Εκτός ελέγχου οι τιμές στα ενοίκια – Τι δείχνουν τα στοιχεία

Με φρενήρη ρυθμό αυξάνονται τα μισθώματα σε όλες τις περιοχές της Αττικής.

Σύμφωνα με τη Realnew, απλησίαστα έχουν γίνει τα ενοίκια σε όλη την Ελλάδα, με χιλιάδες νοικοκυριά να καλούνται να πληρώνουν κάθε μήνα ακόμη και έναν μισθό μόνο για τη μίσθωση μιας γκαρσονιέρας. Σύμφωνα με στοιχεία του πανελλήνιου δικτύου E-Real Estate, από το 2022 μέχρι σήμερα τα ενοίκια στην Αττική έχουν αυξηθεί κατά μέσο όρο 31,7%, με τη μεγαλύτερη άνοδο να καταγράφεται στην περιοχή των Αμπελοκήπων (+72%).

Μιλώντας στη Realnews, ο πρόεδρος του πανελλήνιου δικτύου E-Real Estate, Θεμιστοκλής Μπάκας, επισημαίνει ότι «η στέγαση στην Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο επείγοντα κοινωνικά ζητήματα της εποχής μας. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 42,8% των Ελλήνων δυσκολεύεται να πληρώσει ενοίκια, δάνεια ή λογαριασμούς, ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 9,2%. Η δεύτερη στη λίστα Βουλγαρία καταγράφει άνοδο κατά 18,7%, γεγονός που σημαίνει ότι στην Ελλάδα το πρόβλημα είναι περίπου 4,5 φορές μεγαλύτερο ακόμη και σε σύγκριση με τη συγκεκριμένη χώρα της Ευρώπης».

ΔΕΙΤΕ Πιερρακάκης: Το νέο πλαίσιο για ενοίκια, ανακαινίσεις και κλειστά ακίνητα

Σύμφωνα με την έρευνα, το κόστος στέγασης έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα που αντιστοιχούν στο 60%-70% του μέσου μηνιαίου μισθού, ενώ για οικογενειακή κατοικία μπορεί να απορροφήσει σχεδόν το σύνολο ενός «καλού» μισθού, αναγκάζοντας μεγάλο μέρος των συμπολιτών μας να περιορίζει ακόμη και βασικές ανάγκες του. Η Ελλάδα παρουσιάζει, επιπλέον, μια ιδιαίτερη πρόκληση: Οι νέοι εγκαταλείπουν το πατρικό σπίτι κατά μέσο όρο στην ηλικία των 30,7 ετών, πολύ αργότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 26,2 ετών, και όταν τελικά προσπαθούν να ζήσουν ανεξάρτητα, αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες που αφορούν τη στέγαση.

Τα δεδομένα

Σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις διαθέσιμες αγγελίες ακινήτων σε περιοχές της Αθήνας με τη μεγαλύτερη ζήτηση από οικογένειες για ενοικίαση κατοικίας, η μέση ζητούμενη τιμή μίσθωσης φτάνει στα 12,35 ευρώ το τ.μ. από 9,8 ευρώ το τ.μ. το 2022 για διαμέρισμα 80 τ.μ.-110 τ.μ. άνω του 1ου ορόφου, κατασκευής μετά το 2000, καταγράφοντας άνοδο σε ποσοστό 26%.

Η μέση κατώτατη ζητούμενη τιμή φτάνει τα 10,39 ευρώ το τ.μ. από 8,15 ευρώ το τ.μ. το 2022, ενώ η μέση ανώτατη είναι στα 15,42 ευρώ το τ.μ. από 11,4 ευρώ το τ.μ. το 2022. Αυτό σημαίνει ότι μια οικογένεια για κατοικία 100 τ.μ. θα πρέπει να καταβάλει από 1.039 έως 1.542 ευρώ τον μήνα, έναντι 980 έως 1.488 ευρώ το 2024 και 900 έως 1.310 ευρώ το 2023.

Στα δυτικά προάστια, το μέσο κόστος μίσθωσης για κατοικία 100 τ.μ. άνω του 1ου ορόφου, κατασκευής μετά το 2000, ανέρχεται σε 943 ευρώ τον μήνα στο Περιστέρι από 730 ευρώ το 2022 και σε 976 ευρώ τον μήνα στην Πετρούπολη από 750 ευρώ το 2022. Στη Γλυφάδα η άνοδος των ενοικίων φτάνει το 53%, στη Βούλα 52%, στον Νέο Κόσμο 37%, στην Καλλιθέα 35%, στην Κηφισιά 33%, στο Μαρούσι 27%, στο Παγκράτι 26%, στην Κυψέλη 24%, στο Παλαιό Φάληρο 19%, στον Πειραιά 17,7%, στη Νέα Σμύρνη 13%, στον Χολαργό 12% και στο Χαλάνδρι 6%.

