ΠΟΣΔΕΠ – Πειθαρχικά στα ΑΕΙ: Όχι στην αυστηροποίηση, σε υπερβολές και γενικεύσεις

Η Ομοσπονδία κάνει λόγο για ρυθμίσεις που δεν ενισχύουν την ασφάλεια στα ΑΕΙ, αλλά αντίθετα εντείνουν τις εντάσεις και προκαλούν αντιδράσεις εντός της ακαδημαϊκής κοινότητας.

Την ίδια στιγμή, η ΠΟΣΔΕΠ επισημαίνει ότι η εφαρμογή γενικευμένων και ασαφών διατάξεων εγκυμονεί κινδύνους για την ελευθερία της έκφρασης και τη λειτουργία του πανεπιστημίου. Υπογραμμίζει πως απαιτείται ισορροπία ανάμεσα στην τήρηση κανόνων και την αποφυγή υπερβολών, τονίζοντας ότι τα επιμέρους περιστατικά πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή, χωρίς οριζόντιες προσεγγίσεις που πλήττουν συνολικά το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Αναλυτικά:

Πειθαρχικά στα ΑΕΙ: όχι στην αυστηροποίηση, σε υπερβολές και γενικεύσεις
Η ΠΟΣΔΕΠ, με απόφαση της Εκτελεστικής Γραμματείας [1] και της Διοικούσας Επιτροπής [2] έχει στηλιτεύσει τις πειθαρχικές διατάξεις του ν.5224/2025, θεωρώντας επαρκές το προϊσχύον θεσμικό πλαίσιο για την ασφάλεια στα ΑΕΙ, το οποίο είχε ήδη τροποποιηθεί περισσότερες από μια φορές από την παρούσα κυβέρνηση. Είχε μάλιστα προβλέψει ότι οι νέες διατάξεις αντί να συμβάλουν στην προστασία του ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, θα πυροδοτήσουν εύλογες αντιδράσεις, όπως και αχρείαστες εντάσεις, καθώς συνιστούν μια επικίνδυνη θεσμική υποβάθμιση και δεν έχουν την αποδοχή της πανεπιστημιακής κοινότητας.

Η ΠΟΣΔΕΠ έχει ζητήσει την κατάργηση των πειθαρχικών και ποινικών διατάξεων που εισήγαγε ο ν.5224 για φοιτητές αλλά και για μέλη ΔΕΠ, που περιλαμβάνουν αυστηρότερες και δυσανάλογες ποινές, υποχρεωτική αναφορά αδικημάτων, διώξεις με νομικά ασαφείς όρους όπως η «διατάραξη λειτουργίας» ή η «ανάρμοστη συμπεριφορά» και με ιδιώνυμα αδικήματα, που επιτρέπουν την αυθαίρετη εφαρμογή τους για την προσβολή θεμιτών κινητοποιήσεων, δημόσιων παρεμβάσεων ή ακόμα και συλλογικών ανακοινώσεων, ποινικοποιώντας έτσι την ελευθερία του λόγου.
Στο πλαίσιο αυτό η ΠΟΣΔΕΠ έχει πάρει θέση και ζήτησε την παύση της ποινικής δίωξης των 38 συλληφθέντων/εισών φοιτητών/τριών του ΑΠΘ, και τη μη άσκηση πειθαρχικών διώξεων, καθώς η κατηγορία της «διατάραξης λειτουργίας υπηρεσίας» είναι αβάσιμη σύμφωνα με τα πραγματικά περιστατικά, τονίζοντας ότι τόσο η σύλληψη για παραβίαση εσωτερικού κανόνα του πανεπιστημίου, όσο και τα βαριά δικονομικά μέσα που ασκήθηκαν, είναι δυσανάλογα και απαράδεκτα [3].

Ωστόσο η ΠΟΣΔΕΠ δεν υιοθετεί μια γενική, απόλυτη και αόριστη θέση «κατά των πειθαρχικών», όπως συχνά προβάλλεται παραπλανητικά. Αντίθετα, αναγνωρίζει την ανάγκη τήρησης των εσωτερικών κανόνων λειτουργίας των πανεπιστημίων και λήψης μέτρων για την αντιμετώπιση τόσο περιστατικών ακαδημαϊκής τάξης, όπως οι αντιγραφές και η λογοκλοπή, όσο και αντιακαδημαϊκών και αντικοινωνικών συμπεριφορών, που ενδέχεται να διώκονται και ποινικά.

Τονίζουμε ότι πολιτιστικές, πολιτικές και συνδικαλιστικές δράσεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πειθαρχικά παραπτώματα αλλά και ότι η φοιτητική ιδιότητα, η ιδιότητα μέλους οποιασδήποτε φοιτητικής παράταξης ή η συνδικαλιστική ιδιότητα δεν συνεπάγονται ασυλία ούτε δικαιολογούν ειδική μεταχείριση σε περίπτωση τέλεσης αδικημάτων.
Θεωρούμε ότι κάθε περιστατικό έντασης εντός των πανεπιστημιακών χώρων παράγεται από διαφορετικές συνθήκες, και συνεπώς πρέπει να αντιμετωπίζεται διακριτά, με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία, και να εξετάζεται με προσοχή στις πραγματικές του διαστάσεις, χωρίς υπερβολές. Τα περιστατικά έντασης καλό είναι να αντιμετωπίζονται πρωτίστως στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής κοινότητας, με πνεύμα κατευνασμού και διάθεση συνεννόησης από όλους τους εμπλεκόμενους.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγονται οι άκριτες γενικεύσεις, οι οποίες μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν στρεβλή εικόνα που πλήττει αδικαιολόγητα το δημόσιο πανεπιστήμιο.