Εξετάσεις PISA: Γιατί οι εκπαιδευτικοί αντιδρούν στη διαδικασία

Οι εξετάσεις τύπου PISA πραγματοποιούνται την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026 για τέταρτη φορά πιλοτικά στην Ελλάδα, στα μαθήματα της Γλώσσας και των Μαθηματικών, με τη συμμετοχή μαθητών και μαθητριών της Στ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου σε 600 σχολεία της χώρας.

Εκπαιδευτικοί και πιο συγκεκριμένα η ΕΛΜΕ Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στη διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι δεν στοχεύει στην ουσιαστική αναβάθμιση της εκπαίδευσης, αλλά στην κατηγοριοποίηση σχολείων, εκπαιδευτικών και μαθητών. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι εξετάσεις μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για σχολεία πολλών ταχυτήτων, με συνέπειες στη χρηματοδότηση, στην κατανομή προσωπικού και στη φοίτηση των μαθητών.

Στο κείμενο διατυπώνεται κάλεσμα σε εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές να αντιδράσουν συλλογικά, με αίτημα την ακύρωση της «ελληνικής PISA» και την ενίσχυση του δημόσιου σχολείου με σύγχρονες υποδομές, μόνιμο προσωπικό, λιγότερους μαθητές ανά τμήμα και ουσιαστική στήριξη όλων των μαθησιακών αναγκών.

Για τις αντιεκπαιδευτικές εξετάσεις τύπου PISΑ –  Αντιστεκόμαστε συλλογικά στην κατηγοριοποίηση των σχολείων μας, τα αντιεκπαιδευτικά τους σχέδια θα μείνουν στα χαρτιά!

Την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026 πραγματοποιείται για τέταρτη φορά πιλοτικά στην Ελλάδα  ο “ελληνικός διαγωνισμός PISA” στα μαθήματα της Γλώσσας και των Μαθηματικών, με τη συμμετοχή μαθητ(ρι)ών της Στ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου, σε 600 σχολεία σε όλη τη χώρα, μεταξύ των οποίων και τo Γυμνάσιο Μύρινας.

Το Υπουργείο Παιδείας συνεχίζει ανερυθρίαστα στον ίδιο αντιεκπαιδευτικό δρόμο, με την “προσδοκία” ότι η διαδικασία αυτή θα γενικευτεί, συμπεριλαμβάνοντας τελικά το σύνολο των σχολείων της χώρας. Απώτερος σκοπός τους δεν είναι άλλος από την “αξιοποίηση” των εξετάσεων αυτών ως “δείκτη” και εργαλείο κατάταξης και κατηγοριοποίησης των σχολείων σε “καλά”, “μέτρια” και “κακά”, ανοίγοντας τον δρόμο για σχολεία πολλών ταχυτήτων, με άμεσες συνέπειες στην εγγραφή και μετακίνηση μαθητών, στην κατανομή προσωπικού και στη χρηματοδότηση. Και φυσικά, τα σχολεία που θα στιγματίζονται ως “χαμηλής επίδοσης”, αντί να στηριχθούν ουσιαστικά από την Πολιτεία, θα οδηγούνται σε περαιτέρω υποβάθμιση.

Άλλωστε, οι εξετάσεις αυτές πραγματοποιούνται εδώ και 3 χρόνια, άρα κάποια συμπεράσματα θα έπρέπε να έχουν βγει από το Υπουργείο και το ΙΕΠ. Σίγουρα, λοιπόν, θα είναι σε θέση το Υπουργείο να μας ενημερώσει για τα αποτελέσματα και τις παρεμβάσεις στις οποίες προχώρησε, με βάση τις εξετάσεις της «ελληνικής Pisa»! Το κάνει;

ΌΧΙ! Το ενδιαφέρον του Υπουργείου για την ποιότητα της εκπαίδευσης είναι εντελώς προσχηματικό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Γυμνασίου Μύρινας, το οποίο συγκαταλέγεται στα επιλεγμένα για την “ελληνική Πίζα” σχολεία. Μιλάμε για ένα σχολείο που αντιμετωπίζει σοβαρά κτιριακά προβλήματα και ελλείψεις υποδομών, ενώ το παλιό κτίριο του Γυμνασίου κυριολεκτικά ρημάζει τα τελευταία 12 χρόνια μετά το σεισμό του 2014, χωρίς η Πολιτεία να έχει κάνει απολύτως τίποτα για την αποκατάστασή του. Όλα αυτά τα γνωρίζουν, βέβαια, οι διοικούντες την Εκπαίδευση, αλλά προφανώς δεν τους ενδιαφέρει!