Χαρακτηριστικό της μεγάλης ανόδου του κόστους στέγασης αποτελεί το γεγονός ότι για κατοικίες από 80 έως 110 τ.μ. ζητούνται τα εξής μισθώματα:

Στις περιοχές του κέντρου των Αθηνών, οκτώ στα δέκα σπίτια έχουν ζητούμενο ενοίκιο άνω των 700 ευρώ, εκ των οποίων τα πέντε πάνω από 1.000 ευρώ.
Στα βόρεια προάστια, εννέα στα δέκα σπίτια έχουν μίσθωμα άνω των 800 ευρώ, εκ των οποίων τα οκτώ πάνω από 1.000 ευρώ.
Στα νότια προάστια, εννέα στα δέκα σπίτια έχουν μίσθωμα άνω των 800 ευρώ, εκ των οποίων τα επτά πάνω από 1.000 ευρώ.
Στις περιοχές του Πειραιά, οκτώ στα δέκα σπίτια έχουν ζητούμενο μίσθωμα άνω των 700 ευρώ, εκ των οποίων τα τρία πάνω από 1.000 ευρώ.
Στις περιοχές του υπολοίπου Αττικής, οκτώ στα δέκα σπίτια έχουν ζητούμενο μίσθωμα άνω των 700 ευρώ εκ των οποίων το ένα πάνω από 1.000 ευρώ.

«Η συνεχής άνοδος των τιμών, η περιορισμένη διαθεσιμότητα ακινήτων και η επενδυτική δραστηριότητα ξένων επενδυτών στο κέντρο και στα νότια προάστια, ιδιαίτερα τα προηγούμενα έτη, έχουν εντείνει την πρόκληση, καθιστώντας την πρόσβαση σε αξιοπρεπή κατοικία ολοένα και δυσκολότερη», τονίζει ο Θ. Μπάκας.

ΔΕΙΤΕ Στεγαστικό: Δείτε τα νέα μέτρα για σπίτια, ενοίκια και ανακαινίσεις

Τι δείχνουν οι αγγελίες

Η «R» επισκέφθηκε γνωστές ιστοσελίδες με αγγελίες και παρουσιάζει μερικά ενοικιαζόμενα διαμερίσματα, το κόστος των οποίων αποτυπώνει τη μεγάλη στεγαστική κρίση. Πιο συγκεκριμένα, διαμέρισμα 51 τ.μ. στους Αμπελοκήπους, κατασκευής 1970, έχει ενοίκιο 1.000 ευρώ τον μήνα, στο Παγκράτι 90 τ.μ., κατασκευής του 1960, 1.400 ευρώ τον μήνα. Στα Εξάρχεια, 45 τ.μ., κατασκευής 1970, το ενοίκιο είναι στα 680 ευρώ, στην Ανω Κυψέλη 47 τ.μ., έτος κατασκευής 1970, στα 750 ευρώ και στην Κυψέλη 22 τ.μ., κατασκευής 1962, στα 400 ευρώ.

Αντίστοιχα, στη Θεσσαλονίκη στην περιοχή Χαριλάου, 30 τ.μ., έτος κατασκευής 1975, έχει ενοίκιο 1.000 ευρώ τον μήνα, στις 40 Εκκλησιές διαμέρισμα 25 τ.μ., έτος κατασκευής 1970, 700 ευρώ, στον Αγιο Δημήτριο 45 τ.μ., έτος κατασκευής 2004, 440 ευρώ και στην Ευζώνων 48 τ.μ., με έτος κατασκευής 1970, 550 ευρώ.

Στο υψηλό κόστος των ενοικίων θα πρέπει να συνυπολογισθούν και τα έξοδα για την ενέργεια, τη συντήρηση του ακινήτου και τα κοινόχρηστα.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2024, το 67,3% των νέων στην Ελλάδα εξακολουθεί να ζει με τους γονείς του, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ενωση ανέρχεται στο 49%.

ΟΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Μέτρα-ασπίδα στη στεγαστική κρίση

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, στην προσπάθειά του να αυξήσει τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών, υλοποιεί μια συνολική δέσμη μέτρων, δίνοντας κίνητρα στους ιδιοκτήτες να ανακαινίσουν τα κλειστά ακίνητά τους, ενώ την ίδια στιγμή προχωρά στην καταβολή επιδομάτων ενοικίων σε όσους πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.

