Εκπαιδευτικοί: Πόσα χρήματα χάνουν κάθε μήνα λόγω ακρίβειας

Οι καθαροί μισθοί των εκπαιδευτικών, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις των τελευταίων ετών, αποδεικνύεται ότι έχουν υποστεί σημαντική διάβρωση στην πραγματική τους αξία λόγω της ακρίβειας. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία και τους πίνακες επιμέλειας του Πάνου Ντούλα,  καθηγητή Αγγλικής – Κοινωνικών Επιστημών, που απέστειλε στο ipaidia.gr ο μέσος καθαρός μισθός διαμορφώνεται περίπου στα 1.216 ευρώ τον μήνα το 2026, ωστόσο το ποσό αυτό δεν αντανακλά την ίδια αγοραστική δύναμη με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς ο πληθωρισμός έχει μειώσει αισθητά την αξία του χρήματος.

Η σύγκριση με το 2019 αναδεικνύει το πραγματικό μέγεθος της απώλειας: με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, το χρήμα έχει χάσει περίπου το 21% της αξίας του μέσα σε επτά χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι για να διατηρήσουν οι εκπαιδευτικοί το ίδιο επίπεδο διαβίωσης με τότε, θα έπρεπε οι σημερινοί μισθοί να είναι αυξημένοι κατά αντίστοιχο ποσοστό. Στην πράξη, όμως, οι αποδοχές υπολείπονται, οδηγώντας σε σταθερή μείωση της αγοραστικής δύναμης.

Η ανάλυση δείχνει ότι οι απώλειες φτάνουν κατά μέσο όρο τα 128 ευρώ καθαρά τον μήνα, με το εύρος να κυμαίνεται από περίπου 72 ευρώ για τα χαμηλότερα μισθολογικά κλιμάκια έως και 182 ευρώ για τα υψηλότερα. Με βάση αυτά τα δεδομένα, προκύπτει ότι μια ουσιαστική αύξηση αποδοχών θα πρέπει να ξεκινά τουλάχιστον από αυτό το επίπεδο, προκειμένου να καλυφθούν οι απώλειες της τελευταίας επταετίας και να αποκατασταθεί η πραγματική αγοραστική δύναμη των εκπαιδευτικών

Τι αύξηση θα έπρεπε να πάρουν οι εκπαιδευτικοί τον Απρίλη για να αναπληρώσουν όσα έχασαν από την ακρίβεια την τελευταία 7ετία;

Μετά τις τελευταίες, πενιχρές για τους περισσότερους, μειώσεις άμεσης φορολογίας, από 01/01/2026 οι καθαροί μισθοί των Ελλήνων εκπαιδευτικών έχουν διαμορφωθεί ως εξής για τη γενική κατηγορία:

Ο μέσος όρος των Μισθολογικών Κλιμακίων (Μ.Κ.) κυμαίνεται, λοιπόν, περίπου στα 1.216 ευρώ καθαρά τον μήνα.
Ωστόσο, τα 1.216 ευρώ του 2026 δεν είναι τα ίδια με τα 1.216 ευρώ πριν από 5 ή 10 ή 20 χρόνια λόγω πληθωρισμού. Το χρήμα έχει χάσει την αξία του αρκετά, κάτι που βιώνουν όλοι στην καθημερινότητά τους. Πόση είναι αυτή η απώλεια;

Εκπαιδευτικοί: Το «τζάμπα» ζει και βασιλεύει… Καθηλωμένοι οι μισθοί
Για να μετρήσει κανείς την απώλεια λόγω πληθωρισμού, πρέπει να ανατρέξει στα αρχεία της ΕΛΣΤΑΤ και συγκεκριμένα στον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή ). Αυτός είναι ένας δείκτης που δείχνει στην πράξη πόσο έχει χάσει την αξία του το χρήμα κάθε μήνα του κάθε έτους που περνάει. Στον παρακάτω Πίνακα φαίνεται ο Δείκτης αυτός για τα έτη που μας ενδιαφέρουν:

Ο τρόπος που λειτουργεί ο Δείκτης έχει ως εξής: αν χρειαζόταν κάποιος πχ 100 ευρώ για να αγοράσει το τάδε πακέτο προϊόντων και υπηρεσιών το 2020, πόσα χρειάζεται πχ το 2022; Με βάση τον Πίνακα, βλέπουμε ότι για τα ίδια ακριβώς προϊόντα κι υπηρεσίες που το 2020 αγοράζαμε με 100 ευρώ, το έτος 2022 θα χρειαζόμασταν 110,99 ευρώ. Δηλαδή, το χρήμα είχε χάσει την αξία του κατά 10,99% μέσα σε 2 χρόνια (2020 με 2022). Αυτό συμβαίνει λόγω του πληθωρισμού ή όπως το λέμε αλλιώς, της ακρίβειας.

