Άδεια ανατροφής τέκνου: Τι αλλάζει για τους εκπαιδευτικούς μετά τις δικαστικές αποφάσεις

Το ζήτημα της χορήγησης 3μηνων και 4μηνων αδειών άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου θίγεται με ανακοίνωση της ΔΑΚΕ, καθώς πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις επιβεβαιώνουν ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν το δικαίωμα να λαμβάνουν την άδεια για το χρονικό διάστημα που οι ίδιοι επιλέγουν, χωρίς να επιβάλλεται ως καταληκτική ημερομηνία η 31η Αυγούστου. Οι αποφάσεις αυτές ενισχύουν τη θέση ότι προτεραιότητα έχουν οι ανάγκες της οικογένειας και όχι οι υπηρεσιακές διευθετήσεις.

Παρά τη σαφή νομολογία και τις σχετικές επισημάνσεις από αρμόδιους φορείς, εξακολουθεί να παρατηρείται από ορισμένες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης μια πρακτική που περιορίζει αυθαίρετα το δικαίωμα αυτό, προκαλώντας οικονομικές και επαγγελματικές επιπτώσεις στους εκπαιδευτικούς. Η ΔΑΚΕ με την ανακοίνωσή της αναδεικνύει την ανάγκη άμεσης συμμόρφωσης της διοίκησης και ζητά σαφείς οδηγίες ώστε να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Για τη χορήγηση 3μηνων και 4μηνων αδειών άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου

Στην επικαιρότητα έχει βρεθεί τις τελευταίες μέρες το εξαιρετικά σημαντικό για τους εκπαιδευτικούς δικαίωμα της χορήγησης αδειών άνευ αποδοχών (3μηνης ή 4μηνης διάρκειας) για ανατροφή τέκνου. Οι πρόσφατες αποφάσεις 16/2026 και 17/2026 του Διοικητικού Εφετείου Θεσσαλονίκης δικαιώνουν, για μια ακόμη φορά, συναδέλφους που προσέφυγαν σε αυτό.

Σύμφωνα με τις παραπάνω αποφάσεις, δεν υφίσταται υποχρεωτική λήξη της συγκεκριμένης άδειας στο τέλος Αυγούστου. Η άδεια πρέπει να χορηγείται για το διάστημα που αιτείται ο εκπαιδευτικός, με αποκλειστικό γνώμονα τις ανάγκες της οικογένειας και όχι της υπηρεσίας.

Πρόκειται για ουσιαστική δικαίωση στο δίκαιο αίτημά του κλάδου να λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί τη γονική άδεια ανατροφής τέκνου άνευ αποδοχών κατά τα διαστήματα που οι ίδιοι επιθυμούν, χωρίς να επιβάλλεται ως υποχρεωτική καταληκτική ημερομηνία η 31η Αυγούστου, για τη διαμόρφωση του οποίου η Δ.Α.Κ.Ε./Π.Ε. πήρε, έγκαιρα, ξεκάθαρη θέση και ανέλαβε πρωτοβουλίες στο Δ.Σ. της Δ.Ο.Ε. συμβάλλοντας στη λήψη αποφάσεων και στην έκδοση, από το 2022, γνωμοδότησης της νομικής συμβούλου Μαρίας Τσίπρα, η οποία κατατέθηκε και στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας και κατέληγε στο ότι «Με βάση τα ανωτέρω, η άδεια, που προβλέπεται στο άρ. 53 παρ.1 του ν.3528/2007 αποτελεί δικαίωμα του γονέα – δημοσίου υπαλλήλου και χορηγείται από την υπηρεσία, είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά. Σε κάθε δε περίπτωση δεν είναι δυνατή η χορήγησή της για διάστημα μικρότερο του ενός (1) μηνός. Κανένας άλλος περιορισμός δεν τίθεται αναφορικά με την χρονική διάρκεια αυτής.»

Παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις προς την πολιτική ηγεσία συνεχίστηκε – και δυστυχώς συνεχίζεται μέχρι σήμερα – το τραγελαφικό φαινόμενο πολλές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης να επιμένουν στην πρακτική (βάσει αμφιλεγόμενης ερμηνείας της σχετικής νομοθεσίας) να χορηγούν τις άδειες υποχρεωτικά μέχρι το τέλος του σχολικού έτους, αγνοώντας το πραγματικό χρονικό διάστημα που αιτούνταν οι εκπαιδευτικοί. Η συγκεκριμένη πρακτική επιβολής της 31ης Αυγούστου ως υποχρεωτικής λήξης της άδειας, μετατρέπει ένα θεμελιώδες δικαίωμα σε οικονομική και εργασιακή ποινή.

Άδειες εργαζομένων: Η μεγάλη αλλαγή για το 2026

Στερεί από τους γονείς-εκπαιδευτικούς μισθούς και προϋπηρεσία κατά τους θερινούς μήνες οδηγώντας, πρακτικά σε απώλεια μεγάλου μέρους της αδείας, και δυσχεραίνει, προφανώς, τον ουσιαστικό οικογενειακό προγραμματισμό των συναδέλφων.

Το ζήτημα απαντήθηκε και με την υπ’ αριθμ. 886/2024 απόφαση του Τμήματος Η΄ του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών με την οποία έγινε δεκτό ότι: «…ουδόλως προβλέπεται από τις οικείες διατάξεις, ως υποχρεωτικό όριο διάρκειας της χορηγούμενης άδειας, η λήξη του σχολικού έτους…» καθώς και ότι «…ούτε από τη διάταξη του άρθρου 16 περ. Ε του Ν. 1566/1985 προβλέπεται η υποχρεωτική διάρκεια της χορηγούμενης άδειας άνευ αποδοχών έως τη λήξη του σχολικού έτους.»

Στο ίδιο πνεύμα ο Συνήγορος του Πολίτη επεσήμανε στις 23/2/2025 ότι «Το νομικό ζήτημα που τίθεται στο επίμαχο πρόβλημα, έχει κριθεί πλέον και από τη νομολογία, με κρίση που επιβεβαιώνει ότι τόσο από τη γραμματική όσο και από την τελολογική ερμηνεία των διατάξεων η γονική άδεια άνευ αποδοχών των άρθρων 28 του Ν. 4808/2021 και 56 του Ν. 4830/2021 δεν είναι υποχρεωτικό να λήγει την 31η Αυγούστου εκάστου έτους.»

Η από 18/02/2026 απάντηση του Υφυπουργού Παιδείας σε σχετικό ερώτημα βουλευτή της αντιπολίτευσης, επί του θέματος στη Βουλή ότι «…το Υπουργείο παρακολουθεί στενά την εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου και βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις εκπαιδευτικές διευθύνσεις και τους εκπαιδευτικούς φορείς, με στόχο να βρεθεί μια δίκαιη λύση για τους εκπαιδευτικούς και ταυτόχρονα λειτουργικά βιώσιμη για τα σχολεία», ακούγεται θετική αλλά κινείται, δυστυχώς, στο αναβλητικό πνεύμα αντίστοιχης έγγραφης απάντησης (Αρ. Πρωτ. 40620/Ε3-10/4/2025, όπου αναγραφόταν «από την ειδική διάταξη του άρθρου 16 περ. Ε’ του Ν.1566/1985 δεν προκύπτει η υποχρεωτική διάρκεια της χορηγούμενης άδειας άνευ αποδοχών, μέχρι τη λήξη του σχολικού έτους».

Έκτοτε, όμως, το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. δεν έχει προχωρήσει σε καμία ουσιαστική κίνηση με αποτέλεσμα κάποιες Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης να εξακολουθούν να δρουν αυθαίρετα σε παράβαση της νομοθεσίας, αρνούμενες να χορηγήσουν στους εκπαιδευτικούς την άδεια που δικαίως αιτούνται κατά τη χρονική περίοδο που οι ίδιοι επιθυμούν.

