Ζαχαράκη: Η μεγάλη αλλαγή για νέο Λύκειο με ουσιαστικό ρόλο και όχι τυπικό απολυτήριο

Η αναβάθμιση του Λυκείου και η καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου μπαίνουν στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με την υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη να περιγράφει μια παρέμβαση που, όπως τονίζει, δεν αφορά μόνο το εξεταστικό σύστημα, αλλά συνολικά τον ρόλο του σχολείου, την αξία της μάθησης, την πίεση που δέχονται οι μαθητές και το οικονομικό βάρος που σηκώνουν οι οικογένειες.

Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Political και τη Λίδα Μπόλα, η Σοφία Ζαχαράκη θέτει ως βασικό στόχο το απολυτήριο να αποκτήσει πραγματική αξία και κύρος, ώστε το Λύκειο να πάψει να λειτουργεί ως ένας απλός προθάλαμος των Πανελληνίων Εξετάσεων. Παράλληλα, αναφέρεται στον εθνικό διάλογο για τη μεταρρύθμιση, στη λειτουργία του δημόσιου σχολείου, στην εξάρτηση από τα φροντιστήρια, στις επαφές της στην Άγκυρα για τη μειονοτική εκπαίδευση, αλλά και στις παρεμβάσεις που, σύμφωνα με την ίδια, βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε σχολεία και πανεπιστήμια.

Η υπουργός υποστηρίζει ότι η Παιδεία δεν προσφέρεται για μικροπολιτικές αντιπαραθέσεις και επιμένει πως το νέο Λύκειο αποτελεί μια εθνική αναγκαιότητα που υπερβαίνει κυβερνήσεις και κομματικές αφετηρίες. Στο ίδιο πλαίσιο, συνδέει την αναμόρφωση του Λυκείου με την ανάγκη να αποκτήσει το απολυτήριο ουσιαστικό βάρος για την επόμενη ημέρα των μαθητών, είτε αυτοί επιλέξουν την πανεπιστημιακή πορεία είτε μια διαφορετική εκπαιδευτική και επαγγελματική διαδρομή.

Δείτε εδώ Εκπαιδευτικοί: Το Εθνικό Απολυτήριο μετατρέπει το Λύκειο σε «εξεταστική αρένα από την Α΄ τάξη»

Το νέο λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο

Η Σοφία Ζαχαράκη περιγράφει το Εθνικό Απολυτήριο, ή αλλιώς το νέο Λύκειο, ως ένα μεγάλο στοίχημα για τη χώρα, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρόκειται για υπόθεση μόνο του υπουργείου ή της κυβέρνησης, αλλά για μια βαθύτερη ανάγκη που αναγνωρίζεται, έστω από διαφορετικές αφετηρίες, τόσο από την εκπαιδευτική κοινότητα όσο και από το πολιτικό σύστημα. Όπως επισημαίνει, το σημερινό Λύκειο και ιδιαίτερα η τελευταία τάξη του έχουν μετατραπεί σε μια ιδιότυπη παρένθεση ανάμεσα στη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Κατά την υπουργό, οι διδακτικές ώρες συχνά αντιμετωπίζονται από μαθητές και οικογένειες ως χρόνος δευτερεύουσας σημασίας μπροστά στα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα, ενώ η σχολική ζωή οργανώνεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την πίεση των Πανελλαδικών. Στην ίδια λογική, σημειώνει ότι η αξία, η γνώση και τα όνειρα ενός παιδιού δεν μπορεί να κρίνονται μέσα σε λίγες ώρες εξετάσεων, υπό συνθήκες έντονου άγχους, ούτε να στερούνται μαθητές που δεν ακολουθούν την πανεπιστημιακή διαδρομή τις γνώσεις και τις δεξιότητες που οφείλει να προσφέρει ολοκληρωμένα το Λύκειο.

