάδα και στη συνέχεια να παραλαμβάνει και την έντυπη άδεια. Ήδη χιλιάδες άδειες έχουν εκδοθεί μέσω του νέου συστήματος, ενώ στο ίδιο ψηφιακό μοντέλο εντάσσονται και περίπου 40.000 εκκρεμείς άδειες που είχαν συσσωρευτεί από την παλιά έγχαρτη διαδικασία.

Κάμερες, ήχος και QR code στις πρακτικές εξετάσεις

Στις πρακτικές εξετάσεις υποψηφίων οδηγών προβλέπεται πλήρης καταγραφή της διαδικασίας, με στόχο να ενισχυθεί το αδιάβλητο και να μπορεί να ελεγχθεί κάθε στάδιο. Σε κάθε όχημα εξέτασης προβλέπεται η τοποθέτηση κάμερας και συστήματος καταγραφής ήχου, σε συνεργασία με τις σχολές οδήγησης.

Η διαδικασία θα ενεργοποιείται από τον εξεταστή, ο οποίος θα σαρώνει μοναδικό QR code μέσω tablet. Με αυτόν τον τρόπο θα ταυτοποιείται το όχημα και θα ξεκινά η καταγραφή της εξέτασης. Το υλικό θα αρχειοθετείται με συμμόρφωση στον GDPR και στα διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών, ώστε να προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα των υποψηφίων.

Νέο σύστημα για τις θεωρητικές εξετάσεις

Παράλληλα αναπτύσσεται νέο ψηφιακό σύστημα θεωρητικών εξετάσεων, το οποίο θα συγκεντρώνει όλες τις διαδικασίες σε μία ενιαία πλατφόρμα. Μέσω του συστήματος αυτού οι αρμόδιες υπηρεσίες θα έχουν συνολική εικόνα της εξεταστικής διαδικασίας, καλύτερο συντονισμό και άμεση πρόσβαση στα δεδομένα.

Το σύστημα θα διαθέτει προηγμένους μηχανισμούς ταυτοποίησης, αλλά και δυνατότητα στατιστικής παρακολούθησης των αποτελεσμάτων. Η ανάλυση δεδομένων και ο εντοπισμός αποκλίσεων θα μπορούν να αναδείξουν ύποπτα μοτίβα, λειτουργώντας ως εργαλείο εσωτερικού ελέγχου. Η δοκιμαστική λειτουργία έχει ήδη ξεκινήσει στη Διεύθυνση Μεταφορών και Επικοινωνιών του Ηρακλείου και αναμένεται να επεκταθεί στην υπόλοιπη χώρα.

Πώς λειτουργεί η πλατφόρμα καταγγελιών

Ήδη βρίσκεται σε λειτουργία η πλατφόρμα report-diplomata.gov.gr, μέσω της οποίας οι πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν περιστατικά διαφθοράς, χρηματισμού, απαιτήσεις για «φακελάκι», αθέμιτες πρακτικές ή αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

Η καταγγελία μπορεί να γίνει επώνυμα ή ανώνυμα και δεν δημοσιοποιείται. Πρόσβαση στα στοιχεία έχει μόνο εξουσιοδοτημένο προσωπικό. Ο πολίτης που υποβάλλει την αναφορά περιγράφει το περιστατικό μέσα από ιδιωτική φόρμα, καταχωρώντας στοιχεία όπως Περιφέρεια, ημερομηνία, εξεταστικό κέντρο, πρόσωπα που εμπλέκονται, εξεταστή ή σχολή οδηγών.

Από την καταγγελία στον έλεγχο

Η πλατφόρμα αφορά περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει άμεση γνώση ή τεκμηρίωση για γεγονός σχετικό με τη διαδικασία εξέτασης. Σε αυτές περιλαμβάνονται ζήτηση χρημάτων, έμμεση πίεση από εξεταστές, σχολές οδηγών ή μεσάζοντες, φόβος του υποψηφίου ότι δεν θα περάσει χωρίς πληρωμή, καθώς και ανοχή σε πρακτικές που αδικούν τους πολίτες και εκθέτουν τη δημόσια διοίκηση.

Μετά την υποβολή, κάθε καταγγελία αξιολογείται από αρμόδιο εξουσιοδοτημένο προσωπικό. Στη συνέχεια τα στοιχεία διαβιβάζονται αυτόματα προς έλεγχο στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στο Τμήμα Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. και στα αρμόδια υπηρεσιακά όργανα, ώστε να ξεκινήσει η προβλεπόμενη έρευνα.

Ψηφιακή διαδικασία και για τις πινακίδες

Αλλαγές προβλέπονται και στην έκδοση πινακίδων κυκλοφορίας, η οποία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά. Ο πολίτης θα μπορεί να ολοκληρώνει ψηφιακά τη διαδικασία, από την αίτηση και την επιλογή αριθμού κυκλοφορίας μέχρι την πληρωμή των τελών και την παραλαβή των πινακίδων.

Το σύστημα θα αναθέτει αυτόματα την κατασκευή των πινακίδων σε πιστοποιημένο κατασκευαστή, ενώ ο ενδιαφερόμενος θα ενημερώνεται ψηφιακά για κάθε στάδιο έως την παραλαβή των πινακίδων και της άδειας κυκλοφορίας. Με αυτόν τον τρόπο κάθε βήμα θα αποτυπώνεται ηλεκτρονικά, ενισχύοντας την ιχνηλασιμότητα και περιορίζοντας τα περιθώρια αδιαφανών χειρισμών.

Η συνέχεια του ψηφιακού μετασχηματισμού

Η αξιοποίηση της τεχνολογίας ως εργαλείου διαφάνειας βρέθηκε στον πυρήνα των παρεμβάσεων που δρομολογήθηκαν την περίοδο κατά την οποία την πολιτική ευθύνη του τομέα Μεταφορών είχε ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης.

Το πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού συνεχίζει να υλοποιείται και να επεκτείνεται από τη σημερινή πολιτική ηγεσία, υπό τον νέο αναπληρωτή υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα, με στόχο την ταχύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και την αντιμετώπιση χρόνιων φαινομένων διαφθοράς.