Γιατί θέλουν να ξεριζώσουν την πικροδάφνη από τα σχολεία; Ποιοί αντιδρούν και γιατί

Η πικροδάφνη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας έντονης συζήτησης σχετικά με την παρουσία της σε σχολικούς χώρους και άλλους δημόσιους χώρους όπου συγκεντρώνονται παιδιά. Η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας, που διαβιβάστηκε στα σχολεία μέσω του υπουργείου Παιδείας, επισημαίνει την τοξικότητα του φυτού και προτείνει την απομάκρυνσή του ως προληπτικό μέτρο.

ΔΕΙΤΕ Σχολεία: «Προσωπικό ψηφιακό μαθησιακό προφίλ για κάθε μαθητή έως το εθνικό απολυτήριο»

Η συγκεκριμένη οδηγία προκάλεσε αντιδράσεις από την Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΕΓΕΠ), η οποία χαρακτηρίζει την απόφαση βιαστική και επιστημονικά ατεκμηρίωτη. Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν ανησυχία για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει μια μαζική εκρίζωση του φυτού τόσο στο περιβάλλον όσο και στους δημόσιους πόρους.

Η εγκύκλιος για τους κινδύνους της πικροδάφνης

Σύμφωνα με το έγγραφο του υπουργείου Υγείας, η δηλητηρίαση από πικροδάφνη μπορεί να επηρεάσει διάφορα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το καρδιαγγειακό, το γαστρεντερικό και το νευρικό σύστημα, ενώ μπορεί να προκληθούν επίσης προβλήματα στο δέρμα και στα μάτια.

Οι τοξικές καρδιακές γλυκοσίδες που περιέχονται στο φυτό παρεμβαίνουν στη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς. Σε περιπτώσεις δηλητηρίασης μπορεί να εμφανιστούν καρδιακά συμπτώματα, όπως βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία, ενώ σε σοβαρότερες καταστάσεις ενδέχεται να παρουσιαστούν επικίνδυνες αρρυθμίες που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε καρδιακή ανακοπή, γεγονός που καθιστά αναγκαία την άμεση ιατρική φροντίδα.

ΔΕΙΤΕ Ποιά σχολεία θα παραμείνουν κλειστά μέχρι τις 20 Μαρτίου

Τα συμπτώματα και η εξέλιξη της δηλητηρίασης

Οι γαστρεντερικές διαταραχές αποτελούν επίσης συχνό σύμπτωμα σε περιπτώσεις κατάποσης τμημάτων της πικροδάφνης. Η ναυτία, ο έμετος και η διάρροια εμφανίζονται συχνά λίγο μετά την κατάποση, εξαιτίας της ερεθιστικής δράσης του φυτού στο πεπτικό σύστημα.

Παράλληλα, μπορεί να εμφανιστούν νευρολογικά και δερματολογικά συμπτώματα. Οι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν σύγχυση, υπνηλία ή ακόμη και επιληπτικές κρίσεις, ενώ η επαφή με τον χυμό του φυτού μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό του δέρματος ή δερματίτιδα σε ευαίσθητα άτομα. Η σοβαρότητα της δηλητηρίασης εξαρτάται από τη δόση που προσλαμβάνεται, τον τρόπο έκθεσης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς.

Τα στοιχεία για τα περιστατικά δηλητηρίασης

Οι γεωτεχνικοί επισημαίνουν ότι, παρότι η πικροδάφνη είναι γνωστό ότι διαθέτει τοξικά μέρη, τα περιστατικά δηλητηρίασης που σχετίζονται με αυτήν είναι εξαιρετικά περιορισμένα. Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, από περίπου 22.000 δηλητηριάσεις που καταγράφονται ετησίως σε παιδιά ηλικίας έως 14 ετών, μόνο 78 συνδέονται με μανιτάρια και φυτά.

Από τα περιστατικά αυτά, τα 71 σημειώνονται εντός του σπιτιού, ενώ μόλις τέσσερα αποδίδονται συγκεκριμένα στην πικροδάφνη. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η ΠΕΕΓΕΠ υποστηρίζει ότι δεν προκύπτει τεκμηριωμένη ανάγκη για μια τόσο ριζική απόφαση όπως η μαζική εκρίζωση του φυτού από δημόσιους χώρους.

Οι περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις

Η Ένωση τονίζει ότι η πικροδάφνη είναι πλήρως προσαρμοσμένη στις συνθήκες του ελληνικού περιβάλλοντος και ανταποκρίνεται ιδιαίτερα καλά στις δύσκολες συνθήκες του αστικού χώρου. Πρόκειται για φυτό που απαιτεί ελάχιστη συντήρηση και χρησιμοποιείται ευρέως σε φυτεύσεις σε όλη τη χώρα.

Κατά την άποψη των γεωτεχνικών, η εκρίζωση και αντικατάσταση εκατομμυρίων φυτών θα δημιουργούσε σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τους προϋπολογισμούς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και του κράτους. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η απομάκρυνση ενός τόσο διαδεδομένου είδους θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια αστικού πρασίνου.

Οι διεθνείς δεσμεύσεις και το αστικό πράσινο

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν επίσης ότι ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος θέτει ως στόχο μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050. Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές προβλέπουν ότι έως το 2030 δεν πρέπει να μειωθεί το αστικό πράσινο, αλλά αντίθετα να ενισχυθεί.

Η μαζική εκρίζωση ενός τόσο διαδεδομένου φυτού, σύμφωνα με την ΠΕΕΓΕΠ, θα ερχόταν σε αντίθεση με αυτές τις δεσμεύσεις, καθώς θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση της βλάστησης σε αστικούς χώρους.

Οι προτάσεις για ενημέρωση και εκπαίδευση

Αντί της απομάκρυνσης της πικροδάφνης, η Ένωση προτείνει την εφαρμογή ηπιότερων μέτρων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους όπου συγκεντρώνονται παιδιά, ώστε να υπάρχει πληροφόρηση για τα χαρακτηριστικά του φυτού.

Παράλληλα, προτείνεται η υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για μαθητές, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους στα σχολεία και γονείς, προκειμένου να μπορούν να αναγνωρίζουν τα φυτά που υπάρχουν στους σχολικούς χώρους και να γνωρίζουν τις ιδιότητές τους. Η Ένωση προτείνει επίσης την ορθολογική διαχείριση του φυτικού υλικού, καθώς και τη σύνταξη προδιαγραφών για τη διαμόρφωση σχολικών αυλών, παιδικών χαρών και παιδικών κήπων.

Οι γεωτεχνικοί τονίζουν ότι το πράσινο μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικό εργαλείο για την αναβάθμιση του σχολικού περιβάλλοντος. Με τις κατάλληλες φυτεύσεις, η σχολική αυλή μπορεί να μετατραπεί από έναν αποστειρωμένο χώρο σε ένα ζωντανό οικοσύστημα και ταυτόχρονα σε ένα δυναμικό εκπαιδευτικό εργαλείο για τα παιδιά.