Οι εξετάσεις αυτές δεν είναι κάτι καινούριο. Διεξάγονται για 4η συνεχόμενη χρονιά, παρά τις αντιδράσεις εκπαιδευτικών, γονιών και μαθητών, που κάθε φορά αποκαλύπτουν τις πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης. Η πραγματική στόχευση των εξετάσεων αυτών είναι να χρησιμοποιηθούν για την «αξιολόγηση» – αποτίμηση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος έτσι ώστε να προωθηθούν πιο γρήγορα όλοι οι αντιεκπαιδευτικοί σχεδιασμοί (κατηγοριοποίηση σχολείων, εκπ/κων, μαθητών, «εθνικό απολυτήριο», προώθηση δεξιοτήτων κ.λ.π)
Μέσω του διαγωνισμού της «ελληνικής PISA», ο οποίος λειτουργεί συμπληρωματικά στο αντιδραστικό νομοθετικό πλαίσιο της «εσωτερικής, εξωτερικής και ατομικής αξιολόγησης», η κυβέρνηση και το Υπουργείο Παιδείας επιχειρούν:

Εκπαιδευτικοί για Εξετάσεις PISA: «Δεν θέλουμε σχολείο τυποποίησης και ανταγωνισμού»

• να μεταβιβάσουν τις ολέθριες συνέπειες των δικών τους πολιτικών στην εκπαίδευση σε εκπαιδευτικούς, μαθητές, γονείς.
• να προωθήσουν τη λογική των δεξιοτήτων αντί της ουσιαστικής – δημιουργικής γνώσης. (Για παράδειγμα, η επιτυχία μιας χώρας στο διαγωνισμό προϋποθέτει οι μαθητές της να γνωρίζουν τη Γλώσσα αποκλειστικά ως μέσο επικοινωνίας, να έχουν διδαχτεί από τα μαθηματικά κυρίως μεθόδους επίλυσης πρακτικών μόνο προβλημάτων, να μένουν στην επιφανειακή γνώση των φυσικών φαινομένων κτλ.)
• να αποτελέσουν τα σταθμισμένα τεστ και οι επιδόσεις των μαθητών σε αυτά, μετρήσιμα μεγέθη της εκπαιδευτικής διαδικασίας που σε συνδυασμό με την αξιολόγηση θα οδηγήσουν σε απόλυτη κατηγοριοποίηση των σχολικών μονάδων, των εκπαιδευτικών και των μαθητών.
Αντίστοιχα παραδείγματα διαγωνισμών και εξετάσεων που αποτιμούν τα εκπαιδευτικά συστήματα έχουμε και διεθνώς, με κοινό μεταξύ τους χαρακτηριστικό τις τραγικές συνέπειες κυρίως για τα παιδιά των φτωχότερων λαϊκών στρωμάτων.

Η διεθνής πείρα έχει αποδείξει ότι τέτοιοι διαγωνισμοί οδήγησαν σε συγχωνεύσεις και κλείσιμο σχολικών μονάδων, σε απολύσεις εκπαιδευτικών, σε διαχωρισμό των μαθητών και διοχέτευση αυτών που προέρχονται από εργατικές-λαϊκές οικογένειες σε σχολεία υποβαθμισμένα. Σε όλες τις χώρες που εφαρμόστηκαν αντίστοιχοι διαγωνισμοί, όχι μόνο δεν περιορίστηκαν οι ταξικές ανισότητες και δεν βελτιώθηκαν τα εκπαιδευτικά συστήματα, αλλά τα προβλήματα εντάθηκαν ακόμα περισσότερο (π.χ Γαλλία, Αγγλία κλπ).
Είναι σαφές ότι οι εξετάσεις αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο Κυβέρνησης και Υπουργείου Παιδείας για την επιβολή της αξιολόγησης – κατηγοριοποίησης συνολικά στην εκπαίδευση.

Η παταγώδης αποτυχία τους να πείσουν τον οποιονδήποτε, τους έχει οδηγήσει στον δρόμο του αυταρχισμού και της επιβολής, σέρνοντας τους εκπαιδευτικούς για πολλοστή φορά στα δικαστήρια, στα πειθαρχικά και σε δυνητικές αργίες, όχι μόνο λόγω της συμμετοχής τους στην Απεργία – Αποχή, αλλά απλά επειδή είπαν τη γνώμη τους, ή επειδή ανέδειξαν τις ελλείψεις του Υπουργείου στα σχολεία.

Οι εξετάσεις έρχονται, την ώρα που η Κυβέρνηση επιχειρεί να άρει τη μονιμότητα, εντείνοντας ακόμα περισσότερο το κλίμα τρομοκρατίας και αυταρχισμού απέναντι στους εκπαιδευτικούς! Την ώρα που η Κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει εξαπολύσει μια ολομέτωπη επίθεση στη Δημόσια Εκπαίδευση, με το Εθνικό Απολυτήριο, το πολλαπλό βιβλίο, την αναθεώρηση του άρθρου 16! Τα αποτελέσματα των εξετάσεων της “ελληνικής PISA” προβάλλονται ως άλλοθι για την “αναγκαιότητα της επιβολής αντιδραστικών – αντιεκπαιδευτικών αναπροσαρμογών”. Αξιοποιούνται ως εργαλεία δυσφήμισης του έργου των εκπαιδευτικών και του δημόσιου σχολείου.

