Η ενίσχυση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η ουσιαστική διασύνδεση των πανεπιστημίων με την έρευνα και την καινοτομία βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο των κυβερνητικών προτεραιοτήτων, όπως προκύπτει από τον εβδομαδιαίο απολογισμό του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Η κυβέρνηση θέτει ως στρατηγικό στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ανταγωνιστικού ακαδημαϊκού περιβάλλοντος, ικανού να προσελκύσει ταλέντο, να κρατήσει τους νέους επιστήμονες στη χώρα και να φέρει πίσω εκείνους που αναχώρησαν τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός επαναφέρει στο δημόσιο διάλογο την ανάγκη ενός ενιαίου οικοσυστήματος έρευνας και πανεπιστημίων, το οποίο θα εξελίσσεται σε άμεση συνεργασία με την αγορά εργασίας και τις σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που αφορά άμεσα και τους Έλληνες της διασποράς, ιδιαίτερα όσους έφυγαν στη διάρκεια του brain drain για σπουδές ή επαγγελματική εξέλιξη.
Νέο υπουργείο και ενιαία διακυβέρνηση της έρευνας
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του πρωθυπουργού, έχει ήδη συγκροτηθεί ομάδα εργασίας στην οποία συμμετέχουν κορυφαίοι επιστήμονες και κυβερνητικά στελέχη. Μέχρι τον Μάρτιο, η ομάδα θα παρουσιάσει την πρότασή της για ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης που θα ενσωματώνει τον ερευνητικό χώρο σε ένα ενιαίο Υπουργείο, μαζί με την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η αλλαγή αυτή αποσκοπεί στο να δημιουργηθεί ένας συνεκτικός μηχανισμός πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και καινοτόμων δράσεων, προσαρμοσμένος στις διεθνείς εξελίξεις.
Δείτε Ελληνικό brain drain – Πανεπιστήμια: Πόσοι Ελληνες σπουδάζουν στο εξωτερικό
Όπως επισημαίνεται, η διαδικασία δεν θα περιοριστεί σε εσωτερικές αποφάσεις. Θα ακολουθήσει εκτενής διάλογος με τα ελληνικά πανεπιστήμια, με ερευνητές που εργάζονται στο εξωτερικό, αλλά και με την επιχειρηματική κοινότητα, ώστε το νέο πλαίσιο να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας. Η κυβέρνηση επιδιώκει ένα σύστημα που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, θα αξιοποιεί το ανθρώπινο δυναμικό και θα επιτρέπει την παραγωγή έρευνας υψηλής ποιότητας με πρακτικό αντίκτυπο.
Αντιστροφή του brain drain μέσω πανεπιστημίων και καινοτομίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γενιά του brain drain, η οποία αποτελεί κεντρικό άξονα της νέας μεταρρυθμιστικής προσπάθειας. Η ενίσχυση των πανεπιστημίων, η αναβάθμιση της έρευνας και η ανάπτυξη καινοτόμων επιχειρήσεων θεωρούνται βασικοί παράγοντες για την προσέλκυση νέων επιστημόνων πίσω στη χώρα. Η κυβέρνηση θέλει να μετατρέψει την Ελλάδα σε τόπο όπου η επιστημονική γνώση μπορεί να αξιοποιηθεί, να εξελιχθεί και να αποδώσει καρπούς σε συνεργασία με την οικονομία και την αγορά εργασίας.
Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η Ελλάδα να γίνει μια χώρα που «προσελκύει ταλέντο, δημιουργεί καινοτόμες επιχειρήσεις, κρατά τους νέους επιστήμονες εδώ και φέρνει πίσω όσους έφυγαν». Η επιλογή αυτή χαρακτηρίζεται στρατηγική και μακροπρόθεσμη, καθώς επηρεάζει άμεσα την ανάπτυξη, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.
Παράλληλες κοινωνικές παρεμβάσεις και οικονομική ελάφρυνση
Στον απολογισμό του, ο πρωθυπουργός αναφέρεται και σε παρεμβάσεις κοινωνικής ενίσχυσης, με έμφαση στους χαμηλοσυνταξιούχους. Η μόνιμη ενίσχυση των διακοσίων πενήντα ευρώ καταβάλλεται από αύριο Δευτέρα, νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό. Η κίνηση αυτή αποτελεί την πρώτη από μια σειρά αυξήσεων που αναμένονται στις συντάξεις.
Οι συνταξιούχοι θα δουν, από τον Ιανουάριο, αύξηση στις αποδοχές τους λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών αλλά και της ετήσιας αναπροσαρμογής των συντάξεων. Παράλληλα, από τον Δεκέμβριο (συντάξεις Ιανουαρίου) ξεκινά η κατάργηση κατά πενήντα τοις εκατό της προσωπικής διαφοράς για όσους εξακολουθούν να επιβαρύνονται από αυτή.
Σε πρώτο πλάνο τα πανεπιστήμια και το μέλλον των νέων επιστημόνων
Παρά τις κοινωνικές παρεμβάσεις, η κεντρική κατεύθυνση του κυβερνητικού έργου βρίσκεται στον τομέα της εκπαίδευσης και ιδιαίτερα των πανεπιστημίων. Η μεταρρύθμιση στον χώρο της έρευνας συνδέεται άμεσα με την αναβάθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που θα υποστηρίζει την επιστημονική πρόοδο και την παραγωγή γνώσης.
Με τις αλλαγές αυτές, η κυβέρνηση επιχειρεί να χαράξει μια νέα πορεία για το ελληνικό πανεπιστήμιο. Η ισχυρή σύνδεση με την καινοτομία, η συνεργασία με την επιχειρηματική κοινότητα και η ενσωμάτωση των Ελλήνων ερευνητών του εξωτερικού φιλοδοξούν να καταστήσουν τα ελληνικά ιδρύματα πιο σύγχρονα, πιο εξωστρεφή και πιο αποτελεσματικά. Στόχος είναι ένα πανεπιστήμιο που συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη της χώρας και δημιουργεί πραγματικές ευκαιρίες για τη νέα γενιά.