Τι μας δείχνει, λοιπόν, ο παραπάνω Πίνακας; Βλέπουμε ότι για τα ίδια προϊόντα που το 2020 χρειαζόμασταν 100 ευρώ, το προηγούμενο έτος 2019 τον μήνα Ιούλη θα χρειαζόμασταν 100,44 (δηλαδή θα χρειαζόμασταν περισσότερα χρήματα το προηγούμενο έτος, προφανώς λόγω πανδημίας το 2020).

Φέτος, το έτος 2026, τον Φλεβάρη, πόσα θα χρειαζόμασταν; Το 2026 λοιπόν τον Φλεβάρη θα χρειαζόμασταν 121,72 ευρώ για να αγοράσουμε τα ίδια πράγματα. Επομένως, το χρήμα του έχει χάσει την αξία του από το 2020 κατά 21,72%.
Για να βρούμε, λοιπόν, πόσα λεφτά του 2026 αντιστοιχούν σε λεφτά του 2019, αρκεί να κάνουμε τη διαίρεση του δείκτη του Φλεβάρη 2026 (δηλ 121,72) με τον δείκτη του Ιούλη 2019 (δηλ 100,44). Αν κάνουμε αυτήν τη διαίρεση, μας προκύπτει το εξής πηλίκο: 1,21. Τι σημαίνει αυτό; Ότι το χρήμα έχει χάσει κατά 21% την αξία του την τελευταία επταετία. 1.000 ευρώ του 2019 αντιστοιχούν δηλαδή σε 1.210 ευρώ το 2026. Αν κάποιος δηλαδή ήθελε να διατηρήσει ίδια την αγοραστική του δύναμη φέτος σε σχέση με το 2019, θα έπρεπε να παίρνει 21% επιπλέον χρήματα καθαρά. Ισχύει αυτό άραγε για τους εκπαιδευτικούς;

Σχολεία: Εκπαιδευτικοί αντιμέτωποι με απειλές, πιέσεις και δημόσια διαπόμπευση
Στον παρακάτω Πίνακα, παρατίθενται τα καθαρά ποσά που έπαιρνε ένας εκπαιδευτικός, ανάλογα με το Μισθολογικό Κλιμάκιο (ΜΚ) του, τον Ιούλη του 2019, σε ονομαστικές τιμές του 2019:

Για να μπορέσουμε, όμως, να κάνουμε τη σωστή αντιπαραβολή με τους σημερινούς μισθούς, θα πρέπει να πολλαπλασιάσουμε αυτά τα ποσά του 2019 με το 1,21 ώστε να διαπιστώσουμε σε τι ποσά αντιστοιχούν σε τωρινές τρέχουσες τιμές του Φλεβάρη 2026. Αν πολλαπλασιάσουμε, λοιπόν, τις ονομαστικές τιμές των μισθών των εκπαιδευτικών τον Ιούλη του 2019 με το 1,21 (που δείχνει τι απώλεια έχει υπάρξει σε καθαρή αγοραστική δύναμη), τότε προκύπτουν τα εξής ποσά:

Τι μας λέει λοιπόν ο παραπάνω Πίνακας; Ότι ένας εκπαιδευτικός τον Ιούλη του 2019 στο ΜΚ1 έπαιρνε 717,2 ευρώ καθαρά. Με αυτά τα λεφτά σήμερα όμως δεν θα αγόραζε τα ίδια πράγματα. Θα χρειαζόταν 717,2 * 1,21 = 867,8 ευρώ τον μήνα καθαρά σήμερα για να αγοράσει τα ίδια πράγματα. Πράγματι, στην τελευταία στήλη του παραπάνω Πίνακα βρίσκονται οι καθαροί μισθοί του 2019 αλλά πολλαπλασιασμένοι επί 1,21 ώστε να καταλάβουμε στην πραγματικότητα πόσα λεφτά έπαιρναν το 2019 οι εκπαιδευτικοί εκφρασμένα όμως σε σημερινά τρέχοντα λεφτά, στις τιμές δηλ του 2026.
Παίρνει λοιπόν όντως 867,8 ευρώ τον μήνα καθαρά σήμερα ο εκπαιδευτικός ΜΚ1; Για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε πόσα παίρνουμε σήμερα και πόσα θα έπρεπε να παίρνουμε σήμερα για να έχουμε την ίδια αγοραστική δύναμη με το 2019, αρκεί να τοποθετήσουμε δίπλα τους μισθούς του 2019 πολλαπλασιασμένους επί 1,21 με τους σημερινούς πραγματικούς καθαρούς μισθούς. Ο παρακάτω Πίνακας δείχνει ακριβώς αυτό:

Όπως παρατηρούμε στον Πίνακα και στα παρακάτω Διαγράμματα, ο εκπαιδευτικός ΜΚ1 θα έπρεπε να παίρνει 867,8 ευρώ σήμερα για να μπορεί να αγοράσει τα ίδια πράγματα που μπορούσε να αγοράσει το 2019. Ωστόσο, αντί για 867,8 ευρώ σήμερα παίρνει 795,5 ευρώ καθαρά τον μήνα, παίρνει δηλαδή 72,3 λιγότερα κάθε μήνα από όσα έπρεπε να παίρνει αν οι μισθοί είχαν διατηρήσει την αγοραστική τους αξία. Μάλιστα, αν δούμε όλο τον Πίνακα, θα παρατηρήσουμε ότι τα ποσά των απωλειών είναι ακόμη μεγαλύτερα για τα υπόλοιπα ΜΚ: ξεκινάνε οι απώλειες από -72,3 ευρώ τον μήνα λιγότερα για το αρχικό ΜΚ1 και φτάνουν τα -181,6 ευρώ τον μήνα λιγότερα για το καταληκτικό ΜΚ19. Κατά μέσο όρο, οι εκπαιδευτικοί τώρα χάνουν περίπου 128 ευρώ τον μήνα σε αγοραστική αξία δηλαδή σε σχέση με όσα θα έπρεπε να παίρνουν αν ήθελαν να έχουν την ίδια αγοραστική δύναμη με το 2019. Τα Διαγράμματα παρακάτω αποτυπώνουν τα ίδια ποσά του Πίνακα με πιο παραστατικό τρόπο:

Με άλλα λόγια, για να μπορέσουν οι εκπαιδευτικοί να έχουν την ίδια αγοραστική δύναμη στον μισθό τους αυτήν τη στιγμή, θα πρέπει η αύξηση του ερχόμενου Απρίλη να είναι κατά μέσο όρο τουλάχιστον 128 ευρώ καθαρά, από +72 ευρώ καθαρά για τον νεοδιόριστο μέχρι +182 ευρώ καθαρά για τον καταληκτικό μισθό στο ΜΚ19, κάθε μήνα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι όλα αυτά τα ποσά δεν λαμβάνουν υπόψη ούτε τις προηγούμενες τεράστιες μειώσεις των μνημονιακών ετών ούτε την περικοπή Δώρων ούτε καν τον τωρινό Πόλεμο Ισραήλ/ΗΠΑ – Ιράν.

Συμπέρασμα: ο καθαρός μισθός των εκπαιδευτικών, παρότι ονομαστικά έχει αυξηθεί, υπολογίζεται ότι λόγω του πληθωρισμού που έχει διαβρώσει το 21% της αξίας των χρημάτων στην Ελλάδα μέσα σε 7 χρόνια, έχει χάσει (και συνεχίζει κάθε μήνα να χάνει) κατά μέσο όρο 128 ευρώ καθαρά τον μήνα σε πραγματική αγοραστική δύναμη. Επομένως, οποιαδήποτε αύξηση θα πρέπει κατ’ αρχάς να ξεκινάει τουλάχιστον από αυτό το ποσό των 128 ευρώ τον μήνα καθαρά (περίπου δηλαδή 10% αύξηση), με στόχο να επανέλθουμε σε αγοραστική δύναμη του 2019 και στη συνέχεια να δοθούν αντίστοιχα πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις και Δώρα ώστε να επανέλθει η αγοραστική δύναμη των εκπαιδευτικών σε προμνημονιακά επίπεδα.

Μέχρι τότε, με όρους μισθολογικούς τουλάχιστον, ουσιαστική αναίρεση του Μνημονίου όχι απλά δεν έχει γίνει αλλά στην πραγματικότητα, σε πραγματική αγοραστική δύναμη δηλαδή, οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται σε χειρότερη θέση από ότι ακόμη και τα χρόνια του Μνημονίου: τα λεφτά μπορεί να φαίνονται περισσότερα αλλά αγοράζουν λιγότερα πράγματα από ότι τότε. Όλα αυτά μπορούμε να τα συνοψίσουμε στα εξής αιτήματα:
• Αύξηση τουλάχιστον 10% στις καθαρές αποδοχές άμεσα ώστε να αναπληρωθούν οι απώλειες των τελευταίων 7 ετών.
• Καθιέρωση μηχανισμού αναπλήρωσης απωλειών λόγω ακρίβειας (πχ ΑΤΑ – Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή).
• Επαναφορά κλεμμένου κλιμακίου ετών 2016 και 2017.
• Κατάργηση μνημονιακής κράτησης 2% «υπέρ ανεργίας».
• 1.200 ευρώ στον νεοδιόριστο καθαρά κι αντίστοιχες αυξήσεις σε όλα τα κλιμάκια.
• Επαναφορά Δώρων.
• Επαναφορά επιδομάτων Εξωδιδακτικής Απασχόλησης, Διδακτικής Προετοιμασίας, Ειδικής Αγωγής.
• Στήριξη στον νεοδιόριστο και στον αναπληρωτή εκπαιδευτικό με παροχή φθηνής στέγασης και σίτισης.
• Προσιτή ιατρική – οδοντιατρική – φαρμακευτική κάλυψη.

Άδεια ανατροφής τέκνου: Τι αλλάζει για τους εκπαιδευτικούς μετά τις δικαστικές αποφάσεις