Η αξία του απολυτηρίου και ο διάλογος για τη μεταρρύθμιση

Η κεντρική επιδίωξη, όπως τη διατυπώνει η υπουργός, είναι η μάθηση στο Λύκειο αλλά και το ίδιο το απολυτήριο να αποκτήσουν πραγματική αξία και κύρος, λειτουργώντας ως ουσιαστικό διαβατήριο για την επόμενη ημέρα όλων των παιδιών. Η ίδια υποστηρίζει ότι η Ελλάδα οφείλει να συμβαδίσει με τα περισσότερα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα, στα οποία το απολυτήριο δεν αποτελεί απλώς ένα τυπικό χαρτί αποφοίτησης, αλλά βασικό θεσμό πιστοποίησης της σχολικής διαδρομής και, σε πολλές περιπτώσεις, βασική προϋπόθεση για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με σαφείς κανόνες αξιολόγησης.

Διαβάστε ακόμη «Εθνικό Απολυτήριο» : Αναβάθμιση του Λυκείου ή νέος εξεταστικός μηχανισμός αποκλεισμού μαθητών;

Ως προς το πότε και με ποιους όρους θα προχωρήσει αυτή η μεταρρύθμιση, η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρει ότι ο διάλογος έχει ήδη ξεκινήσει υπό την ευθύνη ανεξάρτητης επιτροπής, στην οποία συμμετέχουν με προτάσεις και παρουσία τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Παράλληλα, προαναγγέλλει τη λειτουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας, μέσω της οποίας εκπαιδευτικοί, γονείς, πανεπιστημιακοί, φοιτητές και μαθητές θα μπορούν να καταθέτουν προτάσεις, παρατηρήσεις και προβληματισμούς. Όπως λέει, η κυβέρνηση επιδιώκει έναν οργανωμένο και ουσιαστικό εθνικό διάλογο, εκφράζοντας αισιοδοξία ότι μπορεί να βρεθεί κοινός τόπος ώστε να αλλάξει ό,τι αποδεδειγμένα δεν λειτουργεί, προς όφελος της νέας γενιάς και της χώρας.

Φροντιστήρια, Πανελλήνιες και ενίσχυση του δημόσιου σχολείου

Στη συνέντευξή της, η υπουργός αναγνωρίζει ότι μία από τις μεγαλύτερες πληγές για μαθητές και οικογένειες είναι η εξάρτηση από τα φροντιστήρια και την εξωσχολική υποστήριξη. Συνδέει μάλιστα ευθέως αυτή την κατάσταση με τη «μονοκαλλιέργεια» των Πανελληνίων Εξετάσεων και με το εξοντωτικό κυνήγι των μορίων σε έναν περιορισμένο αριθμό μαθημάτων. Εκτιμά ότι το νέο σύστημα αξιολόγησης στο Λύκειο μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση αυτής της στρέβλωσης, αν και αποφεύγει να υποσχεθεί ότι το φαινόμενο θα εξαφανιστεί.

Η ίδια τονίζει πως η μείωση της εξάρτησης από τα φροντιστήρια και η ελάφρυνση του οικονομικού βάρους για τις οικογένειες είναι μια σύνθετη υπόθεση, που συνδέεται άμεσα με τη δύναμη του δημόσιου σχολείου και με το κατά πόσο η προετοιμασία των μαθητών γίνεται ουσιαστικά μέσα στη σχολική τάξη. Στο πλαίσιο αυτό επικαλείται τα βήματα που, όπως λέει, έχουν ήδη γίνει τα τελευταία χρόνια: καλύτερη οργάνωση της εξεταστικής διαδικασίας, ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων με υψηλά παιδαγωγικά κριτήρια, ουσιαστική ενισχυτική διδασκαλία στα σχολεία και αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων, όπως το Ψηφιακό Φροντιστήριο. Στόχος, σύμφωνα με την ίδια, είναι να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στο ελληνικό σχολείο και στους εκπαιδευτικούς του, ώστε το δημόσιο σχολείο να γίνει ο βασικός πυλώνας εκπαιδευτικής προετοιμασίας.

Οι επαφές στην Άγκυρα και η μειονοτική εκπαίδευση

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η υπουργός και στις επαφές που είχε στην Άγκυρα με τον Τούρκο ομόλογό της, στο πλαίσιο της επίσκεψης με τον πρωθυπουργό. Όπως αναφέρει, το επίκεντρο των συζητήσεων ήταν ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση στις δύο χώρες, με ειδική έμφαση στις μειονοτικές εκπαιδευτικές μονάδες.

