Πίνακας περιεχομένων

Με «προίκα» τουλάχιστον 800.000.000 ευρώ για νέες στοχευμένες παροχές και ελαφρύνσεις σε πολίτες και επιχειρήσεις μπαίνει η κυβέρνηση στο 2026, καθώς η χρονιά που ολοκληρώνεται αφήνει πίσω της ισχυρές οικονομικές επιδόσεις και υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα.

Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι οι επιδόσεις αυτές ενισχύουν τη διαπραγματευτική θέση της χώρας έναντι της Κομισιόν για πρόσθετα μέτρα, την ώρα που οκτώ χώρες της Ευρώπης βρίσκονται σε οικονομική περιδίνηση, με μεγάλα ελλείμματα και μέτρα που περιλαμβάνουν περικοπές σε μισθούς και αυξήσεις φόρων.

Δείτε 

Δημοσιονομική «προίκα» για την άνοιξη του 2026

Οι αποφάσεις για το ύψος και το μείγμα των παρεμβάσεων σύμφωνα με την εφημερίδα Απογευματινή αναμένεται να «κλειδώσουν» και να ανακοινωθούν την προσεχή άνοιξη του 2026, όπως έγινε και φέτος, με τη συζήτηση να περιστρέφεται γύρω από στοχευμένες παροχές και φοροελαφρύνσεις για εργαζόμενους, συνταξιούχους, οικογένειες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Η εικόνα που σχηματίζεται είναι ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος θα προκύψει από την υπεραπόδοση της οικονομίας και τη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να αξιοποιήσει τα περιθώρια χωρίς επιστροφή σε λογικές που δημιουργούν ελλείμματα.

Η συμβολή της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής

Κεντρικός παράγοντας για τον επιπλέον χώρο είναι η αύξηση των εσόδων από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Οι εκτιμήσεις παραπέμπουν σε ποσό που μπορεί να φτάσει τα 800.000.000 ευρώ το 2025, εξέλιξη που «φωτογραφίζει» παρακαταθήκη τουλάχιστον μισού δισ. ευρώ για το 2026.

Στην τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή αναφέρεται ότι, στο δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου, τα έσοδα από τη μείωση της φοροδιαφυγής ανήλθαν στα 475.000.000 ευρώ. Με τη συμβολή της υψηλής κατανάλωσης της εορταστικής περιόδου, κατά την οποία πραγματοποιείται τζίρος άνω των 4,5 δισ. ευρώ, η υπέρβαση των εσόδων από φοροδιαφυγή εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει και τα 800.000.000 ευρώ.

Μήνυμα από το υπουργείο Οικονομικών και την Τράπεζα της Ελλάδος

Στο υπουργείο Οικονομικών αποδίδουν το αποτέλεσμα στη χρήση σύγχρονων μέτρων και τεχνολογιών, σημειώνοντας ότι αυτά οδηγούν σε επιπλέον είσπραξη τελών και φόρων πολλών εκατομμυρίων ευρώ. Η προοπτική αυτή συνδέεται και με την πιθανότητα νέου κύκλου φοροελαφρύνσεων εντός του 2026, επιπρόσθετων του πακέτου ύψους 1,7 δισ. ευρώ της ΔΕΘ που αρχίζει να εφαρμόζεται από την αρχή της νέας χρονιάς.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει δηλώσει, μετά την ψήφιση του Προϋπολογισμού, ότι όταν δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, «επιστρέφει στην κοινωνία με τρόπο στοχευμένο και δίκαιο», ξεκαθαρίζοντας πως η απάντηση είναι «ναι», εφόσον υπάρχουν πραγματικά και μόνιμα δημοσιονομικά περιθώρια. Παράλληλα, ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μέσω της ενδιάμεσης έκθεσης της ΤτΕ που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα, επισημαίνει ότι τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα δημιουργούν χώρο για νέες στοχευμένες παρεμβάσεις.