Αναλυτικότερα, την άνοιξη αναμένεται να «τρέξει» το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης σπιτιών, με προϋπολογισμό που εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 500 εκατ. ευρώ και θα δίνει στα νοικοκυριά επιδότηση έως και 90%, με ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ, για να ανοίξουν ένα κλειστό σπίτι. Το πρόγραμμα αυτό θα είναι ανοιχτό και προτεραιότητα θα δίνεται στους πολίτες που έχουν υποβάλει νωρίς την αίτηση για την ένταξή τους.

Επίσης, η κυβέρνηση προχωρά στη θέσπιση ενός νέου προγράμματος με τίτλο «Κατασκευάζω-Νοικιάζω», σύμφωνα με το οποίο νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνται στον τομέα των κατασκευών ή διαχείρισης ακινήτων μπορούν να κατασκευάσουν νέες οικίες ή να μετατρέψουν σε οικιστική τη χρήση υφιστάμενων ακινήτων άλλης χρήσης.

Στόχος είναι η ενίσχυση του αποθέματος προσιτής στέγης, αποκλειστικά για τη διάθεσή τους προς μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον δέκα ετών και έναντι προκαθορισμένου μισθώματος. Για τη συμμετοχή των εταιρειών στο πρόγραμμα προβλέπεται ότι το εισόδημα από τα ενοίκια που θα εισπράττονται θα εκπίπτει από τον φόρο εισοδήματος του νομικού προσώπου. Επίσης, θεσπίστηκε η επιστροφή χωρίς εισοδηματικά κριτήρια δύο ενοικίων αντί ενός σε εκπαιδευτικούς της δημόσιας εκπαίδευσης, ιατρούς και νοσηλευτές, που μισθώνουν κατοικία στον τόπο υπηρεσίας τους εκτός της Περιφέρειας Αττικής (πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων που εμπίπτει στο μέτρο) και εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Εκτιμάται ότι ωφελούμενοι θα είναι περίπου 50.000 εκπαιδευτικοί της δημόσιας εκπαίδευσης, γιατροί και νοσηλευτές. Κάθε Νοέμβριο επίσης ενοικιαστές με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια θα λαμβάνουν επίδομα ίσο με ένα ενοίκιο που πληρώνουν.

Περιορισμοί

Ακόμη, εισάγονται περιορισμοί για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις για ακίνητα που βρίσκονται στην Α’ δημοτική κοινότητα του δήμου Θεσσαλονίκης, κατά τρόπο αντίστοιχο με τους περιορισμούς που ισχύουν ήδη στο 1ο, στο 2ο και στο 3ο δημοτικό διαμέρισμα του δήμου Αθηναίων. Επιπρόσθετα, προβλέπεται ότι εάν ακίνητο ευρισκόμενο στις περιοχές όπου ισχύουν οι περιορισμοί μεταβιβαστεί για οποιαδήποτε αιτία, τότε διαγράφεται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν είναι δυνατή η επανεγγραφή του σε αυτό για το χρονικό διάστημα που ισχύει κατά περίπτωση ο περιορισμός.

«Τειρεσίας»

Το καλοκαίρι, όπως όλα δείχνουν, θα είναι έτοιμο και το πληροφοριακό σύστημα αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας -χωρίς ακόμη όμως να έχει αποφασιστεί- το οποίο θα συγκεντρώνει στοιχεία για τις οφειλές που έχουν οι ενοικιαστές προς τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Ωστόσο, για να λειτουργήσει ο «Τειρεσίας» για τα ενοίκια θα πρέπει να αποφασιστεί πόσα χρέη θα πρέπει να έχει κάποιος σε μισθώματα για να χαρακτηριστεί κακοπληρωτής και κάτω από ποιες συνθήκες αδυνατούσε να καταβάλλει τα μισθώματα, προκειμένου να προστατευθούν και οι ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Πληρωμές μέσω τράπεζας

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι από την 1η Απριλίου όλα τα ενοίκια κατοικιών θα πρέπει πλέον να εξοφλούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού του ιδιοκτήτη, ο οποίος θα έχει δηλωθεί επίσημα στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Στόχος είναι να μειωθεί η φοροδιαφυγή και να αυξηθούν τα δηλωθέντα εισοδήματα από την είσπραξη μισθωμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, το μέσο δηλωθέν ενοίκιο τους τελευταίους μήνες από 255 ευρώ που ήταν έχει ξεπεράσει πλέον τα 400 ευρώ.