Καθαρισμός οικοπέδων: Προθεσμίες, δήλωση και κυρώσεις για μη συμμόρφωση

Η λέξη-κλειδί υποχρεωτικός καθαρισμός οικοπέδων βρίσκεται στο επίκεντρο των μέτρων που τίθενται σε εφαρμογή από την 1η Απριλίου 2026, στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την ενίσχυση της αντιπυρικής προστασίας. Η διαδικασία αφορά το σύνολο των ακάλυπτων χώρων, με βασικό στόχο τον περιορισμό των κινδύνων ανάφλεξης και εξάπλωσης πυρκαγιών κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου.

Παράλληλα, ενεργοποιείται συγκεκριμένο πλαίσιο υποχρεώσεων για τους πολίτες, το οποίο συνοδεύεται από αυστηρά χρονοδιαγράμματα και ελέγχους. Οι αρμόδιοι φορείς, σε συνεργασία με τους δήμους, προετοιμάζονται για την εφαρμογή των μέτρων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη.

Ποιοι υποχρεούνται σε καθαρισμό και σε ποιες περιοχές

Η υποχρέωση καθαρισμού αφορά ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές και υπομισθωτές οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων. Οι ρυθμίσεις καλύπτουν εκτάσεις εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλης, περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς σχέδιο, καθώς και ζώνες σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια αυτά, εφόσον υπάρχει σχετική ενημέρωση από τη δασική υπηρεσία.

Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται επίσης εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα που δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Αντίθετα, εξαιρούνται οι περιποιημένοι κήποι και οι φυτεμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων σε κατοικίες και πολυκατοικίες.

Ακαθάριστα οικόπεδα: Τι αλλάζει από φέτος

Προθεσμίες και διάρκεια υποχρεώσεων

Οι εργασίες καθαρισμού πρέπει να ολοκληρωθούν από την 1η Απριλίου έως τη 15η Ιουνίου 2026. Ωστόσο, η υποχρέωση δεν περιορίζεται μόνο σε αυτή την περίοδο, καθώς οι χώροι πρέπει να παραμένουν καθαροί έως και την ολοκλήρωση της αντιπυρικής περιόδου στις 31 Οκτωβρίου 2026.

Η αντιπυρική περίοδος εκτείνεται από την 1η Μαΐου έως την 31η Οκτωβρίου, διάστημα κατά το οποίο αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος πυρκαγιών. Για τον λόγο αυτό, προβλέπεται συνεχής επιτήρηση της κατάστασης των οικοπέδων.

Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός οικοπέδων

Οι παρεμβάσεις που απαιτούνται δεν περιορίζονται στην απλή απομάκρυνση χόρτων. Περιλαμβάνουν την κοπή και απομάκρυνση ξερών ή σπασμένων δέντρων και κλαδιών, ιδίως όταν βρίσκονται κοντά σε κτίσματα, καθώς και την απομάκρυνση κάθε είδους καύσιμης ύλης όπως φύλλα και ξερά υπολείμματα.

Νέοι κανόνες για τον καθαρισμό οικοπέδων: Δείτε τι αλλάζει

Επιπλέον, απαιτείται αποκλάδωση των δέντρων, με αύξηση του ύψους της κόμης, καθώς και αραίωση της θαμνώδους βλάστησης. Στο πλαίσιο των μέτρων εντάσσεται και η απομάκρυνση εγκαταλελειμμένων εύφλεκτων υλικών ή απορριμμάτων, τα οποία πρέπει να συλλέγονται και να μεταφέρονται με ασφαλή τρόπο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σωστή διαχείριση των υπολειμμάτων. Απαγορεύεται η απόρριψή τους σε κοινόχρηστους χώρους ή η ανάμειξή τους με οικιακά απορρίμματα, ενώ η διάθεσή τους πρέπει να γίνεται αποκλειστικά σε αδειοδοτημένους αποδέκτες.

Η ηλεκτρονική δήλωση καθαρισμού

Η συμμόρφωση των ιδιοκτητών δεν εξαντλείται στον καθαρισμό των χώρων, καθώς απαιτείται και η υποβολή σχετικής δήλωσης. Η διαδικασία πραγματοποιείται υποχρεωτικά έως τις 15 Ιουνίου μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Η πλατφόρμα τίθεται σε λειτουργία από την 1η Απριλίου και δίνει τη δυνατότητα τόσο υποβολής δηλώσεων όσο και καταγγελιών. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται ο έλεγχος και η παρακολούθηση της εφαρμογής των μέτρων.

Έλεγχοι, κυρώσεις και πρόστιμα

Μετά τη λήξη της προθεσμίας, οι δήμοι και η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα προχωρούν σε ελέγχους, ενώ σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης προβλέπεται αυτεπάγγελτος καθαρισμός των οικοπέδων. Παράλληλα, επιβάλλονται διοικητικές κυρώσεις σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.

Ειδικότερα, σε περιπτώσεις όπου έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση, επιβάλλεται πρόστιμο ύψους 1.000 ευρώ. Επιπλέον, σε περιπτώσεις ψευδούς δήλωσης εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις από τη σχετική υπουργική απόφαση.

Παρεμβάσεις δήμων και μέτρα πρόληψης

Σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, αρκετοί δήμοι έχουν ήδη κινητοποιηθεί ενόψει της αντιπυρικής περιόδου. Ο Δήμος Αγίας Παρασκευής καλεί τους πολίτες να ολοκληρώσουν έγκαιρα τον καθαρισμό των ιδιοκτησιών τους, δίνοντας έμφαση στην απομάκρυνση κάθε επικίνδυνης ύλης.

Ταυτόχρονα, προγραμματίζεται εντατικοποίηση των προληπτικών παρεμβάσεων σε δημόσιους χώρους, με καθαρισμούς και αποψιλώσεις, με βασική προτεραιότητα την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της περιουσίας.