Το ορόσημο του Απριλίου 2026 και ο δρόμος προς τη ΔΕΘ

Χρόνος-κλειδί για τις τελικές αποφάσεις θεωρείται ο Απρίλιος του 2026. Τότε η Eurostat καλείται να πιστοποιήσει τις επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας για την τρέχουσα χρονιά, να «μετρήσει» το τελικό πρωτογενές πλεόνασμα και να αποφανθεί ποιες πηγές εσόδων του Προϋπολογισμού έχουν μόνιμο και επαναλαμβανόμενο αποτέλεσμα.

Αν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις για πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο κοντά στα 2 δισ. ευρώ από τη φετινή εκτέλεση του Προϋπολογισμού, τότε η κυβέρνηση θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να αξιοποιήσει περίπου 800.000.000 ευρώ για ελαφρύνσεις. Στη συνέχεια ακολουθεί η ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου, οπότε θα έχει μορφοποιηθεί η οικονομική πολιτική ενόψει του κρίσιμου εκλογικού έτους 2027.

Τα νέα μέτρα ελαφρύνσεων που έρχονται το 2026 για πολίτες και επιχειρήσεις

Πρωτογενές πλεόνασμα, μισθοί και διαθέσιμο εισόδημα

Ο «μοχλός» για τη συνέχιση των ελαφρύνσεων και των παρεμβάσεων είναι, σύμφωνα με την εικόνα που περιγράφεται, η υπεραπόδοση της οικονομίας και το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα. Για το 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε τα 12,6 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 5 δισ. ευρώ τους αρχικούς στόχους.

Στο μέτωπο των μισθών, ο κατώτατος έχει αυξηθεί πάνω από 35% από το 2019 έως το 2025 και εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 40% το 2026. Παράλληλα, οι καθαρές αμοιβές, μετά τις μειώσεις φόρων και εισφορών, έχουν αυξηθεί κατά περίπου 32% σε σχέση με το 2019, υπερκαλύπτοντας τον σωρευτικό πληθωρισμό της ίδιας περιόδου που ήταν στο 19,9%. Ο υπουργός Οικονομικών τονίζει ότι δεν αρκεί η επιβεβαίωση από τους δείκτες, αλλά πρέπει να αποτυπώνεται στην καθημερινότητα, γι’ αυτό και ο στόχος δεν περιορίζεται στις αυξήσεις μισθών, αλλά στη συνολική και διαρκή ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος.

Ταμείο Ανάκαμψης και επόμενη μέρα της ανάπτυξης

Στο ερώτημα για το κατά πόσο ανησυχεί η κυβέρνηση που το καλοκαίρι του 2026 ολοκληρώνεται το Ταμείο Ανάκαμψης, ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, απαντά ότι «δεν θα χαθεί ούτε 1 ευρώ», υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη πεντάδα της Ευρώπης. Από κυβερνητικά στελέχη επισημαίνεται επίσης ότι το 2026 δεν σημαίνει το τέλος της ανάπτυξης, αλλά την ολοκλήρωση μιας έκτακτης στήριξης της ΕΕ μετά την πανδημία, ενώ οι εκτιμήσεις δείχνουν συνέχιση ρυθμών άνω του 2% τα επόμενα χρόνια.

Διαβάστε επίσης 

Παράλληλα, τονίζεται ότι η χώρα έχει εξασφαλίσει για την επόμενη πενταετία 49,2 δισ. ευρώ από τον Προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ για το 2026 προβλέπεται ότι θα εκταμιευθούν 7,2 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και άνω των 4 δισ. ευρώ σε δάνεια. Οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα συνεχίσει να αυξάνεται λόγω των μισθολογικών αυξήσεων, η ανεργία θα υποχωρήσει περαιτέρω με αισθητή βελτίωση στην αγορά εργασίας, ενώ οι πληθωριστικές πιέσεις αναμένεται να εξασθενήσουν. Την ίδια στιγμή, Στεγαστικό και Δημογραφικό παραμένουν μεγάλες προκλήσεις και απαιτούν σημαντικές παρεμβάσεις ώστε να τροχοδρομηθούν αποτελεσματικές λύσεις.