Σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο προωθεί το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας μέσω του νέου νομοσχεδίου με τίτλο «Ενεργή Μάχη». Κεντρικό σημείο των παρεμβάσεων αποτελεί η αναμόρφωση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, το οποίο μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο παρακολούθησης και ελέγχου.

Στόχος του υπουργείου είναι το Μητρώο να μην περιορίζεται απλώς στην καταγραφή των υποχρεώσεων των πολιτών κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά να συνδέεται άμεσα με τη διαδικασία υποβολής δηλώσεων, τη διενέργεια ελέγχων και την εφαρμογή παρεμβάσεων όπου απαιτείται. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται μια πιο οργανωμένη και αποτελεσματική προσέγγιση στην πρόληψη των πυρκαγιών.

Παράλληλα, προβλέπεται παράταση της προθεσμίας τόσο για τον καθαρισμό των οικοπέδων όσο και για την υποβολή της σχετικής δήλωσης έως τις 15 Ιουνίου, δίνοντας μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο συμμόρφωσης στους υπόχρεους.

Προθεσμίες και υποχρεώσεις ιδιοκτητών

Με βάση τις νέες διατάξεις, οι ιδιοκτήτες και διαχειριστές οικοπέδων καλούνται να ολοκληρώσουν τον καθαρισμό των χώρων τους από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου. Επιπλέον, έχουν την ευθύνη να διατηρούν τους χώρους καθαρούς καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.

Η δήλωση για την ολοκλήρωση των εργασιών θα πρέπει επίσης να υποβληθεί έως τις 15 Ιουνίου. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, το νέο χρονοδιάγραμμα παρέχει επαρκή χρόνο προσαρμογής στους πολίτες και διευκολύνει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελεγκτικών μηχανισμών.

Βασική καινοτομία του νομοσχεδίου είναι η σαφέστερη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ δήμων και Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ώστε να υπάρχει ενιαία και συντονισμένη εφαρμογή των μέτρων.

Κατανομή ρόλων και διαδικασία ελέγχων

Με το νέο πλαίσιο, οι δήμοι αναλαμβάνουν την ενημέρωση των ιδιοκτητών, τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων στις δηλώσεις και, όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού των οικοπέδων.

Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει κυρίως μετά από καταγγελίες ή σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου, πραγματοποιώντας ελέγχους και επιβάλλοντας πρόστιμα τόσο για τη μη υποβολή δήλωσης όσο και για τη μη τήρηση των μέτρων καθαρισμού.

Στόχος αυτής της «καθετοποίησης» της διαδικασίας είναι να υπάρχει ξεκάθαρο πλαίσιο ενεργειών και να αποφεύγονται καθυστερήσεις ή ασάφειες στον τρόπο εφαρμογής του νόμου.

Αναλογικό σύστημα προστίμων

Το νομοσχέδιο εισάγει νέο μοντέλο κυρώσεων με αναλογική κλιμάκωση. Γίνεται πλέον σαφής διάκριση ανάμεσα στην τυπική παράβαση, δηλαδή τη μη υποβολή δήλωσης, και στην ουσιαστική παράβαση, δηλαδή τον μη καθαρισμό οικοπέδου.

Δείτε επίσης 

Για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο ενός ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ. Αντίθετα, σε περίπτωση που έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα μείωσης του προστίμου εφόσον ο ιδιοκτήτης προχωρήσει άμεσα σε αποκατάσταση της παράβασης, με στόχο έναν πιο δίκαιο και ορθολογικό τρόπο επιβολής κυρώσεων.

Νέοι κανόνες για τον καθαρισμό οικοπέδων: Δείτε τι αλλάζει - Προθεσμίες

Μηχανισμοί άμεσης παρέμβασης και ειδικές πρόνοιες

Το νέο πλαίσιο προβλέπει διαδικασίες ταχείας επέμβασης σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου πυρκαγιάς. Αρχικά θα επιχειρείται επικοινωνία με τον ιδιοκτήτη για συναινετική λύση. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατό και υπάρχει τεκμηριωμένη επικινδυνότητα, η Πυροσβεστική θα πιστοποιεί εγγράφως τον κίνδυνο και ο δήμος θα προχωρά σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.

Επιπλέον, λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές και περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, με δυνατότητα παράτασης των προθεσμιών μέσω υπουργικής απόφασης όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν.

Δείτε 

Ιδιαίτερη μέριμνα υπάρχει και για τους πολίτες που δεν έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες. Προβλέπεται εναλλακτική διαδικασία υποβολής δηλώσεων με φυσικό τρόπο, ώστε να αποφεύγεται κάθε μορφή ψηφιακού αποκλεισμού.

Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, στο τελικό κείμενο ενσωματώθηκαν παρατηρήσεις φορέων όπως η ΚΕΔΕ και η ΠΟΜΙΔΑ, με στόχο μεγαλύτερη σαφήνεια και δικαιότερη μεταχείριση των ιδιοκτητών.

Συνολικά, το νομοσχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο οργανωμένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και αποτελεσματικό σύστημα πρόληψης, ώστε οι καθαρισμοί οικοπέδων να αποτελέσουν σταθερή και ουσιαστική πρακτική προστασίας από τον κίνδυνο πυρκαγιών.