Airbnb: Νέο πλαίσιο για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις – Περιορισμοί, έλεγχοι και αυστηρά πρόστιμα

Τα Airbnb και γενικότερα η αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων εισέρχονται σε νέα περίοδο λειτουργίας, καθώς προωθούνται διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις που αλλάζουν το ισχύον πλαίσιο για ιδιοκτήτες και διαχειριστές ακινήτων.

Οι αλλαγές αφορούν τις νέες εγγραφές στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής, τις προϋποθέσεις δημιουργίας νέων κατοικιών μέσω αλλαγής χρήσης, τη λειτουργία των πολυκατοικιών, αλλά και το σύστημα ελέγχων και κυρώσεων. Σύμφωνα με το κυβερνητικό σκεπτικό, στόχος είναι η εξισορρόπηση της αγοράς κατοικίας με τη δραστηριότητα των βραχυχρόνιων μισθώσεων, χωρίς να καταργείται η συγκεκριμένη μορφή εκμετάλλευσης ακινήτων.

Airbnb: Ποιά ακίνητα μπαίνουν στο στόχαστρο

Περιορισμοί στις νέες εγγραφές

Βασική παρέμβαση αποτελεί η διατήρηση της αναστολής νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής στις περιοχές του κέντρου της Αθήνας όπου ήδη εφαρμόζεται το μέτρο.

Η απαγόρευση αφορά τα 1ο, 2ο και 3ο Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου Αθηναίων, δηλαδή περιοχές όπως το ιστορικό κέντρο, η Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Κουκάκι και το Μεταξουργείο.

Αντίστοιχο μέτρο εφαρμόζεται για πρώτη φορά και στη Θεσσαλονίκη. Από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 δεν επιτρέπεται η πρώτη εγγραφή νέων ακινήτων στην Α’ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, η οποία περιλαμβάνει το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης. Η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά νέες καταχωρίσεις και δεν επηρεάζει ακίνητα που είναι ήδη εγγεγραμμένα στο Μητρώο.

Αυστηρότερες κυρώσεις και περισσότεροι έλεγχοι

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες διοικητικές κυρώσεις για όσους διαθέτουν ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση χωρίς να έχουν δικαίωμα νέας εγγραφής στο Μητρώο.

Το πρόστιμο ορίζεται στο 50% του εισοδήματος που αποκτήθηκε από τη δραστηριότητα αυτή από την έναρξη της απαγόρευσης έως τον έλεγχο, με ελάχιστο ποσό τις 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, το πρόστιμο αντιστοιχεί στο σύνολο των εισπραχθέντων μισθωμάτων από τον προηγούμενο έως τον νέο έλεγχο, με κατώτατο όριο τις 40.000 ευρώ.

Παράλληλα, το υπουργείο Τουρισμού και η ΑΑΔΕ σχεδιάζουν εντατικότερο σύστημα εποπτείας της αγοράς μέσω ψηφιακών διασταυρώσεων, διοικητικών ελέγχων και επιτόπιων αυτοψιών. Η πρώτη φάση των ελέγχων αφορά περίπου 1.500 ακίνητα σε όλη τη χώρα, με πρόβλεψη σταδιακής επέκτασης.

Νέες υποχρεώσεις για τους διαχειριστές

Οι διαχειριστές ακινήτων θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις νομιμότητας και ασφάλειας.

Μεταξύ άλλων απαιτούνται ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης, υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη, πυροσβεστήρες, ανιχνευτές καπνού, φαρμακείο πρώτων βοηθειών, πιστοποιητικά απεντόμωσης και η τήρηση όλων των προβλεπόμενων προδιαγραφών.

Για παραβάσεις, όπως η άρνηση ελέγχου, η μη προσκόμιση δικαιολογητικών ή η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ασφαλείας, προβλέπεται πρόστιμο 5.000 ευρώ, το οποίο μπορεί να αυξηθεί σε 10.000 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής και να φτάσει έως τις 20.000 ευρώ για επόμενες παραβάσεις.

Τι αλλάζει στις νέες κατοικίες και στις πολυκατοικίες

Οι νέες ρυθμίσεις επιτρέπουν τη μετατροπή υφιστάμενων νόμιμων επαγγελματικών, γραφειακών και άλλων χώρων σε κατοικίες, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, χωρίς αύξηση δόμησης ή όγκου και με την έκδοση της απαιτούμενης οικοδομικής άδειας.

Ωστόσο, οι κατοικίες που θα προκύπτουν από αλλαγή χρήσης δεν θα μπορούν να διατίθενται μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης για διάστημα πέντε ετών από την ολοκλήρωση της μετατροπής. Επιπλέον, προβλέπεται η καταβολή ειδικού τέλους ύψους 5% της αντικειμενικής αξίας της γης, με τα σχετικά έσοδα να κατευθύνονται στο Πράσινο Ταμείο.

Παράλληλα, προωθούνται αλλαγές και στο πλαίσιο λειτουργίας των πολυκατοικιών μέσω της αναμόρφωσης του δικαίου της οριζόντιας και κάθετης ιδιοκτησίας. Οι παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, ευκολότερη τροποποίηση κανονισμών, σαφέστερο ρόλο των διαχειριστών, ταχύτερη επίλυση διαφορών μεταξύ συνιδιοκτητών, καθώς και αλλαγές στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για επισκευές και ενεργειακές παρεμβάσεις.

Οι παρεμβάσεις αυτές σηματοδοτούν τη μετάβαση της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε ένα αυστηρότερο και περισσότερο οργανωμένο κανονιστικό πλαίσιο.

Με πληροφορίες από Οικονομικό Ταχυδρόμο