Θεωρούμε ότι το σύνολο των δικαστικών αποφάσεων καθώς και η σχετική απάντηση του Συνηγόρου του Πολίτη ερμηνεύουν με απόλυτη σαφήνεια την υφιστάμενη νομοθεσία, κάτι το οποίο φαίνεται να έχει αποδεχτεί και το ίδιο το Υ.ΠΑΙ.Θ.Α.

Η παράνομη άρνηση, επομένως, στελεχών της εκπαίδευσης να συμμορφωθούν με τη νομοθεσία καθώς και «συστάσεις» του τύπου «να καταφύγουν οι εκπαιδευτικοί στα δικαστήρια για να δικαιωθούν» αποτελούν, επιπλέον, αλαζονική, αντισυναδελφική και απαράδεκτη στάση στην οποία η πολιτική ηγεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. οφείλει να θέσει άμεσα τέλος.

Πλέον, η εναρμόνιση των αποφάσεων της διοίκησης με το νομοθετικό πλαίσιο και τις δικαστικές αποφάσεις που το ερμηνεύουν, καθίσταται επιβεβλημένη δεοντολογικά πολιτική απόφαση, καθώς η εμμονή στην εφαρμογή της αποκλίνουσας ερμηνείας, έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της χρηστής διοίκησης, η οποία επιβάλλει την προστασία του διοικούμενου κι επιπλέον σε μια τέτοια περίπτωση, ενέχει τον κίνδυνο να παρασύρει τόσο τους συναδέλφους, όσο και την ίδια τη διοίκηση σε άσκοπες δικαστικές διαμάχες και προσφυγές.

Καλούμε την πολιτική ηγεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α., να ξεκαθαρίσει το τοπίο άμεσα και οριστικά προκειμένου να σταματήσουν οι παράνομες αρνήσεις ικανοποίησης του δικαιώματος αυτού των εκπαιδευτικών δίνοντας σαφείς οδηγίες για τη χορήγηση των εν λόγω αδειών στα ακριβή διαστήματα που αιτούνται οι συνάδελφοι.

Καλούμε τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης να ακολουθήσουν την ερμηνεία του νόμου όπως αυτή αποτυπώνεται στις δικαστικές αποφάσεις και να χορηγούν τις άδειες στα ακριβή διαστήματα που αιτούνται οι συνάδελφοι και όχι υποχρεωτικά μέχρι την 31η Αυγούστου.

Η έμπρακτη στήριξη της οικογένειας και του εκπαιδευτικού, ειδικά στην εποχή που όλοι υποστηρίζουν ότι αντιλαμβάνονται το τεράστιο μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος που μαστίζει τη χώρα μας, δεν κρίνεται στα λόγια, αλλά στην προστασία των δικαιωμάτων του στην πράξη.

Χιλιάδες αναπληρωτές, χαμηλοί μισθοί και ελλείψεις στα σχολεία – Χωρίς ουσιαστική στήριξη από το Υπ. Παιδείας

Η πολιτική ηγεσία του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. οφείλει να σταματήσει να κλείνει τα μάτια. Η υπογεννητικότητα δεν αντιμετωπίζεται με λόγια, αλλά με εξασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης των οικογενειών των εκπαιδευτικών και παράλληλα, διασφάλιση της απρόσκοπτης εφαρμογής όλων των ευεργετικών ρυθμίσεων που στηρίζουν τον θεσμό της οικογένειας.

Ως Δημοκρατική Ανεξάρτητη Κίνηση Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Δ.Α.Κ.Ε./Π.Ε.) δεσμευόμαστε να στηρίξουμε κάθε συνάδελφο που θα βρεθεί αντιμέτωπος με την αυθαιρεσία της Διοίκησης. Δεν θα επιτρέψουμε να χαθεί ούτε μία μέρα άδειας ανατροφής στο βωμό της «υπηρεσιακής ευκολίας».

Η στήριξη της οικογένειας ξεκινά από τον σεβασμό στα δικαιώματα του εκπαιδευτικού-γονέα στην πράξη. Θα συνεχίσουμε να αναδεικνύουμε την αυθαιρεσία και να απαιτούμε τον τερματισμό της μέχρι να υπάρξει η δίκαιη λύση του προβλήματος.