Ταυτόχρονα, η Κυβέρνηση δεν υλοποιεί ούτε ένα μέτρο που μπορεί πραγματικά να αναβαθμίσει το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Αιτήματα που χρόνια τώρα ο κλάδος αναδεικνύει, όπως η κατάσταση της σχολικής στέγης και των υποδομών, ο αριθμός των μαθητών ανά τάξη, η κάλυψη των αναγκών με μόνιμο προσωπικό ώστε να σταματήσει η αθλιότητα της αναπλήρωσης, η κάλυψη όλων των μαθητών που έχουν ανάγκη από παράλληλη στήριξη, ψυχολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί σε όλα τα σχολεία, ειδικά μετά την όξυνση των προβλημάτων που κληρονομήσαμε από την πανδημία και την τραγική διαχείριση των κλειστών σχολείων, αλλά και ζητήματα που έχουν να κάνουν με το ίδιο το περιεχόμενο του σχολείου, τα αναλυτικά προγράμματα και τα σχολικά βιβλία.

Ελληνική PISA 2026: Το ΦΕΚ με τη ρύθμιση θεμάτων –  Εποπτεία, Οργάνωση, Συντονισμός

Είναι φανερό ότι κανένα εκπαιδευτικό σύστημα δε μπορεί να βελτιωθεί αν δεν ικανοποιούνται αυτά που χρόνια τώρα διεκδικούν εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές. Είμαστε κάθετα αντίθετοι σε εξετάσεις που χρησιμοποιούνται για να διαχωρίζονται οι μαθητές σε παιδιά και αποπαίδια, δε θέλουμε ένα σχολείο υποβαθμισμένο για τα παιδιά των λαϊκών οικογενειών, ένα σχολείο που θα σηκώνει τεράστια εμπόδια απέναντι σε αυτά τα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν. Θέλουμε ένα σχολείο που να μορφώνει ολόπλευρα όλους τους μαθητές, να τους βοηθά να συγκροτήσουν την προσωπικότητά τους, να τους δίνει τη δυνατότητα να αναπτύξουν τα ταλέντα τους και να σπουδάσουν, όσοι το επιθυμούν, ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση της οικογένειάς τους.

Αυτό το σχολείο, το σχολείο που δικαιούμαστε εμείς και οι μαθητές μας, είναι εκ διαμέτρου αντίθετο με την πολιτική της κυβέρνησης, τους σχεδιασμούς της ΕΕ, που αδιαλείπτως έχουν υπηρετήσει όλες οι κυβερνήσεις, τις βέλτιστες πρακτικές του ΟΟΣΑ, αλλά και τα εργαλεία που χρησιμοποιούν, όπως η λεγόμενη αξιολόγηση και οι εξετάσεις τύπου PISA.

• Εδώ και τώρα απαιτούμε από το ΥΠΑΙΘ να σταματήσει κάθε διαδικασία που σχετίζεται με τη λεγόμενη «ελληνική PISA».
• Καλούμε όλους τους ΣΕΠΕ και τις ΕΛΜΕ, να καταδικάσουν αυτούς τους σχεδιασμούς, να ενημερώσουν τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και τους μαθητές για τις πραγματικές τους στοχεύσεις.
• Τα Δ.Σ. ΔΟΕ και ΟΛΜΕ οφείλουν να καταδικάσουν την πολιτική του ΥΠΑΙΘ και να αναλάβουν την ευθύνη ώστε, με συλλογικό και συντονισμένο τρόπο, να ακυρωθεί στην πράξη, πανελλαδικά, η εφαρμογή της «ελληνικής PISA». Να καλύψουν όλους τους συναδέλφους που τα σχολεία τους έχουν επιλεγεί για αυτές τις εξετάσεις, να μη συμμετέχουν με κάθε τρόπο. Να προκηρύξουν 3ωρη πανελλαδική στάση εργασίας που θα αξιοποιηθεί για τις ώρες διεξαγωγής των εξετάσεων.
• Η «υποχρεωτικότητα» που επικαλείται το ΥΠΑΙΘ έχει ως μόνο στόχο να εκφοβίσει! Δεν υπάρχει καμία συνέπεια για τα παιδιά αν δεν συμμετέχουν στο διαγωνισμό.

Εκπαιδευτικοί για εξετάσεις PISA: Αντιστεκόμαστε συλλογικά στην κατηγοριοποίηση των σχολείων μας, τα αντιεκπαιδευτικά τους σχέδια θα μείνουν στα χαρτιά