Σύμφωνα με όσα δηλώνει, στο τραπέζι τέθηκαν πρακτικά θέματα που σχετίζονται με τη στελέχωση των μειονοτικών σχολείων στη Θράκη, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τις κτιριακές υποδομές και τη διασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης τόσο στην ελληνική γλώσσα όσο και στη μητρική γλώσσα των μαθητών. Με αυτό τον τρόπο, η υπουργός εντάσσει και τη μειονοτική εκπαίδευση στο ευρύτερο πεδίο των παρεμβάσεων που, όπως υποστηρίζει, απαιτούν σταθερή θεσμική παρακολούθηση και πρακτικές λύσεις.

Ξένα πανεπιστήμια, δημόσια ΑΕΙ, διορισμοί και σχολικές υποδομές

Απαντώντας στο ερώτημα αν η Παιδεία μπορεί να συγκαταλέγεται στα θετικά του κυβερνητικού έργου, η Σοφία Ζαχαράκη σημειώνει ότι ο χώρος δεν προσφέρεται για εύκολες υπουργικές ή κυβερνητικές δάφνες, υποστηρίζει όμως ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα και ακόμη μεγαλύτερα άλματα. Μεταξύ αυτών εντάσσει την ίδρυση και λειτουργία ξένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων στη χώρα, αναφέροντας ότι έχουν ήδη κατατεθεί τέσσερις νέες αιτήσεις από το Georgetown University, το Iowa State University of Science and Technology, το European University Cyprus και το Roger Williams University για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά. Για το Georgetown σημειώνει ακόμη ότι σχεδιάζει δύο μεταπτυχιακά προγράμματα στην Ελλάδα και ότι διαθέτει τρεις σχολές που κατατάσσονται στις πρώτες 20 διεθνώς στις αντίστοιχες κατατάξεις, ενώ για το ακαδημαϊκό έτος 2027-2028 έχει υποβληθεί και μία ακόμη αίτηση από το University of Sunderland.

Στο ίδιο πεδίο εντάσσει και την αλλαγή του πλαισίου ασφάλειας στα δημόσια πανεπιστήμια, με χρηματοδότηση και στήριξη των πρυτανικών αρχών, καθώς και τη συνολική ενίσχυση των δημόσιων σχολείων. Όπως αναφέρει, έχουν διοριστεί πενήντα χιλιάδες μόνιμοι εκπαιδευτικοί για τη στελέχωση των σχολείων σε όλη τη χώρα, ενώ μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» προχωρά η αναβάθμιση χιλιάδων σχολικών υποδομών. Η ίδια σημειώνει ότι 431 σχολεία ανακαινίστηκαν πέρυσι και ότι το καλοκαίρι ξεκινά σταδιακά η επόμενη φάση του προγράμματος, με στόχο να φτάσουν συνολικά περίπου τις 2.000 οι ανακαινισμένες σχολικές μονάδες.

Διαβάστε και αυτό IB: Τι φέρνει το νέο πλαίσιο για το Διεθνές Απολυτήριο στα δημόσια σχολεία

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στην εκπαίδευση

Στις παρεμβάσεις που προβάλλει η υπουργός περιλαμβάνεται και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης. Η ίδια αναφέρεται σε 44.000 διαδραστικούς πίνακες στις σχολικές αίθουσες, σε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και σε νέες πλατφόρμες μάθησης, με βασικό παράδειγμα το Ψηφιακό Φροντιστήριο, το οποίο, όπως λέει, στηρίζει μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι υλοποιούνται στοχευμένες επιμορφώσεις για τους εκπαιδευτικούς, επιμένοντας πως η προσπάθεια στην Παιδεία πρέπει να αντιμετωπίζεται με ευθύνη, σοβαρότητα και συνέπεια. Κλείνοντας, απορρίπτει την εικόνα των εύκολων θριάμβων, λέγοντας ότι δεν έγιναν θαύματα, αλλά τονίζοντας ότι το υπουργείο επιχειρεί να κινηθεί με βάθος σε ένα πεδίο κρίσιμο για το μέλλον της χώρας.